• $7,4179
  • €8,9855
  • 437.846
  • 1467
13 Şubat 2011 Pazar

Yüzde 8.9 büyüme tahmininin arkası

Dün Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi 'Betam'ın 2010 yılı son çeyreği büyüme tahmini, 2010 yılının tümü için reel büyüme tahmini ve 2010 yılı tümü için cari denge/GSYİH oranı tahminlerini sütuna aktarmıştık. Bugün Dr. Zümrüt İmamaoğlu ve Barış Soybilgen tarafından yapılan çalışmanın tümü hakkında biraz detay bilgi vereceğiz.

Sonuçlara bakarsak birincisi, 2010 yılı son çeyreği reel büyüme tahmini iki ay evvelki tahmin olan yüzde 2.2 düzeyinden yüzde 2.6 düzeyine yükseltildi. Bunun sonucu olarak da 2010 yılı tümü için reel büyüme tahmini yüzde 8.7 düzeyinden yüzde 8.9 düzeyine çıktı. Sanayi üretim endeksi zıplayıp tarihsel üst seviyeye yükselirken, kapasite kullanım oranı hala kriz öncesinin altında bir düzeyde ve kapasite kullanım oranı daha iki çeyrek geçmişle düzeyin altında devam edecek gibi gözüküyor.
İkincisi 2010 yılı cari denge açığı kümülatif 2010 rakamı olan 48.6 milyar dolar kullanılarak yılın tümünde yüzde 6.5 olarak tahmin edildi.2009 cari denge açığı 14 milyar dolardı. Bu açık dış finansman ve sermaye akımları ile finanse edildi ve yıl sonunda 2010 yılı tümünde döviz rezervlerimiz büyük açıklığa rağmen 12.8 milyar dolar artmış bulunuyor.

Büyümede 2010 yılında dev artışta hangi faktörler rol oynadı sorusuna verilecek birinci cevap ise ülkemizde yatırım artışı olmak zorunda.
Yatırımı malı imalatı son çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 15.6 arttı, yatırım malı ithalatı ise son çeyrekte yüzde 28.6 artış sergiledi. Bu sayılar çok yüksek sayılar çok yüksek oranda artışlar. Büyük artış gösteren önemli bir faktör de son çeyrekte yüzde 13.7 artan tüketim malı ithalatı. Bunun sonucu olarak da özel tüketim vergisi son çeyrekte yüzde 5.7 arttı. Son çeyrekte ihracat yüzde 5.1, ithalat ise yüzde 10.2 artmış oldu. İthalattaki artışın büyük kısmı yatırım malı ve ara malı ithalatı artışı. Betam ara malı imalatının 2009 yılı sonundan bugüne yüzde 18 ve yatırım malı imalatının ise ayni dönmede yüzde 37.7 arttığını hesaplıyor. Salt aralık ayında sermaye malı imalatının yüzde 20.2 arttığı gözüküyor. Dayanıklı tüketim malı imalatı da yüzde 9.2 arttı.
Betam ihracatın ve ithalatın alt kalemleri mevsimsellikten arındırılarak incelediğinde görünen son aylarda en büyük ithalat artışının yatırım mallarında gerçekleşti. Mevsimsel düzletme sonrası aralık ayında ara malı ithalatı yüzde 10.7 artarken tüketim malı ithalatı yüzde 9.8 artış sergiledi. İhracatta ise aralık ayında en çok göze çarpan artışlar motorlu taşıtlarda yüzde 27, tekstil ve makine teçhizat kalemlerinde de yüzde 10 üstü artış oldu.

2011 yılı için bir spekülasyon yapıldığında Ocak 2011 için açıklanmış olan sınırlı sayıda veriye bakılarak da olsa küçük bir duraksamanın yaklaştığı görülebilir. Reel kesim güven endeksi ekim ayından bu yana ilk kez ocak ayında azaldı. Ocak ayı kapasite kullanım oranı da Aralık ile hemen hemen aynı düzeyde. Alt kalemlere bakıldığında ara malı ve dayanıksız tüketim malları kalemlerinde düşüş var. Merkez Bankası'nın yeni sıkılaştırma politikasının etkileri ve global belirsizlik burada önemli olmuş olabilir. Gerçeği şu andaki sınırlı verilerle tam bilmek mümkün değil.
Aşağıda kullanılan verilerin özet bir tablosu da veriliyor.

Ekonomik göstergelerin aydan aya ve çeyrekten çeyreğe değişimleri (Reel ve Mevsimlik etkilerden Arındırılmış sayılar)
 Ekim Kasım Aralık Ocak 3. Çeyrek 4.Çeyrek
Üretim göstergeleri      
Sanayi Ü.E. 3,9 -1,0 5,7  1,3 5,8
Kapasite KO 1,4 1,2 2,4 0,1 -0,8 3,3
Aramalı İthalatı -0,1 3,3 6,6  3,2 7,0
Tüketim malı ithalatı 10,0 -0,2 9,7  9,7 13,7
Yatırım malı ithalatı 15,6 6,9 10,7  12,8 28,6
ÖTV 5,2 1,5 -0,8  4,0 5,7
Binek otomobil 14,3 -3,6 11,7  3,6 22,4
Sanayi Üretim Endeksi      
Dayanıksız Tüketim Malı İm. 0,7 -1,1 2,4  0,9 0,9
Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı 12,4 -14,9 9,2  4,0 1,5
Ara Malı İmalatı 0,9 1,9 3,0  3,8 4,8
Yatırım Malı İmalatı 13,3 -7,8 20,3  2,7 15,6
Kapasite Kullanım Oranı      
Dayanıksız Tüketim Malı İm. 0,4 0,4 0,4 -1,0 1,0 1,1
Dayanıklı Tüketim Malı İmalatı 0,3 1,7 0,5 2,0 -1,3 1,9
Ara Malı İmalatı 2,5 0,6 3,6 -2,0 -0,1 3,8
Yatırım Malı İmalatı -2,3 3,6 0,3 1,6 0,9 2,4
Beklenti göstergeleri      
Tüketici Güven E. (TUIK) 0,2 2,6 -0,4  8,9 10,4
Reel Kesim Güven E. 5,0 2,7 1,2 -0,9 -0,9 9,2
Finansal Göstergeler      
Reel İMKB 6.9 1.2 -3.9 -0.1 4,8 9,8
    Kaynak: TUIK, TCMB, IMKB, BETAM

<p><span>MHP lideri Devlet Bahçeli partisinin grup toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. HDP E

PKK'nın bir kolu gibi çalışan HDP kapatılacak mı?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Klozeti açınca dev yılanla göz göze geldi! İşte o korku dolu anlar...

Eren-5 operasyonunda 53 sığınak ile 62 depo kullanılamaz hale getirildi