Bir bölgesel güç merkezi olarak yükselen Türkiye karşıtı politikalar Batı’nın Ortadoğu siyasetinin en temel yanlışıdır. Çünkü Türkiye bu bölgede temel insan haklarının, demokrasinin, ekonomik kalkınmanın, toplumsal modernleşmenin modeli olduğu kadar, İmparatorluk aklına sahip barış kuran bir siyasal geleneğin temsilcisidir.

Türkiye’nin Batı’yla tarihinin önemli duraklarından biri; şüphesiz üzerinde en çok yazılıp çizileni Lozan’dır. Lozan’ın iki şekilde tartışıldığını biliyoruz. Birincisi “Lozan bizim için her şeydir, varlığımızı ona borçluyuz” türünden olanı ki bu görüş; Milli Mücadele’den sonra Batı’nın sınırlarımız da dâhil siyasi varlığımızı kabul ettiği anlaşma metninin Lozan’da imzalandığına vurgu yapmaktadır. İkinci anlayış; Lozan’ın bir felaket olduğunu savunarak, Batı’nın Milli Mücadele’yi başarmış Türkiye’ye masada kaybettirdiğini söylemektedir.

Batı’ya gitmek

Lozan’ın imzalanmasının, siyasi sınırlarımızın belirlenmesi ve bağımsız bir devlet varlığının ortaya çıkmasının ne kadar hayati olduğunu belirterek, Lozan’da kaybettiklerimizin sadece bir kayıp olmadığının, sonuçları bugüne uzanan sorunlara yol açtığının altı çizilmelidir.
Lozan’da Türkiye sadece Musul eyaletini kaybetmemiştir, Batı’yla girdiği ve Tanzimat’la başlayan bir anlayışın devamını sağlayarak ‘Batı-bağımlı bir siyasal ilişki biçimini’ güçlendirmiştir. Türkiye’nin Osmanlı borçları hariç bütün emperyal geleneğini reddederek Batı’ya yaklaşma çabasının kaçınılmaz sonuçları olmuştur. “Türkiye’nin İmparatorluk coğrafyasına yabancılaşması, bu topraklarda yaşayan insanlara karşı herhangi bir sorumluluk hissetmek bir tarafa, ilgi dahi duymayarak, onları bütünüyle sömürgeci Batı siyasetine terk etmesi bunlardan biridir.”
Lozan’da Batı’yla yapılan anlaşmanın tek başına Batılılaşma siyasetine yol açtığını söylemek; madalyonun bir yüzüne bakmak olacaktır, diğer tarafında ise zaten devlet kadroları ve elitler arasında yerleşmiş olan batılılaşma ideolojisinin yaygın bir şekilde benimsenmesi ve etkisi söz konusudur.
Lozan sonrasında bu Batılılaşma ideolojisinin, devletin resmi ideolojisi haline yükselerek, halka karşı bir siyasete dönüştürüldüğüne şahit olunmuştur ki; bu durum ‘Batıcı siyasi elitler-sivil halk’ arasındaki bölünmenin derinleşmesine sebep olacaktır. Bu aynı zamanda Türkiye’nin anti-demokratik siyasal yapısının kültürel temellerinin oturduğu zeminin de güçlenmesi demektir. “Batılılaşma yolunda yapılan reformlar veya resmi adıyla devrimler, aslında halka karşı yerli kültürün tasfiyesi yönünde yapılan zoraki değiştirme faaliyetlerinden başka bir şey değildir.”

Kim kimin ortağı?

Türkiye’nin NATO ittifakına katılmasının bilinen hikâyesini hatırlatmaya ihtiyaç yok. İkinci Savaş sonrası dünyasının iki kampa bölündüğü bir ortamda, Batı sistemi içinde olmak onun savunma sisteminin içinde yer almayı da zorunlu kılmıştır. Bu yeni durumda Batı, Sovyetler’e karşı bir ileri karakola, savunma hattına sahip olurken Türkiye Batı’nın gücünü arkasında hissetmek istemiştir.
Asıl çelişki Ortadoğu’nun yeni değişim dalgalarıyla zuhur etmiştir. Bahar devrimlerinde ortaya çıkan yeni sosyal güçleri ve onların demokratikleşme yönündeki taleplerine destek vermeyen Batı sisteminin patronajı, Suriye iç savaşında Türkiye karşısında bir terör örgütünü ‘kullanışlı’ bularak onunla birlikte olduğunu açıklayıp, bir başka strateji takip ettiğini ortaya koymuştur.
The New York Times’ta yer alan bir yazıda Türkiye’nin Kürt meselesini yanlış okuduğu iddia edilirken, ‘Türk hükümetinin Kürtlere duyduğu düşmanlığın ülkeyi Suriye iç savaşının içine çektiği’ suçlaması, yarı resmi görüşü seslendiren gazetelerin dahi terör örgütünün yayın organları ağzıyla konuştuğunu göstermektedir. Tablo açıktır; Batı’nın çizmek istediği yeni Ortadoğu haritası ile Türkiye arasında çelişkiler büyümektedir. Bu yeni durum Batı ile ‘stratejik ortaklığın’ neresine tekabül etmektedir?