• $13,6311
  • €15,1895
  • 785.234
  • 2009.8
19 Ağustos 2013 Pazartesi

Savaşın doğurduğu yeni aktörler

Suriye iç savaşı ne zaman sona erecek bilinmez ama herkesin mutabık olduğu bir nokta var: Çatışma sonrası Suriye’yi önemli sorunlar bekliyor. Bunlardan birisi savaşın yerle bir ettiği ekonomi. Ticareti,  yatırımı yeniden başlatmak, finansal sistemi yeniden kurmak, işsizliği, enflasyonu çözmek kuşkusuz ekonomiyi yeniden ayağa kaldırmak için önemli. Fakat üçüncü yılına giren sivil savaş yeni ekonomik aktörler yarattı ve bu aktörleri çatışma sonrası oluşacak ekonomik ve siyasi sisteme entegre etmek de en az bu faktörler kadar mühim. 
Suriye’nin iş dünyasının önemli bir bölümünü rejime aile bağlarıyla bağlı işadamları oluşturuyor. Bu grubun dışında bir diğer grup rejimin organik parçası olmayan fakat siyasi olarak rejime bağımlı olan ve rejimin ekonomi politikasından çıkar sağlayan grup. İç savaşın başlamasıyla birlikte rejimle organik bağı olanlar ya ülkeyi terk etti ya da Halep gibi muhaliflerin kontrolü altında olan bölgelerdeki işlerini bırakıp rejimin kontrolündeki yerlere taşındı. Siyasi olarak rejime bağımlı olanlar işlerini Türkiye, Ürdün ve Körfez ülkeleri gibi yerlere taşıdı. Halep’te kalan küçük tüccarlar ve işadamlarının bir kısmı işi bıraktı. Bırakmayanlar ise fabrikalarını korumak ve üretime devam etmek için silahlı güçlerle ittifak kurdu. Halep’te hâlâ işleyen fabrikalar El-Nusra ve Al Tawhid gibi silahlı grupların elinde. 

Savaşla yükselen yeni sektörler 

Savaşla birlikte yeni sektörler önem kazandı. Uluslararası gıda ve ilaç yardımını muhaliflerin ellerindeki bölgelere dağıtan, muhaliflerin kontrolündeki bölgelerde belediye hizmeti veren, terk edilmiş fabrikalardaki makinelere bekçilik eden ve bunlardan inanılmaz paralar kazanan silahlı gruplar  var. Tüm bu faktörler savaşın devamından çıkar sağlayan, eli silahlı yeni bir ekonomik elitin doğmasına neden oldu. Ve eğer bu grup çatışma sonrasında oluşacak yeni sisteme entegre edilmez ve ekonomik pastadan alacağı pay garanti edilmezse çatışmanın ömrü uzayabilir. 

Lübnan örneği 

Bu anlamda Lübnan iyi bir örnek. 15 yıllık iç savaş orada da benzer dinamikler yaratmıştı. Silahlı gruplar ekonomik faaliyeti devralmış, yeni sektörler, çıkarlar ve ittifaklar ortaya çıkmıştı. Sivil savaşın bitmesi ancak bu yeni elite savaş sonrası ekonomide pay vermekle ve siyasi sisteme entegre etmekle mümkün olmuştu. 
Suriye’de de benzer bir süreç işlemek zorunda. Ekonomik çıkarları garanti altına alınmadığı müddetçe Suriye’nin yeni ekonomik aktörleri barışa köstek olmaya devam edecektir.

<p> </p>

Kamu işçisinin maaşı ne kadar artacak?

Canlarını korumak için 'İki yüzlü' yaşıyorlar! Nedenini öğrenince çok şaşıracaksınız

Dünyanın en garip saç modelleri! Gören kahkahayı basıyor

Boynundaki şişlik için doktora gitti! İçinden bakın ne çıktı