• $9,3146
  • €10,8142
  • 530.04
  • 1418.08
9 Ocak 2015 Cuma

Merkez'in 'net hata ve noksan' adlı döviz kalemi sahte mi?

Merkez Bankası uluslararası karşılaştırma yapmış ve 20 ülkenin net hata ve noksan kalemlerini incelemiş. Yayımlanan araştırmada net hata ve noksan /GSYİH oranımız çok sayıda ülkeden daha düşük bulunmuş.

Bugünlerde ekonomi gündemi hem ülke içinde hem de ülke dışında, o kadar dolu ki sık sık birçok incelemem gereken konuyu kaçırıyorum. Geçtiğimiz günlerde Merkez Bankası 2014 yılının üçüncü çeyreği sonu itibarıyla Ödemeler Dengesi Raporunu yayımladı. Merkez Bankası'nın raporları eğitim malzemesi gibi. Bu seferki rapor da öyle idi. Sonunda yılbaşı tatilinden sonra okuyabildim. Merkez Bankası aylık cari denge verilerini yayınladıkça konunun dışındaki insanlar, cari denge tablosunun finansman bölümünün altında yüksek dozda "net hata ve noksan" adı altında ve ne olduğu belirsiz döviz girişi çıkışını gördükçe "Gene verileri masajlıyorlar !" feryadını bastırırlardı. Çünkü biz kendimizi dürüst başkalarını sahteci olarak düşünürüz. TCMB bu defaki raporun 27’inci sayfasında Kutu 3 adı altında net hata ve noksan konusuna ışık tutan ve uluslar arası karşılaştırmalar da yapan bir incelemeyi yayımladı. Kimseyi itham etmeden evvel okunması gereken ve dört beş sayfalık ve gayet kolay anlaşılabilir bir inceleme bu. Yani anlamak için iktisatçı olmaya gerek yok!

Parayı yurtdışında tutuyorlar

Biz buraya TCMB’nin verdiği bazı örnekleri taşıyalım. Örneğin ihracat bedellerinin yurda getirilmesi zorunluluğu 2008 yılından beri kaldırılmış. Böylece yurtiçinde yerleşik kişilik dışarıda mevduat tutar hale gelmiş. İhracat ödemesinin bir kısmı yurtdışı bankaya bir kısmı da yurtiçi bankaya yatırılınca banka sisteminden gelen verilerle gümrüklerden gelen rakamlar birbirini tutmuyor. Bu fark da net hata ve noksan kalemine aksediyor.

Dört ay gecikmeli yayımlanıyor

Veya, Uluslararası Ödemeler Bankası (Basel’deki BIS ) uluslararası yerel ülke bankacılık verilerini 3 ayda bir ve yaklaşık dört aylık gecikme ile yayımlamakta. Bu nedenle BIS verilerini açıklayana kadar, bankaların yurtdışı şubelerine ait verilerin ödemeler dengesi istatistiklerinde kullanılması nedeni ile iki veri arasındaki farklılıklar da cari denge hesaplarında net hata ve noksanda görülmekte. Veya turizm gelir ve giderleri anket çalışmaları kullanılarak izleniyor. Dolayısıyla seyahat gelir ve gideri bankaların döviz varlıklarına bire bir yansımamışsa da aradaki fark da net hata ve noksan kalemine aksetmekte.

Birçok ülkeden daha düşük

Merkez Bankası bir de uluslararası karşılaştırma yapmış ve çeşitli ülkelerin net hata ve noksan kalemlerini 20 ülkenin verilerine bakarak incelenmiş ve Net Hata ve Noksan /GSYİH oranımız çok sayıda ülkeden çok daha düşük bulunmuş. Ayrıca TCMB veriler ele geçtiği zaman da son beş yıla kadar güncelleme yapabilmekte ve geçmişe dönük verileri yenisi geldikçe de değiştirmekte.

Müthiş insan kaynağı var

37 sayfalık raporun 27-34 arasındaki sayfalarını okuyarak TCMB’nin sahte veri yayınlamadığını görebilirsiniz. TCMB araştırma bölümünü araştırmaları ve yayınları en üst düzey akademik kuruluşlarımızınki kadar, hatta daha da üst düzey bilimsel olabiliyor, çünkü veriye ulaşmaları kolay ve müthiş bir araştırmacı insan kaynağı var!

<p><span style='font-size: 1.6rem;'>Haftanın gündemine oturan en önemli gelişmelerden biri Uzay Yolu

Elon Musk ve Jeff Bezos arasında sular durulmuyor | TeknoZone #5

Cerrahpaşa'da yeni yoğun bakım servisleri açıldı

Kargaların şaşırtıcı zekası ve alet kullanabilme becerisi

Dev şirketlerinin logolarındaki gizli anlamlar