Yıla üzücü haberlerle girmek kötü bir durum, kimsenin de canını sıkmayalım ama zaten aslında beklenmeyenler değil beklenenler olmakta!
Olanlara Ukrayna’dan başlarsak M.Bankası Başkanı ülkesinin 2014 yılında yüzde 7.5 daraldığını ve enflasyonun da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek düzeye çıkarak kasım ayında yüzde 21 düzeyine geldiğini, nedeninin de yüzde 50 kadar değer kaybeden ülke parası olduğunu ve 2015 yılında da ülkenin en az yüzde 5 daralacağını tahmin ettiklerini söyledi.
Rusya ise, hem batının yasakları hem de petrol fiyatının yarıya inmesi nedeni ile resesyona girmeye başladı. Kasım ayı reel büyüme sayısı 2009 yılından bu yana ilk defa yüzde 0.5 daralma olarak gerçekleşti. Ruble de yüzde 50 oranından fazla değer kaybederken, Rusya hem finansal açıdan hem de doğrudan yabancı sermaye yatırımı açısından da toplam 200 milyar dolar döviz kaybı gördü. Tabii 1998 yılından bu yana ilk defa da Rus şirketleri de dışarıdan finansman bulamaz hale geldi. Rublenin değer kaybı sürecek, ama da ihracat daralıp, enflasyon da çok yüksek değerlere çıkacak. Hükümetin tahmini 2015 yılında yüzde 4 veya biraz daha büyük reel büyüme daralması ve yüzde 10 oranını aşan enflasyon yaşanması! Medyada ve piyasada en büyük Rus Bankası Siberbank’ın döviz çıkışı için devletin döviz rezervlerinden 40 milyar dolar destek almak istediği ama alamadığı vurgulanıyor. Bu arada Rusya’nın ikinci büyük bankası VTB Bank ise geçtiğimiz günlerde devletten 1.8 milyar dolarlık döviz desteğini borç olarak aldığını medya duyurdu. Hükümet enerji şirketleri Gazprom ve Rosneft’e dolar cinsinden hasılatlarını satarak ülke parasının değerini yükseltmeye yardım etmelerini istedi. Bu arada Trust Bank adlı Rus Bankası da döviz kaçışının ilk resmi kurbanı oldu ve 2.4 milyar dolarlık devlet kurtarma operasyonu yapılıyor.

Çin'den Rusya'ya yardım eli

Bu olaylar dünyada iki yeni trend oluşmasına yol açtı. Çin Rusya’ya kurtarma operasyonu yapıp, karşılığında “sadakat” beklemeye başladı. Rusya 24 milyar dolarlık döviz swapı anlaşması ile düze çıkarıldı. En sonunda Venezüella, Arjantin ve Brezilya da Çin kampına dahil olacakmış gibi. Venezüella’da resmi kur (ne ithal edildiğine göre) bir dolar 6.3 veya 12 veya 50 Bolivar’a devletten alınmakta ama karaborsa kur da bir dolar eşit 170 Bolivar değerine geldi. Venezüella yılın birinci çeyreğinde yüzde 4.8, ikinci çeyreğinde de yüzde 4.9 küçülmüştü; üçüncü çeyrekte de ülkenin yüzde 2.3 oranında küçüldüğü açıklandı. Kasım ayında yıllık enflasyonun yüzde 63.6'ya çıktı. Venezüella’nın 2 yıllık tahvil faizi de nominal yüzde 54'e geldi. Diğer Çin’e angaje Latin Amerikalı Arjantin ise 3. çeyrekte 0,8 küçüldü.
Buna karşılık ABD 2 yıldır yanaşmaya çalıştığı Latin Amerika ile yeniden sulh olma yaklaşımında ve bazı şartlar altında Küba’ya yardım etme girişimine girebileceğini vurgulayarak işe başladı. Venezüella çeşitli Latin Amerika ülkelerine dağıttığı petrole kendi iç sorunları nedeni ile son vermek zorunda ve özellikle Küba Venezüella yardımına çok bağımlı idi. Bu yıl Küba, Venezüella’dan neredeyse bedava aldığı ham petrolü ihraç ederek bir milyar dolarlık bir cari denge fazlası yarattı. Küba uzun zamandır ilk defa döviz rezervlerinin 10 milyar dolar kadar olduğunu kendisi açıkladı. Küba 2011 başında da 13.9 milyar dolar borcu olduğunu da açıklamıştı ama gerçek borç rakamının 25 veya biraz üstü olduğu da biliniyor. 2015 yılında Küba’nın büyüme peşine düşmesi ve bunun sonucunda cari açığının 5 milyar dolar eksiye dönmesi bekleniyor. Bu sayıların uzun zamandır ilk defa hükümetin kendisi tarafından açıklanması, Küba’nın ABD ile kısmen anlaşmaya giderek ABD’den finansman ile yeniden büyüme planı yaptığı şeklinde yorumlanıyor.
Yarın Asya ekonomilerindeki ekonomik beklentileri özetleyeceğiz!