Dış ticaret tablosundaki iyileşme temmuz ayında da devam etti. İç talepteki zayıf seyrin devam etmesi sonucu ithalat temmuzda yüzde 13.5 oranında azalarak 19.9 milyar dolara gerilerken ihracat yüzde 2.6 artışla 13.4 milyar dolara ulaştı. Böylece temmuz ayındaki dış ticaret açığı yüzde 34.8 oranında azalarak 6.5 milyar dolara geriledi. Bu yılın başından beri, yani ilk yedi ayda, 46.1 milyar dolara ulaşan dış ticaret açığı geçen yılın aynı döneminde 60.6 milyar dolar olmuştu.

Dış açık 85 milyar dolara geriledi

Yıllık dış ticaret açığı da geçen yıl sonunda 100 milyar dolara ulaşmışken, son on iki aya bakılırsa 85 milyar dolara geriledi. Hemen hatırlatmak gerekir ki enerji ithalatının komposizyonu bu açıkta önemli bir yekün teşkil ediyor. Enerji ithalatı hariç tutulduğunda yıllık dış ticaret açığımızın 35-40 milyar dolar arasına gerilediğini görüyoruz.
Aşağıdaki grafik mevsimselliğe göre düzeltilmiş dış ticaret verilerinde izlenen seyri özetliyor:

Grafikte de görüldüğü üzere mevsimselliğe göre düzeltilmiş aylık ithalat son üç yıldır ayda 20 milyar dolar civarında dalgalanıyor. Buna karşılık aylık ihracatta daha net ve istikrarlı bir yukarı yönlü trend söz konusu. Ekonominin büyüme oranı açısından değerlendirildiğinde, ihracattaki yukarı yönlü trend iç talepteki zayıflamayı telafi ettiği ölçüde büyüme hedefine yaklaşmak mümkün olacaktır.
Dış ticaret verilerinin detaylarına baktığımızda, yatırım malı ithalatındaki azalmanın geçtiğimiz aylara göre hızlandığını görüyoruz. Bu düşüş, toplam ithalattaki düşüşe katkıda bulunurken, aslında yatırım trendinin zayıf olduğunu da gösteriyor. Benzer düşüşler hem ara malı ithalatında hem de tüketim malı ithalatında söz konusu. Burada ideal olan tablo, tüketim ve ara malı ithalatının azalırken, üretemediğimiz teknoloji ve kapasiteye yönelik yatırım malı ithalatının artması olacaktır. Ancak özel sektör yatırımı henüz arzulanan seviyeye ivmelenmediği için bu durum şimdilik mümkün değil gibi.

Orta Doğu ve Afrika'ya azalıyor

İhracatın detaylarına baktığımızda bir numaralı pazarımız olan Avrupa’nın payı artmaya devam ediyor. Son bir yıldır olduğu gibi Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya yapılan ihracat da azalıyor. Temmuz ayında AB ülkelerine ihracat yüzde 11.1, AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine olan ihracat da yüzde 21.1 oranında artmış. Buna karşılık Orta Doğu ve Kuzey Avrupa’ya yapılan ihracat yüzde 10.4 oranında azalmış. Temmuz ayındaki 13.4 milyar dolar ihracatın 7.5 milyar doları, yani yarıdan fazlası Avrupa ülkelerine yapılırken, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’ya yapılan ihracat toplam 3.3 milyar dolar olmuş. Uzun zamandır devam eden bu trend sonrası, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’nun bir ara yüzde 30’lara yükselen toplam ihracatımız içindeki payı yüzde 25’in altına gerilemiş. Avrupa’ya yapılan ihracatın toplamdaki payı ise son dönemdeki hızlanmayla birlikte yüzde 50’nin üzerine çıktı. Bu açıdan Avrupa’daki ekonomik gelişmeler Orta Doğu’da olan bitenden daha önemli hale gelmiş durumda.