• $7,359
  • €8,9601
  • 436.94
  • 1536.11
13 Mart 2016 Pazar

Cari açıkta toparlanma trendi değişmedi!

Cari açıkta toparlanma trendi ocak ayında da devam etti. Geçen yılın ocak ayında 2,4 milyar dolar olan aylık açık bu yılın ilk ayında 2,2 milyar dolar oldu. Bu rakam 2014’ün ocak ayında 4,8 milyar dolar seviyesinde idi. Dolayısıyla, geçen yıl görülen hızlı toparlanma trendinde bir miktar yavaşlamadan bahsetmek mümkün. On iki aylık birikimli cari açık 2015 sonundaki 32,1 milyar dolar seviyesinden 31,9 milyar dolara indi.

Cari açıktaki trendin gerisinde ithalatta görülen düşüşün devam ediyor olmasının doğrudan etkisi söz konusu. Ancak, ocak ayında ihracattaki düşüş cari açıktaki toparlanmayı bir miktar yavaşlatmış. Ödemeler dengesi verilerine göre ocak ayında ithalat yüzde 19 oranında düşerken ihracattaki düşüş yüzde 22 oranında gerçekleşti. Buna ek olarak gerek Rusya ile oluşan kriz nedeniyle bavul ticaretinde yaşanan düşüş yüzde 37 oranına ulaşmış, turizmde gelirler yüzde 16 oranında azalmış.
Bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen cari açıkta düşüş trendinin devam etmesi önemli. Tahmini hesaplamalarımıza göre cari açığın GSYH’ye oranı 2015 sonunda yüzde 5’in altına inmişti. Bu oranının bu yıl aynı toparlanma trendinin devam etmesi durumunda yüzde 3 seviyelerine düşmesi bile mümkün. Bu da cari açığı bir süre için önemli bir risk kalemi olmaktan çıkarabilir. Tabii hem enerji ve petrol, hem de diğer hammadde fiyatlarında görülen küresel düşüşler cari açığın toparlanmasında en önemli etken olma özelliğini sürdürüyor.
Finansman tarafına baktığımızda, ocak ayında doğrudan yatırım girişinin brüt 640 milyon dolarda kaldığını görüyoruz. Net olarak geçen yılın ocak ayında 1,5 milyar dolar olan doğrudan yatırım girişi bu yılın aynı ayında 0,2 milyar düzeyinde gerçekleşmiş. Bu düşüşle, on iki aylık hareketli toplamda yıllık net doğrudan yatırım girişi de 10,4 milyar dolara inmiş. Bu da kabaca cari açığın üçte birini karşılıyor. Aşağıdaki grafikte cari açıkta ve doğrudan yatırımlar kaleminde izlenen seyir karşılaştırmalı olarak özetleniyor:
Kısa vadeli portföy yatırımlarında ise çıkışlar devam etmekte. 2015’in tamamında toplam 15,5 milyar dolarlık net çıkış gerçekleşmişti. Ocak ayında da 1,2 milyar dolarlık net çıkış yaşanmış. Böylece cari açıkla birlikte portföy yatırımlarındaki çıkışlar da finanse edilmesi gereken döviz açığını arttırmış durumda. Ayrıca net hata ve noksan kaleminin de ocak ayında 1,1 milyar dolar ekside olduğu dikkate alındığında toplam finanse edilmesi gereken miktar 4,5 milyar dolara ulaşıyor. Bu rakam 2014 yılındaki aylık cari açıkla kabaca aynı seviyede. 2014’ün ocak ayında yukarıda saydığımız kalemler negatif değildi, dolayısıyla ek finansman ihtiyacına neden olmuyordu. Özetle, 2014’ün ocak ayı ile karşılaştırıldığında, aylık cari açık 4,8 milyar dolardan 2,2 milyar dolara düşerken, portföy yatırımları ve net hata ve noksandaki çıkışlar nedeniyle finansman ihtiyacı hemen hemen aynı seviyede. Bu nedenle cari açıktaki toparlanmanın tam da arzu edilen şekilde olmadığını söyleyebiliriz. 4,5 milyar dolarlık finansman ihtiyacının hemen hemen tamamı bankacılık ve özel sektörün dışarıdan borçlanması (mevduat ve borç yenileme dahil) ile karşılanmış. Rezervlerdeki düşüş sadece 37 milyon dolar olmuş. 2015’in tamamında cari açık bir yıl önceki 43,6 milyar dolardan 32 milyar dolara gerilemiş, ancak finansman tarafındaki bozulma nedeniyle rezervler de 12 milyar dolar azalmıştı.

<p>Sefirin Kızı'na transfer olan Tuba Büyüküstün neden bu kadar konuşuldu?</p><p>Rahatsızlığı sebebi

Haftanın Magazin Başlıkları

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Sosyal medyada en çok paylaşılan mantık soruları

''Eren-4 Karlıova-Varto'' ve ''Eren-5 Bagok'' operasyonları başlatıldı! İşte ilk kareler