• $9,5425
  • €11,0972
  • 547.565
  • 1455.42
13 Ekim 2013 Pazar

Cari açıkta artış!

Hatırlanırsa ağustos ayında hem ihracat hem de ithalat azalmış, ancak ihracattaki azalmanın daha hızlı olması nedeniyle aylık dış ticaret açığı 7 milyar dolara yükselmişti. Bu hafta açıklanan ödemeler dengesi rakamlarına göre dış ticaret açığındaki artışın da etkisi ile Ağustos ayında cari açık 2 milyar dolara yükseldi. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 1.3 milyar dolar seviyesinde idi. 
Cari açık bu yılın başından itibaren kademeli bir şekilde artıyor. Ağustos ayındaki artışla birlikte, yıllık (yani on iki aylık birikimli) cari açık da 56.7 milyar dolara ulaştı. Bu da tahmini hesaplamalara göre GSYH’nın yüzde 7’sine yaklaşıyor. Bu oran 2011’de yüzde 9.8’e yükselmiş, geçen yıl ise alınan tedbirlerle yüzde 5.8’e düşürülmüştü. Orta Vadeli Program’da Cari Açık/GSYH oranı bu yıl sonu için yüzde 7.1, önümüzdeki yıl için yüzde 6.4 olarak hedefleniyor. Dikkat edilirse, cari açık artarken büyüme yavaşladığında bu oran daha hızlı artıyor. Ancak büyümenin yavaşlaması dolaylı olarak cari açığı da yavaşlatacaktır. 

AĞUSTOS AYINDA AÇIK ARTIŞI HIZLANDI 

Ağustosta açık bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 59 arttı. Bu artış ilk sekiz ayda ortalama yüzde 25 oranında  gerçekleşti. Ağustosta nispeten hızlı bir artıştan söz edilebilir. Verilerin detayında ihracatta ithalata göre daha keskin bir düşüş gerçekleştiği görülüyor. Tablonun finansman tarafına baktığımızda ise öncelikle net hata ve noksan kaleminde temmuz ayında görülen 4.8 milyar dolarlık rekor girişin ardından ağustos ayında da 2.9 milyar dolarlık giriş var. Bunu kabaca kayıtdışı ihracat ya da nereden geldiği belli olmayan döviz olarak sınıflandırıyoruz. Son iki ayda gerçekleşen net hata ve noksan girişi 7.7 milyar dolara ulaştı. Bu rakam yıllık net doğrudan yatırım girişinden daha fazla. Ancak bu girişin önümüzdeki dönemde devam edeceğine, ya da tersine dönmeyeceğine ilişkin hiç bir fikrimiz yok. Finans hesabında dikkat çeken gelişme, iki aydır ekside olan net portföy yatırımlarının ağustos ayında artıya dönmesi oldu. Haziran ve temmuz aylarında yaklaşık 3.5 milyar dolarlık net sıcak para çıkışı olmuştu. Ağustos ayında net giriş 1.9 milyar dolar olmuş. 
Net hata ve noksan kalemiyle birlikte ele alındığında, kısa vadeli girişler Ağustos ayında 4.8 milyar dolara ulaşmış, ve bu rakam 2 milyar dolarlık cari açık rakamının iki katından fazla. Ancak, her iki kalem de uzun vade açısından sağlam bir kaynak değil  oluşturmuyor. Uzun vadeli olan doğrudan yatırım girişleri net olarak yarım milyar dolarda kalmış, ilk sekiz ay toplamı itibarıyla ise 5.7 milyar dolara ulaşmış. Ancak bu rakam toplam cari açığın sadece yüzde 13’ü civarında. Bunun anlamı şu: Cari açığın yüzde 87’lik kısmı kısa vadeli yatırımlar ve borçlanma kalemleri ile finanse ediliyor. 
Karşılaştırmalı olarak baktığımızda, aşağıdaki grafik hem cari açıktaki, hem de uzun vadeli doğrudan yatırım girişlerindeki gelişmeleri özetliyor. 

Grafikte de görüldüğü üzere, doğrudan yatırımlarda 2005-2007’deki artış sonucu, açığı karşılama oranı %90’ların üzerine çıkıyor. 2013’te ise açık yükseliyor ama doğrudan yatırım kaleminde ciddi bir hareketlenme yok. Bu da karşılama oranını %20’nin altında tutuyor. Uzun vadede büyüme/cari açık ikileminin sorun olmaktan çıkması için uzun vadeli yatırım girişinin mutlaka artırılması gerekiyor.   

 

<p>Verdiğiniz nefes aldığınız nefesle  karışmıyor. Akıllı maske telefonla kontrol ediliyor.</p><p>Ak

Akıllı maske nefes aldıracak

Güney Kore ilk yerli roketi 'Nuri'yi uzaya fırlattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Üsküdar'da bir kafede vatandaşlarla sohbet etti

Niğde'de 20 milyon yıllık fosil bulundu