Türkiye’nin dönem başkanlığında toplanan G 20’nin üzerine, Paris katliamının gölgesi düşse de, bu platformun artık sadece bir ‘ekonomik forum’ olmanın ötesine geçtiği bilinmektedir. Dünya zenginliğinin %85 civarında büyük bir oranına sahip olan ekonomilerin devlet başkanlarının bir araya geldiği zirve, ekonomiyle sınırlı kalmayan muhtelif sorunların tartışıldığı bir platforma dönüşmüş bulunmaktadır.

Kalkınma, gelir dağılımı, işsizlik, durgunluk, büyüme, yoksulluk, bölüşüm gibi ekonomik sorunların aşılması için bu platformlarda ortaya konulan görüşler, bugün dünyanın yaşadığı başta terör olmak üzere diğer sorunlar konuşulmadan çok anlamlı olmayacaktır.
İçinde bulunduğumuz küresel çağ ülkelerin sınırlarını siyasi, ekonomik, kültürel bakımdan birbirine açarak dünyayı ’küresel bir köy’ haline çevirmekle kalmamıştır; bu süreçte ekonomiler de sadece ekonomi olmaktan çıkmıştır.

Eski kurumlar yeni dünya

2000’den bu yana henüz içinden tam anlamıyla çıkılamayan, hatta sık sık ‘küresel kriz geri mi dönüyor’ gibi endişelerin artmasına sebep olan ekonomik sorunların devam ettiği bir süreçte, ekonomide yavaşlayan büyüme eğilimleri, artan işsizlik oranları, gelir dağılımındaki bozuklukların daha kötüye gitmesi, durgunluk gibi sorunların aşılması için ilk aşamada ihtiyaç duyulan nedir?
Bu soruya verilecek cevap, bizi doğrudan doğruya ‘ekonomik sorunların bağlı olduğu ekonomi dışı süreçlere’ götürecektir. Küreselleşme denilen olay dünyanın bir yerindeki çatışmayı, savaşı, en azından onun ortaya çıkardığı neticeleri, kolayca oradan alıp başka bölgelere, başka ülkelere taşıyabilmektedir. O halde barışın mevcudiyeti, dünyada barışın hâkim olması, ekonomik aktörlerin rasyonel davranmalarının temeli olan istikrarın da ön şartı halindedir.
İşte bu tür nedenlerdendir ki, artık ekonomi sadece ekonomik parametrelerin içinde ele alınacak bir olay değildir. Antalya’daki G 20 Zirvesi’nde, sadece Paris’teki katliam sebebiyle değil, dünyanın bugün en önemli meselesi haline gelen terörün, küresel bir sorun haline dönüşüp, ülkelerin toplumsal istikrarını bozan, siyaset üretmesini, ekonomik süreçlerin işleyişini felç eden bir mesele olarak ele alınması gerekli olmuştur.
“Eski dünya sistemi, bütün kurumlarıyla birlikte giderek işlevsiz hale gelip, ya tasfiye olmaya doğru gidecektir, ya sorunların çığ gibi büyümesi karşısında yeniden düzenlenecek veya yerlerine yenileri ikame olacaktır. Birleşmiş Milletler, NATO, IMF, Dünya Bankası, Dünya Ticaret Örgütü, bütün bu yapılar uluslararası düzende, kapitalizmin ülkeler arasında eşitsizlikler üreten, onları sürdüren ve koruyan yapısını devam ettiren bir işleve sahip olmuşlardır.”

Kapitalizm gücünü kaybetti mi?

Kapitalist sistemin kurumları sorun çözme gücünü hızla kaybetmekle kalmayıp sorun haline dönüşmüşlerdir. Bugün bu kurumlar ne dünyada barışı sağlayacak siyasal fonksiyon üretebilmekte, ne teröre karşı caydırıcı güç kullanacak mekanizmalar geliştirebilmekte, ne de ülkeler arasında ekonomik eşitsizliklere, kalkınma sorununa, ‘yoksulluğun küreselleşmesine’ karşı bir çözüm yolu ortaya koyabilecek potansiyele sahip görünmektedirler.
Ülkeler arasındaki ekonomik eşitsizliklerden, yoksul ülkelerden, dünyadaki açlık sorunundan bahsetmek elbette yeterli olmayacaktır; ülkelerin içinde bulunduğu ekonomik sorunlar, gelir dağılımı, sosyal ayrımcılık, toplumsal eşitsizlikler dikkate alınınca, aslında G 20 Platformu’nun önünde birçok sorunun durduğu açıktır.
“Bu tür toplantıları bir muhasebe yapma yeri olarak görmek mümkündür. Dünya nereye gidiyor değerlendirmesini yapmak, daha önemlisi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın söylediği üzere zenginlerin kazançlarından çok sorumluluklarını düşünecek yeni bir davranışa, yeni bir sorumluluk ahlakına ihtiyaç olduğunu hatırlatmak da önemlidir.”