• $8,4923
  • €10,2883
  • 500.793
  • 1441.33
21 Mart 2011 Pazartesi

İlk iki ayda bütçe olumlu!

2011'in ilk iki ayına ilişkin Merkezi Yönetim bütçe gerçekleşmeleri Maliye Bakanlığı tarafından açıklandı. Seçimlere giderken Merkezi Yönetim Bütçesi'nin yılın ilk iki ayında toplam 2 milyar TL'lik genel fazla vermesi sürpriz sayılabilir. Miktarlar küçük tabii, ancak bütçe hem ocak ayında hem de şubat ayında birer milyar TL fazla vermiş durumda.
Geçen yılın ilk iki ayında ocak ayında 3.1 ve şubatta  2.3 milyar TL olmak üzere toplam 5.4 milyar TL'lik açık söz konusu idi. Böylece hareketli on iki aylık toplamda yıllık bütçe açığı 32.2 milyar TL'ye düşmüş durumda. 2011 sonu için bütçe açığı için konan hedef 33.5 milyar TL. Yani şubat ayı itibarıyla, son on iki aylık bütçe açığı nominal bazda yıl sonu hedefinin altında.
İki aylık bütçe verilerini incelerken bir hatırlatma yapmamız lazım. Yılın geri kalanında daha on aylık bir süreç var ve daha da önemlisi bu süreçte seçim harcamaları söz konusu olacak. Bu nedenle ilk iki aylık bütçe gerçekleşmeleri tüm yıl için henüz bir gösterge oluşturmuyor.
Aşağıdaki tablo ilk iki aylık bütçe gerçekleşmelerinin harcama ve gelir kalemlerine göre detaylı bir karşılaştırmasını özetliyor. Bu tablodan bütçedeki iyileşmenin kaynaklarını irdeleyebiliyoruz.

"picture-1.png"

Tablonun ilk satırında toplam gelirlerin ilk iki ayda geçen yıla göre yaklaşık dokuz milyar TL arttığını, ancak toplam harcamalardaki artışın kabaca bir milyar TL civarında kaldığını görüyoruz. Gelirler, özellikle de vergi gelirleri artarken harcamalar büyük oranda sabit kalmış. Bu durum da bütçe açığındaki azalmayı ve ilk iki ayda verilen fazlayı açıklıyor.
Burada önemli bir mekanizma da arka planda çalışmakta. Cari denge açığı büyürken, ithalattan alınan vergiler de hızla artıyor. Yani cari denge açığının aşırı artan ithalat nedeniyle büyümesi, bütçeye yardım ediyor, artan ithalat kaynaklı vergi hasılatı, bütçeyi açıktan artıya döndürüyor.
Tablonun son iki sütununda enflasyon etkisi ayıklandıktan sonra bütçe gerçekleşmelerinin reel bazda karşılaştırması yer alıyor. Buna göre ilk iki ayda bütçe gelirleri reel bazda yüzde 16 oranında artarken harcamalar reel bazda yüzde 2 oranında azalmış. Bu azalmanın büyük bir bölümü faiz harcamalarındaki azalmadan kaynaklanıyor. Faiz harcamaları reel bazda yüzde 11 civarında azalırken faiz dışı harcamalar reel yüzde 0.8 oranında artmış. Geçen yılın toplamında faiz harcamaları 48.3 milyar TL olmuştu. 2011 için yıl toplamında hedef 47.5 milyar TL olarak belirlenmişti. Yani faiz giderlerinin nominal bazda da azalması hedefleniyor. Bu da toplam bütçe dengesine olumlu bir katkı yapacak.
Son on iki aylık verilerde de reel bazda yapılan karşılaştırmalar benzer bir durumu ortaya koyuyor. Diğer yandan, son on iki aylık toplamda bütçe açığının tahmini GSYH hesaplamalarımıza göre şubat ayı itibarıyla yüzde 3'ün altına indiğini söyleyebiliriz. Bu da genel anlamda ertelenen mali kuraldan daha sıkı bir bütçe disiplini uygulandığı anlamına geliyor. Tabii önümüzdeki dönemde yapılacak olan seçimlerin bütçeye etkisini dikkatle takip etmemiz gerekiyor.

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

Tüm bildiklerinizi unutun! Seyahat ve deniz yolculuklarını kökten değiştirecek

Filistinli aileler, işgalci İsrail saldırılarından korunmak için okullara sığındı

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı