• $9,2674
  • €10,8039
  • 531.158
  • 1434.1
15 Kasım 2014 Cumartesi

Cari açık düzelmeye devam ediyor

Türkiye’nin uluslararası alanda en büyük risk faktörü olarak gündeme getirilen ödemeler dengesi tablosunda bu yılın başından beri görülen düzelme eylül ayında da devam etti. Merkez Bankası’nın açıkladığı son verilere göre geçen yılın aynı ayında 3.4 milyar dolar olan cari açık 2.2 milyar dolar oldu. Böylece geçen yılın ilk dokuz ayında 49.2 milyar dolar olan toplam cari açık, 30.9 milyar dolara geriledi. Tahmini verilerle, cari açığın GSYH’ya oranının yüzde 5.5 civarına düştüğünü hesaplıyoruz.
Cari açıktaki düzelmenin gerisinde kuşkusuz hem ithalattaki azalma, hem de ihracattaki artışın etkisiyle hızlı bir şekilde azalan dış ticaret açığının önemli payı var. Yurtiçi ekonomik aktivitede ve yatırım trendinde görülen zayıf tempo döviz kurlarındaki gelişmelerle birlikte ele alındığında, ithalattaki azalma daha iyi anlaşılabiliyor. Nitekim geçen yılın ilk dokuz ayında 60.6 milyar dolan dış ticaret açığı bu yılın aynı döneminde 45.2 milyar dolara geriledi. Buna karşılık hizmet gelirlerinde net 2.2 milyar dolarlık iyileşme var. İlk dokuz ayda net hizmet gelirleri 20.1 milyar dolara ulaşmış durumda.
Ödemeler dengesinin finansman tarafına baktığımızda, eylül ayında 2.2 milyar dolarlık açığa karşılık net finansmanın 2.1 milyar dolarda kaldığını görüyoruz. Net hata ve noksan kaleminde görülen 0.3 milyar dolarlık çıkışlar da dâhil edildiğinde eylül ayında rezervlerden karşılanan finansman açığının 449 milyon dolar olduğunu görüyoruz. 2013'ün ilk dokuz ayında 9.4 milyar dolar artan resmi döviz rezervlerinin bu yıl sadece 2.9 milyar dolar arttığını görüyoruz. Aşağıdaki tabloda ilk dokuz aylık verilerle cari işlemler ve finansman hesabının karşılaştırması özetleniyor:

Tablonun finansman tarafına dikkatli bakıldığında, ilk dokuz ayda 30.9 milyar dolar olan cari açığın finansmanının büyük oranda kısa vadeli portföy yatırımları ve bankacılık sektörünün mevduat dahil net borçlanması kanalıyla yapıldığını görüyoruz. Doğrudan yatırımlarda net giriş 5 milyar doların altında kalırken, yüzde 24 düşüş var. Son on iki ayda net doğrudan yatırımların cari açığı karşılama oranı ise yüzde 16’da kalmış. Yani cari açıktaki düzelmeye rağmen, toplam açığın sadece altıda biri uzun vadeli ve risksiz yatırım girişi ile finanse edilmiş. Grafikte bu durum belirgin olarak görülebiliyor.

Cari açıktaki düzelme finansman ihtiyacını azalttığı için olumlu bir gelişme. Ancak, finansmanın borçlanma üzerinden gerçekleşmesi, genel tablonun kırılgan olmasına neden oluyor. Ancak döviz rezervlerinde sıkıntı olmaması sayesinde, anlık dalgalanmaların reel ekonomiye etkisi fazla olmayacaktır.

<p>Trump için Rahip Brunson neyse Biden  için Osman Kavala o mu? 10 ülkenin büyükelçisinin yayınladı

ABD'nin Kavala ısrarı neden?

''Her an her yerde yeni bir salgın patlak verebilir'' Korkutan uyarı

Edirne'de yoğun sis etkili oluyor

Türk kahvesi hangi hastalıklara iyi gelir?