Kasım ayının dokuzunda yani geçtiğimiz pazar günü, bağımsızlık kovalayan Katalanlar bir referandum organize etmişlerdi. Pazarı pazartesiye bağlayan gece sabaha karşı sonuçlar hakkında bilgiler tam olmasa da önemli oranda medyaya ulaştı. Biz de pazartesi sabahı ele geçen verilerden gelen tahmini sonuçları aşağıya alıyoruz!
İlginçtir ki, Katalanlar tarihin hiç döneminde bağımsız bir ülke olmamışlardı. İspanya iç savaşı 1936-1939 arasında gerçekleşmiş ve İspanya’da diktatör Franco dönemindeki azgın milliyetçi siyaset ortamında demokrasi tahribata uğramıştı ve çok sayıda insan işkence görmüştü. Bask ve Katalanların bazıları normal olarak o dikta günlerini unutamıyor. Ancak 1978 yılında (Franco rejiminin 1975 yılında sona ermesi sonrasında) yapılan bir resmi referandumda Katalanların yüzde 90 kadarı yeni anayasaya evet demişlerdi. Anayasaya göre Katalanya’nın kendi ayrı dili, kendi ayrı hükümeti ve kendi ayrı polisi de var. Katalanya 30 yıldır da ayni parti tarafından yönetilmekte. İlginçtir ki bugünlerde 1980-2003 arasındaki Katalonya Başkanı Jordi Pujol aile fertleriyle beraber vergi kaçakçılığı ve siyasi gücü kullanarak onlarca milyon euro elde etmek suçundan adli takipte.

Yarısı ayrılık taraftarı değil

Bağımsızlık isteyen Katalanların referandum talebi Madrid ve Brüksel tarafından protesto edilse de, Katalan medya ayrılma taraftarlarını desteklemişti. Katalanya ‘nın 7.6 milyon kadar olan vatandaşları İspanya’dan ayrılınca Avrupa Birliği’nin de dışında kalacaklarından oldukça zorlanabileceklerdi. Ama yapılan anketlere göre de Katalanların yarısı bağımsızlığı kovalasa da diğer yarısı kendilerini hem Katalan hem de İspanyol hissetmekte idiler ve ayrılma taraftarı değildiler.
Sonuçta pazar günü özel ve sadece sembolik bir referandum yapıldı. Tahminlere göre toplam Katalanların genelde kabaca yarısı ayrılma taraftarı idi. Ama 2 milyon kişinin altında olduğu tahmin edilen katılanların çoğunluğu, yani yüzde 80 kadarı da ayrılma lehine oy kullandılar. Ayrılmaya karşı olanlar ise referanduma katılmamışlardı. Bu yazı pazartesi sabah saatlerinde yazılırken henüz katılan sayısı ve net sonuç tam belli değildi ama 5.4 milyon olası seçmenden 2 milyonunun biraz altında bir katılım olduğu ve uzak ara ayrılma taraftarlığı sonucu çıktığı kesin gibi .

İskoçya benzeri bir sonuç

Katalanların çoğu 2 ay kadar evvel İskoçya’da yapılan referandumun, daha fazla vergi ve siyaset gücü getirmesi ama Britanya’dan ayrılma kararı sergilememesine benzer bir sonuç peşinde olabilirler. Hükümet referandumun kanunen yapılamayacağı tezini kuvvetle savunduğundan ve Anayasa Mahkemesi de eylül ayında resmi bir referandumu yasakladığından kimin organizatörü olduğu da çok açık bilinmeyen sembolik referandum İspanya’nın nüfusunun yüzde 16 kadarını oluşturan ve İspanya’nın oldukça zengin bir yöresi olan Katalonyalıların kabaca yarısı kadarının bağımsızlık taraftarı olduğu gösteriyor gibi. Katalonya ayrıca İspanya’nın GSYİH sayısının yüzde 20 kadarını da üretiyor.
Yani resmi bir referandum yapılsa idi sonuçlar İskoçya gibi olabilir ve ayrılma taraftarları az farkla kaybedebilir gibi bir görüntü ortada!