Cari açık şubat ayında yine yüksek hızda artarak 6.1 milyar dolar oldu. İlk iki ay toplamında cari açığın 12 milyar dolara dayanmış olması dikkat çekiyor. Geçen yılın ilk iki ayında bu toplam 5.8 milyar dolardı. Betam yılın ilk çeyreğinin sonunda cari açığın GSYH oranı olarak yüzde 7.2'ye yükselmesini bekliyordu. Tahmini hesaplamalarımıza göre şubat ayı itibarıyla bu oran yüzde 7.1 seviyesine yükselmiş durumda. Şu anda görünen trende bakılırsa yıl sonunda cari açığın 70 milyar dolara yükselmesi sürpriz sayılmayacak.
Tabii ki yılın salt iki ayına bakarak yıl geneli için tahmin yapmak mümkün değil. Hem iç talepteki gelişmeler, hem de döviz kurlarındaki dalgalanmalar cari açıkta iki yönlü sürprizlere yol açabilir. Şu anda, hem ekonomik aktivite, hem de iç talepteki artış geçen yılın ikinci yarısına göre bir miktar yavaşlamış durumda.
Ödemeler dengesi verilerinin cari açığı kapsayan üst tablosu her zaman daha çok dikkat çeker. Halbuki ödemeler dengesinin alt tablosu diyebileceğimiz finans hesabı daha önemli bilgiler sunuyor. 2011'in ilk iki ayında cari açıktaki yükselişten daha çok dikkat çeken gelişme, net hata ve noksan kalemindeki artış oldu. Net hata ve noksan kalemi kaynağı belirsiz döviz girişlerini (bazen de kayıt dışı ihracat verilerini) gösterir. Geçen yılın ilk iki ayında 2 milyar dolar olan net hata ve noksan kalemindeki girişler bu yıl 5.5 milyar dolara yükselmiş durumda. Kasım ayından bu yana toplam 8 milyar dolarlık giriş var. Daha önce 2008 sonu ve 2009 başında da yüksek miktarda net hata ve noksan girişi söz konusu olmuştu. Kaynağı belirsiz bu girişler cari açığın finansmanında önemli rol oynuyor.
Diğer yandan finans hesabındaki toplam net giriş ise ilk iki ayda 7.8 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bunun sadece 0.2 milyar doları 'soğuk para' dediğimiz doğrudan yatırım girişi. Cari açık riskine karşı en sağlıklı finansman bu kalemde görülecek iyileştirmelerle sağlanacaktır.
Aşağıdaki tablo cari açık verilerinin doğrudan yatırımlar ve net hata ve noksan kalemindeki net girişlere göre düzeltildikten sonraki büyüklüğünü GSYH oranı olarak gösteriyor.
Görüldüğü üzere cari açık düzeltilmemiş haliyle (kırmızı sütun) GSYH oranı olarak yüzde 7'nin üzerine çıkarak rekor kırmış durumda. Ancak doğrudan yatırım girişleri ve net hata ve noksan kalemindeki düzeltmeler yapıldıktan sonra bu oran (mavi sütun) yüzde 5.1'e düşüyor. Düzeltilmiş cari denge söz konusu olduğunda rekor yüzde 6.2 oranıyla 2000 yılına ait.
Ancak 2005-2007 döneminde yüksek cari açık doğrudan yatırım girişleri sayesinde fazla risk oluşturmamıştı. Grafiğin bu döneme ilişkin verilerinde kırmızı sütun yüzde 6'ya ulaşırken mavi sütun yüzde 2.5 seviyelerinde kalmış. Bu 2010-2011 döneminde görmediğimiz bir tablo.