Bir zamanlar, mesela 1980 öncesinde, kendi içine kapalı, bir Latin Amerika ülkesi gibi 'ithal ikamesi' ekonomisi politikalarıyla yönetilirken, inciri, üzümü, zeytini, kopardığımız gibi, işlemeden satardık. O zaman toplam ihracatımız sadece 2-3 milyar doları geçmezdi. İthalatımız ise 7-8 milyar dolar kadardı. Turizm gelirimiz ise sadece 200 milyon dolarcıktı, yani bugün büyük bir otelin cirosu kadar!

Sonra 30 yılda ihracatı, sanayi ve de özellikle tekstili keşfettik. Ülkede toplam ihracat 130, toplam ithalat 200 ve turizm 25 milyar dolara yükseldi. En çok sevdiğimiz tekstil sektörü 'uzay bilimi' değildi ama tekstil, hazır giyim ve ev tekstili ile ilişkili ihracat bugünlere gelindiğinde 20 milyar doları aşıyordu, daha da önemlisi, düşük teknolojiden orta teknolojiye geçiş anlamına da geliyordu. Fakat her yıl da milyarlarca dolarlık makine ithal ediyor, yanına milyarlarca dolarlık sentetik iplik, kimyevi madde ve diğer ilişkili ithalatı koyunca da, bize birkaç milyar dolardan daha fazla net döviz kazancı kalmıyordu.

50 ÜLKEDE 300 MÜŞTERİ

Tabii tekstil ve hazır giyim, 'ihracat nasıl yapılır' dersini iyi öğretiyordu, çok sayıda insan istihdam ediyordu, ama sonuçta 'ileri teknoloji sanayi yaklaşımını' ve  'yüksek katma değeri' temsil etmiyordu. İhracatçıları temsil eden kuruluşlar da teknolojik gelişme ve verimliliği artırmayı savunmak yerine sadece döviz kurunun oynatılarak ihracatın teşvik edilmesini talep etmekten başka bir 'türkü' söylemiyorlardı. Ülke ileri teknolojiye nasıl geçecek, nasıl daha fazla katma değer üretecek, kişi başına üretimi, geliri ve verimliliği arttıracak, dünya ile rekabet edecek teknoloji düzeyine nasıl geçilecek sorusu, açık seçik sorulmuyordu.

Tabii birkaç girişimci kişi ve kurum hariç. İşte geçen hafta bu tür girişimcilerden bir grup ile beraber Paris'te JEC Komposit fuarını gezdim. Meğer bizde de ileri teknolojide dünya çapında önder kişi ve kurumlar varmış da ben bilmiyormuşum.

Akkök Şirketler Grubu'nun temelleri 1952 yılında Raif Dinçkök tarafından atılmış. Bugün 40 kadar şirketten oluşuyor ve 15 üretim tesisine sahip. Grup Şirketlerinden 1968 yılında kurulmuş olan Aksa dünyada tek bir tesis içinde en yüksek akrilik elyaf üretimine sahip şirket. Aksa bugün dünyanın toplam akrilik elyaf üretiminin de yüzde 13.2 kadarını sağlamakta. Aksa 40 yıl içinde 5 kıtada 50'den fazla ülkede 300 kadar yerli ve yabancı sanayi kuruluşundan oluşan bir müşteri portföyüne de sahip hale gelmiş.

125 KAT KATMA DEĞER

Aksa akrilik elyafta dünya birinciliği ile yetinmemiş, daha ileri gitmeyi planlamış. Bunu teknolojiyi geliştirerek yapmış. Elyaf farklı şekillerde ve ileri teknoloji yatırımları ile diğer maddelerle birleştirilip karbon elyaf veya kısa adı ile 'komposit' haline getirilip üretildiğinde, katma değeri 5 misline çıkartacak bir durum gündeme geliyor.
Akkök grubunun Aksaca şirketinde, Yalova'daki tesiste yapılan araştırmalarla üretilen karbon elyaf, 'bir' ölçü katma değer bırakıyorsa, nihai ürün haline getirilen örneğin örgü kumaş yatırımı 5, reçineleme sonrası ürün 25 ve bu malzemeden yapılan rüzgargülü veya uçak gövdesi veya kanadı veya yat veya araba kasası üretiminde ise 125 kat katma değer yaratılıyor.

Bu karbon elyaf işinde Aksaca kendi karbon elyaf teknolojisini ülkemizde kendi tesisinde 'yerel ARGE' ile geliştirmiş ve üretmiş. Dünyada kimse karbon elyaf teknolojisini kimseye satmıyor. Aksaca dünyada bu işi beceren onuncu şirket olarak yerini almış. Ortaya çıkan ürün yani karbon elyaf ise çeliğe göre 3 kat daha dayanıklı ve 5 kat daha hafif. Aksaca şirketinin 2006 yılında başlattığı girişim, dünya üretimi olan 43 bin tonun 3500 tonunu üretir hale gelmiş. Şirket arkadan gelmesine rağmen dünyada onucuculuğa oturmuş.

Tabii karbon elyaf malzeme nihai ürün üreticileri tarafından kullanıldıkça da dış ve iç talebi artacak. Bugün bile ülkemizde bu malzeme ile nihai ürün yapan birçok firma var. Örneğin 'Metyx Composits', onlar da fuardaydılar. Keza Şişe Cam grubunun Cam Elyaf şirketi de komposit fuarında temsil ediliyordu.

Türkiye'nin bu girişimci ve grupların elinde düşük ve orta teknolojiden çıkıp  ileri teknolojiye geçmesi, ülkenin insanının dünyada sınıf atlaması demektir. Bu satırlar bu tespiti yapmak için yazıldı!