20 Aralık 2012 Perşembe

Bütçede Kasım'da kısmi toparlanma!

Merkezi yönetim bütçesinde son dönemde gözle görülür bir bozulma trendi söz konusuydu. Bütçe Kasım 2012 ayında 5.4 milyar fazla vererek yıl başından bu yana gerçekleşen toplam açığı 13.3 milyar TL'ye indirdi. Ekim 2012 ayında bu rakam 18.8 milyar TL'ye ulaşmıştı. Geçen yılın yani 2011 Kasım ayında bütçe fazlası 2.1 milyar TL olmuştu, ancak ilk onbir ayda da kabaca denk bütçe söz konusuydu. Bütçe Ocak-Kasım 2011 döneminde 0.4 milyar TL fazla vermiş ancak Aralık ayındaki 18 milyar TL'lik açıkla yılı 17.4 milyar TL ekside kapatmıştı.

Özetle bu yılın Aralık ayında geçen yıla benzer büyüklükte aylık bütçe açığı söz konusu olursa 2012 yılındaki açık yaklaşık 30 milyar TL civarında olacak. Hatırlanırsa, 2012 bütçe açığı hedefi önce 21 milyar TL olarak belirlenmiş ancak Orta Vadeli Program çerçevesinde bu hedef birkaç ay önce 33 milyar TL'ye yükseltilmişti. Dolayısıyla bütçedeki bozulmanın ardından bütçe açığı Orta Vadeli Program'da öngörülen senaryoya paralel bir seyir izliyor. Merkezi Yönetim Bütçe açığı 2013 sonunda ise 34 milyar TL olarak hedefleniyor.

Kasım ayı itibarıyla eldeki verileri kullanarak yaptığımız tahminde  bütçe açığının GSYİH oranının bu yıl en iyimser tahminle yüzde 2.1 civarında olacağını tahmin ediyoruz. (GSYİH yıllık büyüme verisine göre maksimum yüzde 2.5 olabilir). Aşağıdaki tablo bütçedeki önemli kalemlerin GSYH oranı olarak son altı yılda izlediği seyri özetliyor.
Tabloda, faiz harcamalarının geçen yıla göre aynı seviyede kaldığını ancak daha önceki yıllarla karşılaştırıldığında belirgin bir şekilde azaldığını görüyoruz. Bütçede faiz giderleri GSYH'nin yüzde 3.5 kadarına düştü ve bu da tarihi olarak en düşük seviye. 2001 krizinde bu oran yüzde 25 seviyesine yaklaşmış, 2005 sonrasında ise yüzde 9-10 civarında dalgalanıyordu. Son on senede faiz giderlerinin GSYH'nin yüzde 3.5 kadarına düşürülmesini en büyük mali sonuç.

Kasım ayındaki bütçe tablosuna baktığımızda daha önceki aylardan farklı iki gelişme dikkatimizi çekiyor. Öncelikle, faiz dışı harcamalarda reel bazda azalma olduğunu görüyoruz. Enflasyona göre düzeltildikten sonra faiz dışı harcamalar 2012 yılı ilk on ayında ortalama yüzde 8 civarında reel artış sergiliyordu. Kasım ayında ise faiz dışı harcamalar reel yüzde 1.5 oranında azalmış. En büyük azalma ise daha önceki aylarda hızlı bir şekilde artan cari transferler kaleminde görülmüş. Bu gelişmeler bütçe disiplini açısından olumlu sinyal veriyor.

Diğer yandan, daha önceki aylarda ekonomideki yavaşlama ve ithalattaki azalma ile paralel olarak başta vergi gelirleri olmak üzere bütçe gelirlerinde reel bazda azalma görüyorduk. Kasım ayında hem vergi gelirleri hem de toplam bütçe gelirleri reel olarak artmış. Özellikle ÖTV ve ithalden alınan KDV'de görülen artışlar dikkat çekici.
Ancak bütçede Aralık ayları genel olarak hesaplarda düzeltme yapılan dönemlerdir ve bu nedenle de büyük açıklar gerçekleşir. Bu yıl da öyle olacak. Esas Ocak 2013 ayından sonraki bütçe gelişmeleri mali yapıda olumlu gidişatın devam edip etmediğini ve bütçe disiplini dozunu belirleyici olacaktır. 
 "2.20121220094622.jpg"

<p>Peki, piyasalar güne nasıl başladı? Kur ve altında nasıl bir  seyir var? Merkez Bankası’nın

Piyasalar güne nasıl başladı?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Karadeniz somonuna Japon ilgisi! Önce Vietnam'a, oradan Japonya'ya gidiyor

Kısıtlamaların sona ermesiyle İstanbul'da hareketlilik başladı