• $7,4294
  • €8,982
  • 412.302
  • 1471.39
01 Ocak 2012 Pazar

Merkez 2011 yılında ne yaptı?

Bugün Merkez Bankası'nın 2011 yılındaki çeşitli politikalarının içeriğini ve hedeflerini özetleyeceğiz. Aşağıdaki bilgiler Merkez Bankası'nın yayınladığı rapor ve konuşma metinlerinde mevcuttur. Sınırlı sayıda insan dışında bu metinler okunmadığından ve yapılanlar anlaşılamadığından Merkez Bankası da sık sık konuşmak zorunda kalmaktadır.
Uygulanan ve içeride ve dışarıda pek anlaşılamayan para politikamızın yeni silahı 'faiz koridoru sistemi', belirsizliklerin çok yüksek seviyede olduğu ve risk iştahında oynaklığın adeta gün içinde bile gözlemlendiği bir ortamda, Merkez Bankası'na son derece esnek bir yapı ve gün bazında politika değişikliği yapılabilen bir ortam sağlamaktadır. Ayrıca sermaye akımlarındaki günlük değişimin ve dalgalanmaların da döviz kuru ve genel ekonomi üzerindeki bozucu etkilerini yumuşatmaktadır.
2011 yılında Merkez Bankası klasik para politikası önlemleriyle finansal istikrar önlemlerini bir arada kullanmak zorunda kalmıştır. Gecelik piyasadaki faizler, haftalık repo ihaleleri, zorunlu karşılıklar ve likidite yönetimi ancak bir arada kullanıldığında etkili bir silah olabilmektedir. Tabii Merkez Bankası'nın esneklik kazanması ve gün bazında yönetim gerçekleştirmesi, finansal kurumların ve yabancıların işine pek gelmemektedir, çünkü onlar açısından fonlamada ve fonlama maliyetinde belirsizlik anlamına gelmektedir. Şikayetlerin nedeni budur.
Piyasadaki likidite fazlası veya açığı makul büyüklükte iken likidite açığı gecelik işlemler veya  bir hafta vadeli açık piyasa işlemleriyle yürütülebilir olur. Ancak likiditede aşırılık olduğu zaman para politikası, politika faizi tarafından sinyallenenden daha sıkı veya gevşek olma zorunda kalmaktadır. Bu durumda banka sistemi de kredi koşullarını gevşetmek veya sıkılaştırmak zorunda kalır. Bu da günün şartlarında normaldir!
2011 yılının birinci yarısında artan riskler karşısında ve kredi balonu karşısında M. B. piyasadan 40 milyar TL likidite çekmiş. Ağustos ayında değişen riskler karşısında ise durgunluğu frenlemek için politika faizini indirirken, borçlanma faizini de 350 baz puan arttırarak faiz koridorunu daraltmış. İhalelerde teklif tutarı limitini de sınırlamıştır. TL aşırı değer kaybedince de borç verme faizi yüzde 9 düzeyinden yüzde 12.5 düzeyine çıkarılmıştır. Ayrıca genişlemeci bir yaklaşımla TL zorunlu karşılıkların dolar ve euro cinsinden tesisine olanak sağlamış, oranını da zaman içinde yüzde 40 düzeyine çıkartmıştır. Altın da aynı şekilde TL karşılık olarak kullanılabilir yapılmıştır. Yılın genel durumuna bakıldığında 23 Aralık 2011 tarihinde Merkez Bankası 26 milyar liralık vadeli repo likiditesi sağlamış, gecelik işlemler ve İMKB repoları ile de toplam fonlama 41 milyar TL düzeyine gelmiştir.  
Politikanın bir diğer önemli bacağı ise döviz kuru politikasıdır. Merkez Bankası 2011 yılı bütününde piyasadan 6.5 milyar dolar satın almış, döviz satım ihaleleriyle de 10.1 milyar dolar döviz likiditesi vermiştir. Merkez Bankası da zaten 2002 yılından bu yana toplam 76 milyar dolarlık döviz almıştır. 2011 yılı sonunda döviz rezervi 93.2 milyar dolara çıkmıştı. 
Bu çerçevede Merkez Bankası döviz arzının döviz talebine karşı arttığı dönemlerde rezerv biriktirmek amaçlı döviz alımları yapmış. 31 Ocak 2011 tarihinde ihale alım miktarı 50 milyon dolara çıkarılmış, ama daha sonra da 2011 ortasında 30 milyon dolara düşürülmüş ve Temmuz 2011 tarihinde de durdurulmuş. 5 Ağustos 2011 tarihinden başlayarak da risklerin değişmesi ve artması üzerine de, gerekli görülen günlerde döviz satış ihaleleri ile piyasaya döviz likiditesi sağlanmaya çalışılmış. Ekim 2011 tarihinden itibaren de gereken günlerde yüksek dozda döviz satımı ve satım yönünden piyasaya doğrudan müdahale başlamıştır. Merkez, bankalar arası piyasada da 10 Kasım 2011 tarihinde aracılık yapmaya başlanmış. 2 Ocak 2012 tarihinden döviz ve efektif piyasaları döviz depo piyasasında banka sisteminin borçlanma limitleri çerçevesinde alabilecekleri döviz depolarının vadesi bir haftadan bir aya yükseltilmiş. Bu süre 3 aya kadar da çıkabilecektir. Günlük döviz ihaleleri ile takip eden iki günde satılacak en yüksek döviz tutarları ve istisnai durumlar haricinde satımı yapılacak tutarlar Para Politikası Kurulu toplantılarından sonra güncellenecektir.   
Bu alınan tedbirlerin özeti Merkez Bankası'nın, zor şartlara rağmen, aslında banka sistemi için belirsizliği azaltma ve fonlama vadelerini uzatma girişimi içinde olduğudur. Ancak piyasanın da kur riskini azaltacak önlemler alması gerekir.
Piyasa 2011 içinde yılbaşında ve yıl ortasında çok ve sık politika değişikliği olmasından şikayet etmektedir. Ayrıca fonlama fiyat ve olanağının gün bazında değişmesinden rahatsız olmaktadır. Merkez Bankası'nın günlük yaşamaya mecbur kalması kendi arzusu değil, piyasada risk algılamasının ve gelişmelerin günden güne çok oynak hale gelmesinin sonucudur. Yani belirsizliğin esas kaynağ

<p>Peki, koronavirüste son durum ne? Aşılarla ilgili yapılan araştırmalar  bize ne söylüyor? Sürü ba

Aşı araştırmaları bize ne söylüyor?

Öğretmenlere koronavirüs aşısının yapılmaya başlandı

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar A-400M hangarını ziyaret etti

Balıkçı ağlarına bin yıllık tekne parçaları ile 13 amfora takıldı