• $7,4126
  • €9,0363
  • 441.833
  • 1542.45
07 Mayıs 2012 Pazartesi

Brezilya sıkıntıya girebilir!

BRICS denen  Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve G.Afrika son dönemde gelişen ülkeler arasında en iyi ekonomik performans sergileyen ülkeler. Ama bu beş ülke de hiç birbirine ve Türkiye'ye benzemiyor. Aralarında Brezilya en çok incelenmesi gereken  ülke ve veriler M.Stanley'den  R.Sharma'dan alınmakta! 
Brezilya Lula yönetiminde 1994 yılında yüzde 2100 olan hiper enflasyonu yendi, diğer Latin Amerika ülkelerinin tersine bütçe açıklarını azalttı,  borçlarını ödedi ve azalttı, parasını dolara endeksledi ve son yıllarda da global krizdeki  beş yılda ortalama yüzde 4 büyüyerek krizi  iyi geçirdi. Brezilya'ya gelen yabancı para 2007 yılında yıllık 7 milyar dolar iken, 2012 başına gelindiğinde 70 milyar dolara çıkmıştı.
Ancak Brezilya'nın başarılarının arkasında çok önemli ve çok riskli bir faktör var. Brezilya'nın başarısında doğal kaynakları olan bakır, demir cevheri, petrol gibi emtianın global talebinin ve fiyatlarının artışı önemli rol oynamakta. Ancak şimdi bu emtianın talebi daralmaya başladı ve Brezilya ciddi sorun yaşayabilir. Brezilya geçmişte de emtia fiyatları arttığında büyür ve emtia fiyatları düşünce de gerilerdi.  
Son on yılda hızla büyüyen Çin ise yukarıda sayılan emtiaya talebi yaratan ülke oldu. Emtia fiyat ve talep artışından faydalanan Brezilya oldukça demokratik bir görüntü de verdiğinden ve ülkenin denizin dibinde büyük petrol kaynağı da bulması ile ülke dış yatırımcılar açısından çok da cazip hale gelmişti.
Ancak Brezilya'nın ekonomik stratejisine çok dikkatli bakmak gerekli. Yıllarca hiperenflasyon yaşamış olan Brezilya Lula döneminde ekonomi politikasında iki temel ilkeye sarıldı. Brezilya faizleri hep yüksek tutarak enflasyon olasılığının önünü  kesmeyi ve fakirliğe ve gelir dağılımı sourunlarına karşı da bir sosyal güvenlik ağı kurmayı ön plana çıkardı. Enflasyon korkusu yaşanan ülkedeki faizlerin yüksekliği (ortalama yılda yüzde 10 ) yabancı sermaye girişi sağlarken, Brezilya Reali'nin değeri de son derece yükseldi. Global krizde birçok gelişen ülkenin parası değerlenmişti ama hiçbiri Brezilya Reali kadar değer artışı yaşamamıştı. Bunun sonucu Brezilya sanayi sektörünün 2004 yılında yüzde 16.5 ile zirve yapan GSYİH payının, 2010 sonunda yüzde 13.5 düzeyine düşmesi oldu.
Sonuçta Çin sanayi sektörünü ve yatırımı arttırırken, en büyük emtia satıcısı haline gelen Brezilya'nın Çin ile dış ticareti, ABD ve Avrupa ile olan dış ticaretinin toplamını 2009 yılında geçti. Fakat Mart 2012 tarihinde Çin büyüme hızının 1998 yılından bu yana ilk defa yüzde 8 düzeyini altına inebileceğini deklare ederken, Brezilya da kendi büyüme hızının yüzde  3 düzeyinin altına ineceğini açıklamak zorunda kaldı.
Brezilya Lula döneminde 'Bolsa Familia' denen belki de dünyanın en bonkör gelişen ülke sosyal yardım sistemini kurmuş ve fakirlere destek vermeye başlamıştı. Devlet harcamaları 1980 dönemindeki milli gelirin yüzde 20 kadarından 2010'da yüzde 40'a yükseldi. Bu da vergileri aşırı doz artırmakla sağlandı. Sonuçta 1980-2000 arasında prodüktivite artışı sağlayamadı, altyapı yatırımını da artıramadı.
Yani Brezilya ile Çin tamamen ters kalkınma stratejileri  seçmişti. Çin büyümeyi hızla arttrırken kapısını dış ticarete açmıştı. Faizleri ve parasının değerini de düşük belirliyor, yol, köprü, liman gibi altyapı tesilerine büyük yatırım yapmyordu. Bu süreçte Çin vatandaşları da büyük sosyal refah fedekarlıkları yapmak zorunda kalmışlardı.
Özetle Brezilya birikimi ihracatı destekleyecek altyapı yatırımlarına değil, sosyal refaha harcamıştı. Bu nedenle de Çin son otuz yılda Brezilya'nın dört misli hızla büyümüştü. Çin'de yatırım son on yılda GSYİH oranı olarak yüzde 50 düzeyine çıkarken, Brezilya'nın yıllık yatırım oranı yüzde 19 civarında ve gelişen ülkeler arasında en düşük oranda idi. Brezilya'da altyapı yatırımı GSYİH oranı olarak yüzde 2 iken, gelişen ülkeler ortalaması yüzde 5 ve Çin ortalaması da yılda yüzde 10. Kapasite kullanımı yüzde 84 civarında. Bu veri gelişen ülkeler ortalamasından yüzde 5 daha yüksek çünkü üretim, talebe yetişemiyor. Okullara yatırım yapılmaması da işçilerin becerilerinin düşük kalmasına yol açmış durumda. Mühendis ve teknik eleman sıkıntısı had safhada.
Şimdi dünya yavaşlarken ve emtialar düşerken, Brezilya zorlanacak. 1960'lı yıllarda Brezilya'nın kişi başına  geliri ABD'nin  gelirinin yüzde 25 kadarı iken, 1990'lı yıllarda yüzde 16 düzeyine düşmüş ve son emtia fiyat artışı döneminde ancak yüzde  20 düzeyine çıkabilmiş bulunuyor. Çin hızla yavaşlar ve emtia fiyatları da düşerse Brezilya çok zor duruma düşecek. Brezilya'nın dış ticaret payı yüzde 20 ve dünyanın en korumacı ülkelerinden biri.

<p>Nijerya açıklarında Türk gemisine yönelik bir saldırı gerçekleşti. Saldırıda bir denizci hayatını

Türk gemisine saldırının arkasında Fransa mı var?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Jason Statham Antalya'da kurşun geçirmez camlı villada kalıyor

Rusya'da binlerce kişi sokaklara döküldü!