• $7,4126
  • €9,0363
  • 441.833
  • 1542.45
04 Mayıs 2012 Cuma

Bolivya Arjantin'den kopya çekiyor!

Latin Amerika'da çok tuhaf, tuhaf ve ilginç  şeyler olmakta. Tabii ki  koca Brezilya bir zamanlar  3 milyon nüfuslu Portekiz tarafından talan edilmiş, elde edilen altınlar Lizbon'a taşınmış ve Lizbon dünyanın en zengin kenti haline gelmişti. Tabii ki zenginliği kıskanan İspanya ise bir vakitler Portekiz'i işgal edip altınlara el koymuş ve bu iki ülke arasında uzun yıllar süren bir kavga ve husumet başlamıştı. Tabii ki Arjantin ve Bolivya da  bir zamanlar İspanya'nın sömürgeleri idi. Ama bu konuştuklarımız yüzyıllar önce olmuş şeylerdi. Bugün bu konuların sadece tarih kitaplarında yer alması beklenir. Fakat gerçek dünyada işler böyle yürümüyor. Kimse geçmişi unutmuyor. Hele ortada dengeleri bozan global ekonomik kriz de varsa, bazı ülkelerin sapıtması son derece kolay hale geliyor.
İspanya son kriz döneminde Avrupa'nın en zayıf duruma düşen ülkelerinden biri haline gelmişti. Ülkede kriz had safhada ve İspanyol vatandaşları isyandalar. İspanya'nın ekonomik durumu berbat ve ülke güçsüz duruma geldi. Tabii İspanya zayıf duruma düşünce geçmiş kavgaları hatırlayanlar da olmakta. Hele ortada bir de 1 Mayıs kutlamaları varsa!
 Bundan bir iki hafta evvel bu sütunda İspanya'nın büyük petrol, gaz ve enerji şirketi Repsol'ün, Arjantin'de bulunan YPF adlı petrol şirketinin (YPF'in yüzde 57 hissesi Repsol'e ait  bulunuyor) Arjantin'in Başkanı Christina Fernandez tarafından aniden el konup devletleştirilerek gasp edildiğini gündeme getirmiştik. YPF kabaca 18 milyar dolar değerinde idi ve Repsol'un şirketteki payının değeri de 10 milyar doların biraz üstünde idi. YPF daha evvel Arjantin Devletine ait iken son dönemde özelleştirilerek satılmış ve çoğunluk hisseleri Repsol tarafından satın alınmıştı. Sonra olan oldu, Buenos Aires'te YPF şirketinin yöneticisi İspanyollar şirketi işgal eden Arjantin güvenlik kuvvetleri tarafından sorgulamaya çekiliyor, hırpalanıyor ve  şirkete giriş çıkışları sınırlanıyordu. Bu gelişmeler üzerine İspanya, Arjantin'deki elçisini geri çağırmış, Avrupa Birliği ülkelerini ve uluslararası kurumları, işgali ve el koymayı engellemek için işbirliğine davet etmiş ve İspanya'dan Arjantin'e biyo yakıtların gönderilmesini de durdurmuştu. Peki Christina Fernandez'in YPF şirketine el koyma bahanesi ne idi? Arjantin'de ciddi bir enerji krizi vardı ve C. Fernandez  bunun nedeninin İspanyol mülkiyetindeki YPF'in yeterince yatırım yapmaması olduğu tezine dayanarak şirkete el koyuyordu. Tabii gerçek bu değildi. Ülkeyi yönetemeyen C. Fernandez kendi Merkez Bankasının altın ve döviz stoğuna ve kendi vatandaşlarının bankalardaki döviz mevduatlarına da el koymuştu. Yatırım zafiyeti sadece bahane idi! Zaten Arjantin 80 milyar dolar dış borcun da üstüne yatmış bir ülke değil mi idi ?
Ancak kötü örnek, en çok taklit edilen örnektir. 1 Mayıs gününde “komşu' Bolivya Başkanı Evo Morales de Arjantin'in izinden giderek İspanya'nın “Red Electrica' adlı elektrik şirketinin Bolivya'daki varlıklarını askeri kuvvet ile işgal ederek devletleştirmeye başladı. Red Electrica  2002 yılında Bolivya'da  elektirik dağıtım haklarını özelleştirmeden satın almış ve İspanyollar Transportadora de Electricidad adlı yeni bir elektrik dağıtım şirketi kurarak özelleştirmelerden aldıkları haklar ile Bolivya'nın elektriğinin çoğunluğunun dağıtımını kontrol eder hale gelmişlerdi . Bolivya Başkanı Evo Morales'in bahanesi de Christina Fernandez'in bahanesinin aynısı idi. Morales'e göre İspanyol şirketi yeterince yatırım yapmıyordu.
Evo Morales daha önce de birçok yabancı kökenli şirkete el koymuştu. En son da İngilizlere ait olan Ruralec adlı şirketin Bolivya'daki temsilcisi şirketine el koymuştu ve kavga çıkmıştı. Ruralec Şirketi'nin CEO'su Peter Earl durumu acıklı bir şekilde özetliyordu. “Her yıl 1 Mayıs günü geldi mi, muhakkak bir yabancı şirkete el koyması gerek! Bu her yıl tekrarlanan bir gelenek! Ne zaman Morales destek kaybeder, o zaman bir yabancı şirkete el konur, milli hisler gıdıklanır!' Ruralec de The Hague'deki arbitrasyon mahkemesine müracaat etmiş bulunuyor ama, pek bir tazminat elde etmeleri de kolay gözükmüyor.
Öyle gözüküyor ki, şu anda Latin Amerika'da krizde sallanan birçok ülkede  daha evvel devlete ait olup da yabancılara satılmış neler varsa hepsine geri dönüp el koyma modası yaygın şekilde gündeme gelmiş bulunuyor!  Boşuna “Tarih tekerrürden ibaret!' denmemiş!

<p>Peki, yeni gelen aşılar nasıl uygulanacak? Toplum  Kovid-19’a karşı ne zaman bağışıklık kaz

Kısıtlamalar kalkıyor mu?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Günün en çok paylaşılan fotoğrafları (22 Ocak 2021)

1 milyon kibritle öyle bir şey yaptı ki