B.

Amerika'nın Belgrad'ı bombalaması ve Kosova krizinin bir şekilde son bulması üzerine Balkanlar meselesinin hallolduğunu iddia edenler çıktı. Buna mukabil bölgeyi tanıyanlar ve Bosna Hersek'te oluşturulan düzeni göz önünde bulunduranlar bir hakikatin altını çizdi: Balkanlar meselesi yeniden ısıtılmak üzere buzluğa konan bir meseledir ve çözülmesi asla hedeflenmemiştir!

Ukrayna Savaşı'nın başlaması ile birlikte cin şişeden çıktı ve Rusya doğal olarak en tabii nüfus alanı olarak gördüğü Balkanlar'ı da karıştırmaya gayret etti. Batı'ya mahsus bir imtiyaz değildir, Rusya da yapar böyle şeyler. Öyle görünüyor ki yakın bir gelecekte Balkanlar soğuduğu unutulurcasına yeniden ısıtılacak. Sınavlar üzerinde hamilelik hakkı olduğunu iddia eden bu sebeple I. Dünya Savaşı'nın kopmasına ön ayak olan Rusya, Sırpları yeniden bir şekilde harekete geçirmek ve Batı lehine yine oluşturulan statükoyu bozmak istiyor.

An itibarıyla bu mücadelenin 90'lardan farklı bir dinamiği olduğu sanırım herkesin malumudur. 90'larda ve 2000'lerin başında bölgede Türkiye diye bir aktör yoktu ve olamazdı. Yanı başımızdaki Azerbaycan'a mı el uzatabilmiştik ki Balkanlar'a el uzatabilelim? Bir tek Tansu Çiller'in Benazir Butto ile birlikte gerçekleştirdiği Saraybosna ziyareti, Taksim'deki Bosna mitingi ve bunun gibi birkaç mevzi teşebbüs Türkiye'nin bu dönemde giriştiği birkaç cılız hamlenin özetidir aslında.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Balkanlar'a gerçekleştirdiği her gezi bizlere bir şeyi yeniden görme imkanı sağlıyor: Türkiye, Balkanlar'da büyük bir tarihi ve sosyal potansiyele sahip. Bu potansiyel arkasında siyasi irade askeri ve ekonomik güç bulduğu anda Türkiye'nin sınırlarının aslında Edirne'den Kars'a uzanmadığını dosta düşmana ispat ediyor.

Türkiye hem sahip olduğu bu güç hem de Rusya ile gerek Ortadoğu'da gerek Kafkaslar'da gerek Ukrayna krizi esnasında diplomasi masasında oluşturduğu vasat ile Balkanlar'da oluşması muhtemel yeni krizlerde başat aktör olacağını ortaya koyuyor.

Berlin'de düzenlenen Libya Konferansı'nda aslan payını kapan; Ukrayna krizinde kimsenin ummadığı başarılı hamlelerle önce Antalya Diplomasi Forumu'nda dışişleri bakanlarını buluşturan, akabinde tahıl koridorunun açılmasına ön ayak olan Türkiye, olası bir Balkanlar krizinde de masanın en belirleyici aktörlerinden birisi olacağını gözler önüne seriyor.

Bize rağmen Balkanlar'da bir kriz çıkamayacağı gibi bize rağmen Balkanlar'da bir çözüm de bulunamayacak bunu her vesileyle yeniden tecrübe ediyoruz.

Yegâne eksiğimiz bu gibi sözleri edebilme kudretiydi. Bunu da başarabiliyor oluşumuz bize bir şeyleri gösteriyor. Türkiye içine konulmuş bulunduğu kavanozun kapağını bir kez açtı cin şişeden çıktı artık geriye dönüş yok.