Van depreminde yüzlerce vatandaşımız hayatını kaybetti, sakat kaldı. Kiminin evi, işyeri tamamen yıkıldı, kimininki oturulmaz durumda. Zaman içersinde bu yaralar elbette sarılacak.
İşyeri sahibi, dolayısıyla vergi mükellefi ve işveren olup, depremden zarar görenlere sağlanan kolaylıkları Perşembe günü yazdık. Bir de çalıştıkları işyerleri zarar gören işçiler var. Gelirini emeği ile kazananlar için bu durum ücret gelirinden yoksun kalmaları sonucunu doğuruyor. İşte bu noktada onlar için de yoksun kaldıkları ücretlerinin en azından bir kısmının karşılanması söz konusu olabilecek.
Çalışma mevzuatımızda, deprem, yangın, su baskını gibi zorlayıcı sebepler nedeniyle işverenin işçisini, işçinin de işini kaybetmemesi için geçici de olsa depremin istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya, mağduriyetlerini gidermeye yönelik bir düzenleme var; Kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği...
Deprem nedeniyle işyerindeki çalışma sürelerini geçici olarak önemli ölçüde azaltmak veya işyerindeki faaliyeti tamamen veya kısmen geçici olarak durdurmak zorunda kalan işverenler, işçilerinin kısa çalışma ödeneğinden yararlanmalarını sağlayabilirler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik de geçtiğimiz hafta içinde kısa çalışma ödeneğinin devreye sokulacağını açıkladı zaten...

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ NEDİR?
Üç ayı geçmemek üzere; işyerinde uygulanan çalışma süresinin, işyerinin tamamında veya bir bölümünde geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın en az dört hafta süreyle işyerindeki faaliyetin tamamen veya kısmen durdurulması kısa çalışmayı; kısa çalışma döneminde işçiye yapılan ödeme ise kısa çalışma ödeneğini ifade ediyor.

KİMLER YARARLANABİLİYOR?
Kısa çalışma ödeneğinden, işverenin kısa çalışma talebinin uygun bulunmasına bağlı olarak; kısa çalışmanın başladığı tarihten önceki son 120 günü sürekli olmak üzere, son üç yıl içinde de en az 600 gün sigortalı olarak çalışıp prim ödemiş olan işçiler yararlanabiliyor.

ÖDENEĞİN MİKTARI VE ÖDEME ŞEKLİ
İşyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için verilecek olan kısa çalışma ödeneğinin miktarı; işçinin son oniki aydaki günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60'dır. Ancak aylık kısa çalışma ödeneği miktarı, asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150'sini aşamıyor. Buna göre, ödenecek kısa çalışma ödeneği, 502 lira ile 1.255 lira arasında olacak.
Kısa çalışma ödeneği her ayın sonunda aylık olarak işçinin kendisine ödeniyor. Kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ayı aşmamak kaydıyla kısa çalışma süresi kadar olup, Bakanlar Kurulu'nun, bu süreyi altı aya kadar uzatma yetkisi bulunuyor.
 İşçinin kısa çalışma ödeneği aldığı süreye ilişkin sigorta primleri, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılacak.

BİLDİRİM ZORUNLULUĞU
Deprem nedeniyle işyerinde kısa çalışma yapılmasını talep eden işverenin, Türkiye İş Kurumu'na, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya yazılı bildirimde bulunması gerekiyor.
İşveren bildirimde; işyeri bilgileri ile depremin işyerine etkilerinin ne olduğunu belirtmek zorunda. Ayrıca kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin bilgilerin de verilmesi gerekiyor.
Uygulamanın detaylarına ilişkin bilgiler, 30 Nisan 2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 'Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik' de yer alıyor.

Deprem vergileri nereye gitti?
VAN depremi sonrasında 'deprem vergileri nereye gitti?' sorusuyla birlikte kamuoyunda tartışmalar başladı. Medya aracılığıyla yapılan bu tartışmalarda, bazı bakanlar bu soruyu yanıtlama çabası içine girdi, ortalık da karıştı...
Öncelikle, böyle bir vergi olmadığını belirtelim. Yetkililerin deprem vergisi sorusuna muhatap kılınmalarının sebebi, 17 Ağustos depremi sonrasında 'geçici' olarak getirilen Özel İletişim Vergisi. İlk kez uygulamaya konulduğunda, yaşanan deprem felaketi nedeniyle ortaya çıkan finansman ihtiyacı gerekçe gösterildi. Bu vergi 2003 yılında kalıcı hale getirildi.
Bütçe tekniği gereği, bir verginin belirli bir gidere özgülenmesi mümkün değil. Dolayısıyla, 'deprem vergileri nereye gitti' sorusu havada kalıyor.
Bizce asıl sorulması gereken; kamu binalarının gördüğü hasarın derecesi, sebepleri ve sorumluları ile vatandaşların zorunlu deprem sigortası yaptırmasının neden sağlanamadığıdır.

Kıdem tazminatında ödeme süresi
İŞÇİ çıkışımız olacak. Bu işçinin kalan ücret, izin ve ihbar tazminatını hemen ödeyeceğiz, ancak kıdem tazminatını üç ay sonra ödemek istiyoruz. İşveren olarak böyle bir hakkımız var mıdır? İşçi çıktığı gün tüm alacağını almak istiyor, yani geç ödenmesine yanaşmıyor. Okay KIR
Kıdem tazminatının ödenme zamanına ilişkin olarak yasal bir hüküm yok. İş sözleşmesinin feshedildiği veya işçinin öldüğü tarih, kıdem tazminatına hak kazanılan tarihtir. Makul bir süre içinde de ödenmesi gerekir.
Kıdem tazminatı makul bir süre içinde ödenmez ise iş mahkemesinde dava açılması halinde hakim, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte ödenmesine hükmeder.
İşçi ve işveren kıdem tazminatının belir bir süre sonra veya taksitle ödenmesi için anlaşabilirler. Ancak işveren tek taraflı olarak ödemeyi ileri bir tarihe erteleyemez. Bu durumda işçi iş mahkemesinde dava açarsa işveren mevduata uygulanan en yüksek faizi ödemek zorunda kalır.

GÜNÜN SÖZÜ
'Mutlu olmak için neyi kaybettiğinize değil, elinizde ne kaldığına bakın.'  Robert Schuller