• $8,4871
  • €10,2819
  • 499.861
  • 1441.33
02 Kasım 2012 Cuma

İSLAM aleminde hangi Türkiye kime nasıl model olur? -3

Suriye'nin kaderi AKP'ye bağlı
Tarihsel sürecine bakıldığında Suriye'nin bölgesel ve uluslararası hesaplar açısından ne denli önemli olduğu rahatlıkla görülebilir. Bu gerçeği gözardı edenler tarih boyunca hep başarsız olmuşlardır. 400 yıl Arap coğrafyasını yöneten Osmanlı, 6 Mayıs 1916'da Şam'da aydınları astıktan sonra İngilizler Mekke Şerifi Hüseyin'i Osmanlı'ya karşı ayaklandırabilmiştir.
1946'da bağımsız olan Suriye hep darbeler ülkesi olarak anılmış ve Hafız Esad ile birlikte durulmuştur. Bölgedeki hemen tüm gelişmelerin dolaylı-dolaysız tarafı olan Suriye, oğul Beşşar Esad ile birlikte yeni bir döneme girmiş, ancak Türkiye ile birlikte hızla gelişen bu süreç 'Arap Baharı'nın rüzgarıyla alabora edilmiştir. İran ile stratejik ittifakından ve Lübnan'a, yani Hizbullah'a komşu olmasından dolayı herkesin ilgi odağı ve hedefi olan Suriye son gelişmelerle bölgenin ve belki yeni uluslararası düzenin kaderini belirleyecektir. Tüm siyasal, ekonomik, etnik, mezhepsel boyutları ile Türkiye'yi yakından ilgilendiren Suriye'nin kaderi bir anlamda Türkiye'nin ve özellikle AKP iktidarının elindedir. Suriye'nin geleceği de bu iktidarın tüm projelerinin kaderini belirleyecektir.
ARAP BİRLİĞİ: 1945'te henüz tam olarak bağımsız olmayan 6 Arap ülkesi tarafından kurulan ve bugün 22 üyesi olan Arap Birliği, 340 milyon insanı ve 13.5 milyon kilometrekare toprağı temsil etmektedir. Ancak kurulduğu günden itibaren hemen hiçbir Arap ülkesinin sorununa çözüm bulamamıştır. Kendi üyeleri arasında bile sürekli gerginlik, kavga, çatışma ve savaşlar yaşamıştır.
İSLAM İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ: 1969'da kurulan ve geçen yıl adı İslam İşbirliği Örgütü'ne dönüştürülen İslam Konferansı 57 üyeden oluşuyor ve hemen tüm üyeleri arasında siyasi, ideolojik, kültürel, sosyal farklılıklar, çatışmalar, hatta açık-gizli savaşlar var. Kurulduğu günden itibaren Arap ve İslam aleminin hemen hiç bir ciddi sorununa çare bulamayan örgüt, Ekmeleddin İhsanoğlu'nun yönetimine rağmen hep Suudi kraliyet ailesinin kontrolünde oldu.
KÖRFEZ İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ: ABD tarafından İran'a karşı kurdurulan bu örgüt birbirine benzeyen ama genelde bir çok konuda anlaşamayan 6 Arap ülkesini bile birleştirmiyor. Bu ülkelerin kendi aralarında sınır, mezhep, aşiret, kültür ve sosyal yapı farklılıkları var. Türkiye modeli de umurlarında değil.
EKONOMİK İŞBİRLİĞİ ÖRGÜTÜ: Başlangıçta CENTO'nun ekonomik yan kuruluşu gibi algılanan ve İran devriminden sonra (1985) yeni bir yapılanmaya giden örgüt İran, Türkiye ve Pakistan'ı kapsıyordu. Sonra Afganistan da katıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılması ile Kafkaslar ve Orta Asya'daki Türki cumhuriyetler de bu örgüte katılarak üye sayısını 10'a çıkardılar. Hemen tüm üyelerin kendi içinde ve çevresiyle problemleri var. Bu örgütün de diğer İslami örgütler gibi ciddi bir etkisi bulunmuyor.
TÜRKİ CUMHURİYETLERİ: Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Turgut Özal'ın 'Adriyatik'ten Çin Seddi'ne kadar Türk Dünyası' rüyasına uygun olarak temelleri atılan bu örgüt geçen süre içinde önemli ortak işlere imza atmasına rağmen henüz kuruluş amaçlarına uygun hedeflerine varamamştır. Örneğin bu ülkeler, Türkiye'nin milli davası Kıbrıs ya da üye ülke Azerbeycan'ın Karabağ sorunu karşısında eylemsel ortak tavır alamamıştır.  Bu ülkelerin Türkiye modeline ilgi göstermesi Batı'yı fazla heyecanlandırmamaktır. Çünkü bu ülke insanları, eski Sovyet kültürü nedeniyle İslamcı ideolojilerle meşgul değil.
ÖZETLE yukarda anlatmaya çalıştığım bölgesel işbirliği örgütlerinin yanı sıra Arap, Türk ve Müslümanlar'ı bir araya getirmeyi amaçlayan daha birçok birliktelikler oluşturulmuş, ama genellikle bunların tümü başarsızlıkla sonuçlanmıştır. Bunun da her ülke için siyasal, ekonomik, toplumsal, kültürel  ve dar çıkarsal nedenleri bulunuyor. Tam anlamıyla egemen olmayan Müslüman ülke yönetimlerinden de başka türlü davranış biçimi beklenemezdi. Örneğin 1958'de Mısır ile Suriye birleştiğinde ABD yanlısı Arap ülkeleri bu birliğe karşı savaşıp durdu. Aynı şey Suriye-Irak, Suriye-Mısır-Yemen, Mısır-Libya beraberliklerinde de oldu.

<p>Tarihçi-Yazar Koray Şerbetçi bu hafta Kestirmeden Tarih  programında Kudüs özel bölümüyle karşını

Medeniyetlerin aynası Kudüs… Kadim şehre kim ne getirdi?

Tüm bildiklerinizi unutun! Seyahat ve deniz yolculuklarını kökten değiştirecek

Filistinli aileler, işgalci İsrail saldırılarından korunmak için okullara sığındı

NASA Mars'ın 3 boyutlu görüntülerini yayınladı