• $7,3589
  • €8,9552
  • 437.544
  • 1536.11
28 Kasım 2011 Pazartesi

Merkez bankacılığı ve para politikası anlayışı değişirken!

Merkez Bankası'nın düzenlediği uluslararası konferans 25-26 Kasım 2011 Cuma ve Cumartesi günlerinde İstanbul'da gerçekleşti. Tüm toplantıları izledim. Krizler  ışığında, daha iyi bir para politikası yaklaşımının neleri içermesi gerektiği konusunda zaten on yılı aşan bir süredir dünya çapında bir arayış ve araştırma vardı.
Dr.Claudio Borio bir İtalyan, tüm ekonomi eğitimini Oxford Üniversitesi'nde tamamlamış ve sonra da orada hoca olmuş. 1987 yılından beri de  BIS olan Basel'de kurulu uluslararası Merkez Bankaları Takas Kurumu'nda ekonomik araştırmadan sorumlu yönetici. 2000'li yılların başında yazdığı yazılarla para politikası hataları nedeniyle krizin geldiğini ilk görenlerden biriydi. Şimdi de çözümleri kovalıyor!
Tezlerini kısa cümleler halinde aktarıyorum. Birincisi, krizde birçok kimse Merkez bankalarını kurtarıcı olarak görmekte idi. Adeta finans kesimini ve ekonomileri daha büyük felaketten onlar korumuştu. Ama gerçekler öyle değil.
Kriz öncesinde para politikası genel yaklaşımında genel kabul gören söylemler neydi? 1) Fiyat istikrarı makroekonomik istikrar için yeterli idi. Enflasyon hedeflemesi de bunu sağlamanın aracı idi. 2) Fiyat istikrarı adımları ile  finansal sistem istikrarı önlemleri birbirinden ayrı şeylerdi. 3) Para politikasının ekonomiye etkisini aktarmak için kısa vadeli faizler yeterli idi. 4) Her Merkez Bankası kendi kapısının önünü süpürürse, global para politikası duruşu da sağlam yere basar olurdu.

MİKRODAN MAKROYA GEÇİŞ
Şimdi, krizden sonra ekonomistler nerede duruyorlar ve hangi konularda görüş ayrılıkları oluşuyor? 1) Düşük ve istikrarlı enflasyon finansal ve makroekonomik istikrar sağlamaya yeterli değil. 2) MB'lerin kriz olduktan sonra tamirat yapmaya çalışmaları  çok maliyetli ve sadece faiz politikası da yeterli değil. 3) Mikro istikrar yaklaşımından makro istikrar yaklaşımına geçmek gerekiyor.
Bu noktada iktisatçılar arasında temel anlaşmazlıklar da şöyle sayılabilir: Enflasyon düşük ve istikrarlı iken de Para Politikası yaklaşımı finansal dengesizliklere direnmeli mi? Kriz öncesindeki dönemde aşırı gevşek para politikası ne ölçüde krizdeki tahribatı artıran temel unsurlardan biri olmuştur? Enflasyon hedeflemesinin kriz sorunlarına katkısı varsa nedir ?

BAĞIMSIZLIK ETKİYİ DE ARTIRIYOR
Borio cevap mahiyetinde bazı şeyler de söylüyor: Para politikası kriz öncesi düşük faiz ortamı yaratarak ve risk almayı teşvik ederek finansal dengesizliklerin oluşmasına katkı yapmıştır. Krizden sonra da para politikasını aşırı gevşetmek daha sonra ciddi boyutta sorunlara yol açabilecek  olan bir yaklaşımdır.  Ülkelerin para politikasında kendi evlerinin önünü  süpürmesi de global tabloda istikrar için yeterli değildir.
Bu durumda para politikası ne yönde değişmelidir? Borio'nun tespitlerinde, birincisi 'makro prudential' denen finansal istikrar politikaları doğru bir yaklaşım ama tek başına örneğin kredi balonu gibi bir sorunu çözmesi, yeterli olması güç.  Para politikasının da finansal istikrar politikasının yanında yer alması  gerek, beraber uygulanmalılar. Ancak, ikincisi, agressif para politikası da kredi balonu gibi finansal istikrarsızlık sorunlarını çözebilir ama daha sonra da bilançoları tamir edecek adımlar atılması gerekir. Üçüncüsü Merkez bankalarının operasyonel bağımsızlığının artırılması finansal istikrar politikalarının uygulanmasında da önemlidir. Sonuncu olarak da  çeşitli Merkez bankalarının politikalarının başka ülkelere etki eden yönlerini ve bulaşmalarını da ortadan kaldırmak gerekli.
Bugün Borio'nun sunumundaki analizlerin yarısını aktadık. Dünkü yazımız konuya girişti. Bugün ise BIS'te çalışan en uzman kişinin yaklaşımlarının girizgahını yaptık. Yarın Borio'nun enflasyon hedeflemesinin geleceği konusunda düşünceleri aktaracak yani devam edeceğiz.
Daha fazla detay öğrenmek veya sunumu okumak isteyenler Merkez Bankası'nın internet sitesinde sunumu elde edebilirler.
Ayrıca BIS sitesinde 'BIS Working  Papers no: 353' de Borio'nun Eylül 2011 tarihinde bu konuları özetleyen 'Central Banking Post Crises: What Compass for Unchartered Waters?' adlı, yukarıda vurgulanan konuları aynen anlatan makalesini de elde edebilirler. Borio'nun sunumu makalenin özeti!
Yarın bıraktığımız yerden devam!

<p>İki ülke arasında gerçekleştirilen istikşafi görüşmelerin 61. turu tamamlandı. Bir sonraki turun

Atina ile hangi konular masada?

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

40 kilometrelik alanı kaplayan Nazik Gölü'nün yüzeyi buzla kaplandı

Mutfakta işinizi yarayacak pratik bilgiler! Yumurtayı pişirirken içine buz atarsanız...