Merkez Bankası tarafından açıklanan ağustos ayı ödemeler dengesi verilerine göre cari açık sadece 163 milyon dolar oldu. Mevsimsel olarak yaz aylarında turizm gelirleri nedeniyle cari açıkta zaten genel olarak düşüş beklenir. Ancak bu yıl turizm gelirleri geçen yıla göre azaldı. Geçen yıl turizm gelirleri daha yüksekken ağustos ayında cari açık 2.2 milyar dolar olmuştu. Bu yıl, dış ticaret açığında görülen hızlı daralma sonucunda, turizm gelirlerindeki düşüşe rağmen cari açık 2 milyar doların üzerinde küçüldü.

Verilerin detaylarına baktığımızda, daha önce açıklanan dış ticaret verilerine paralel olarak, ithalatın ağustos ayında yüzde 17.7 oranında düşmesi cari açıktaki toparlanmanın en önemli nedeni olduğunu görüyoruz. İthalattaki düşüş hem TL’nin değer kaybetmesi, hem iç talepte devam eden zayıf seyir, hem de küresel enerji ve hammadde fiyatlarında görülen düşüşler nedeniyle sürpriz değil. Bu trendin en azından yıl sonuna kadar devam etmesi bekleniyor.
İthalattaki bu hızlı düşüş sayesinde ihracatta görülen yüzde 5.5’lik azalmaya rağmen ağustos ayı dış ticaret açığı 6.2 milyar dolardan 3.6 milyar dolara gerilemiş. Net turizm gelirlerinde de geçen yılın aynı ayına göre 4.5 milyar dolardan 3.9’a düşüş var. Aşağıdaki tablo ödemeler dengesinde ağustos ayında ve yılın ilk sekiz ayında yaşanan gelişmeleri ana kalemler itibarıyla özetliyor.

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere, finansman tarafında geçen yıla göre oldukça farklı bir tablo söz konusu. Geçen yılın ilk sekiz ayında 23.4 milyar dolar olan net finansman girişi bu yılın aynı döneminde yarı yarıya azalarak 11.8 milyar dolara gerilemiş. Detaylarda, doğrudan yatırımlarda görülen iyileşme hemen dikkat çekiyor. Geçen yılın ağustos ayında yabancı ortakların hisselerini yerli yatırımcılara satması sonucu net 1.1 milyar dolarlık doğrudan yatırım çıkışı gerçekleşmişti. Bu yılın aynı ayında ise net 1.7 milyar dolarlık doğrudan yatırım girişi gerçekleşmiş. Bu da ilk sekiz aydaki net doğrudan yatırım girişini 4.5 milyar dolardan 8.5 milyar dolara yükseltmiş. Bu kuşkusuz cari açığın finansmanı açısından olumlu bir gelişme.

Doğrudan yatırım girişlerindeki artışa rağmen diğer finansman kalemlerinde benzer bir iyileşme göremiyoruz. Sıcak para denilen portföy yatırımlarında net çıkış ağustos ayında da devam etmiş ve ilk sekiz aylık net çıkış miktarı 8.8 milyar dolara ulaşmış. Yani, doğrudan yatırımlar kanalıyla gelen finansman portföy yatırımlarında görülen çıkışlarla nötrlenmiş. Tabloda da görüldüğü üzere, geçen yılın aynı döneminde 12.3 milyar dolarlık net giriş gerçekleşmişti. Diğer yatırım kalemlerinde bankaların mevduat hareketleri dahil net 2.4 milyarlık borç ödediğini, banka dışı sektörlerin ise 0.7 milyar dolarlık net finansman sağladığını görüyoruz.

Dikkat edilirse, cari açığın dengeye yaklaştığı ağustos ayında, üstelik doğrudan yatırımlar kanalıyla girişler de artmışken, toplam finansman eksi 1.7 milyar dolar olmuş ve 1.4 milyar dolarlık net hata ve noksan sonrası, rezervler 0.4 milyar dolar azalmış. Geçen yılın aynı ayında cari açık 2.2 milyar dolar olmuştu ancak rezervlerde 1.9 milyarlık artış söz konusuydu. Yine geçen yılla karşılaştırılırsa, 2014’te ilk sekiz ayda 3.4 milyar dolar artan resmi rezervlerimiz bu yılın aynı döneminde cari açıktaki azalmaya rağmen 2.9 milyar dolar azalmış durumda. Bu da finansmandaki değişimden kaynaklanıyor.

Ağustos ayında son 12 aylık cari açık 43 milyar dolara, 2015’in ilk sekiz aylık dönemindeki cari açık da 25.7 milyar dolara indi. Hatırlatmak gerekirse, 2014 sonunda yıllık cari açık 46.5 milyar dolar, ilk sekiz ayda da 29.2 milyar dolar olmuştu. Cari açıktaki gelişmelerin devam etmesi halinde bu yıl sonunda cari açığın GSYH’ya oranının da yüzde 5 civarına inmesi sürpriz olmayacak.