Çin, 3.5-4 trilyon dolar civarında dalgalanan dev döviz rezervleri ile ülkenin parası Yuan’ın IMF tarafından “Global döviz rezervi sepeti ” denen Special Drawing Rights (SDR) adlı para sepetine dahil edilmesi için uzun zamandır çaba göstermekte idi. ABD ise Çin’in parasının değerini düşük tutarak kendi firmalarına haksız bir ihracat avantajı sağladığı ithamı ile buna razı olmuyordu.

Çin parası için aslında iki adet merkez vardı. Birincisi Hong Kong’da bulunan offshore Yuan piyasası idi. İkincisi ise ülkenin kendi içinde bulunan ve onshore denen Yuan piyasası idi.
Batı ülkeleri Çin’in parasının değerinin piyasada belirlenmesinin SDR sepetine girmek için en önemli faktör olduğunu vurgulamakta idiler ve birkaç yıldan beri de Çin, Hong Kong’da Yuan’ın piyasa güçleri tarafından değerlendirilmesine izin veriyordu. Ama bu arada da Yuan’ın onshore ve offshore değerleri birbirinden farklılaşmış da oluyordu. Bu da yatırımcılar ile Merkez Bankası arasında sürekli çekişme yaratıyordu. 11 Ağustos 2015 tarihinde Çin’de Yuan’ın değer kaybı ve devalüe olması sonrası yapılan müdahalelerde dış âlemde “acaba gene paralarının değerini ayarlıyorlar mı” endişesi gerçekleşmişti.
Ağustos ayında IMF tarafından yazılan bir rapor da onshore ve offshore kurların benzer olmaları gerektiğini vurguluyordu. Ancak Çin parası Yuan ağustos ayında hem Hong Kong piyasasında hem de ülke içinde değer kaybetti. Çin ise paranın değerinin düşüşüne karşı savaştı. Bu devalüasyon ile savaş esnasında Çin Yuan’ın değerini korumak için tam 94 milyar dolarlık döviz rezervi de sattı. Gene de devalüasyon sonrasında onshore ve offshore kurlar arasında yüzde 2 kadar fark oluşmuştu. Ama Çin eylül ayında çok daha az, 43 milyon dolarlık döviz rezervi sattı ve döviz rezervi de azalarak 3.51 milyar dolara indi. Diğer taraftan da parasının iç ve dış değerinin birbirine yaklaşması için önlemler aldı. Ülke parasının içeriden dışarıya daha serbest hareket edebilmesini içeren bu önlemler sonrasında iç ve dış değer arasındaki farklılık doğal olarak ortadan kalkmaya başladı. Çin Merkez Bankası iç ve dış finansal kurumların ülkeden rahatça para çıkarabilmesi veya sokabilmesinin önünü de önemli ölçüde açtı. Ayrıca Çin Merkez Bankası finansal verilerini IMF standardında toplamaya ve yayınlamaya başlayacağını belirtti. Çin bunun ülkenin dış âleme açılması için reform anlamına geldiğini de vurguladı.
Geçtiğimiz perşembe günü Yuan devalüasyondan sonraki en yüksek değerine geldi. Çin Merkez Bankası ülke parasının değerini 6.3505 olarak belirlemişti ve yüzde iki oranında aşağıya veya yukarıya oynamasına fırsat veriyordu. Gerçi bu hafta Yuan, 10 Ağustos tarihine göre yüzde 2.2 daha düşük değerli idi ama Çin de kurun piyasa güçleriyle değişmesini destekleyen adımlar atıyordu ve piyasaya daha az müdahale ediyordu.
Çarşamba günü Peru Lima’daki IMF toplantısında Çin Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Yi Gang “artık Çin para sının kurunu piyasanın belirlediğinin altını çizen” bir konuşma yaptı. Piyasa ajanları da hem onshore hem de offshore piyasalarda müdahalenin çok azaldığını belirttiler. Çin parası artık global bir ödeme aracı olma yolunda. Tabii dolar ve euro düzeyine gelebilmesi için çok zaman geçmesi gerekiyor, çünkü global döviz rezervlerinin yüzde 60 kadarı dolar olarak tutuluyor. Çin oralara bir gün gelecek ama epey zaman gerekli!