• $7,3879
  • €8,9788
  • 442.977
  • 1547.18
27 Mayıs 2012 Pazar

Kapasite kullanımında zayıf görünüm

Mayıs ayı kapasite kullanım verisi ilan edildi. Kapasite kullanımından önce ülke ekonomisinin 2012 gidişatı ve ekonomi politika yaklaşımlarını doğru analiz etmek gerek.  Ülkemizde ekonominin gidişatının özeti kabaca şöyle; 2011 büyüme hızımız çok yüksekti ve normalleşerek yavaşlamamız gerekli idi. Çünkü ülkemizde kredi balonuyla desteklenen tüketim ve yatırım aşırı ithalat ve dış açık üretiyordu. Özel iç tasarruf da zayıflamakta idi ve dünyanın genel gidişatı nedeniyle de dış talep doğal olarak düşük olduğundan, büyüme iç taleple gerçekleşiyor ve cari denge açığı/GSYİH oranı yüzde 10 düzeyine gelirken, finansman da büyük çapta sıcak para ile yapılıyordu. Yeniden dengelenme iç talebin daralması ve büyümenin yavaşlaması ile gerçekleşecekti. Tabii dış talep de artmalı idi. 2011 yılının ikinci yarısından itibaren dengelenme başladı ve yavaşlama verilerde görülebilir hale geldi. Ancak Avrupa'nın sorunları büyüyerek global ekonomiyi yavaşlatıyor ve bizim dış talep yaratmamız da giderek güçleşiyordu. Bu arada ithalatın yavaşlaması da vergi hasılatını (KDV ve ÖTV gibi vergiler) düşürerek bütçe üzerinde baskı yaratıyordu. Yavaşlamanın istihdamı da bir miktar aşağıya çekmesi de beklenmeli idi. Ortam bu iken, arzu edilen yumuşak inişti. Risk ise sert inişti. Veriler geldikçe de inişin yumuşak mı sert mi olacağı ortaya çıkacaktı.
Son ilan edilen veri mayıs ayına  imalat sanayii kapasite kullanım oranı. Kapasite kullanım oranı bir ay öncesine göre değişmeyerek yüzde 74.7 oranında gerçekleşti. Bir ay öncesine göre değişme olmasa da geçen yıllın aynı ayına göre 0.5 puanlık bir düşüş var. Ayrıca bu yılın mayıs ayında geçen yıla göre bir fazla işgünü olduğundan, yıllık düşüş, ham verilerin gösterdiğinden daha fazla. Zaten mevsimselliğe göre düzeltilmiş verilerde geçen aya göre 1.1 puanlık yani yüksek bir düşüş söz konusu. Mevsimsel düzeltilmiş kapasite kullanım oranı bu yıl ilk defa yüzde 75'in altına düşerek on ay önceki seviyesine gerilemiş durumda.
Aşağıdaki grafik kapasite kullanım oranının izlediği seyri sanayi üretim endeksiyle birlikte gösteriyor. Her iki veri de mevsimselliğe göre düzeltildiğinden sanayi sektöründeki üretim performansı gidişatı yansıtılıyor. Grafiğin son dönemine bakıldığında kapasite kullanımında bu yılın başından beri istikrarlı bir düşüş göze çarpıyor. Uzun dönemde kapasite kullanımıyla paralel bir seyir izleyen sanayi üretiminde ise yılın ilk üç ayında dalgalı bir seyir var.Kısa dönemli dalgalanmalar olsa da, orta ve uzun vadede sanayi üretiminde de düşüş kaçınılmaz gözüküyor. Zaten aralık ayından bu yana sanayi üretimindeki yıllık artış oranları yüzde 5'in altında seyrediyor. Son açıklanan sanayi üretim verisi mart ayına ait ve yıllık bazda yüzde 2.4'lük artış vardı. Mevsimselliğe göre düzeltilmiş sanayi üretim endeksi ise grafikte de görüldüğü üzere dalgalı bir seyir izliyor ama mart ayı itibarıyla ve altı ay önceki seviyesine göre yaklaşık 2 puanlık düşüş var.
 Diğer yandan, sanayi sektörünün talebinden kaynaklanan ara malı ithalatı aralık ayından bu yana zayıf bir seyir izliyor ve dış ticaret açığındaki düzelmeye yardımcı oluyor. Bu düşüş genel olarak ithalata yansımış durumda ve yılın ilk üç ayında toplam ithalat geçen yıla göre yaklaşık yüzde 1 azaldı. Buna karşılık ihracattaki artış dolar bazında yüzde 13 civarında.
Kapasite kullanım oranı ve dış ticaretteki gidişata bakarak yaptığımız değerlendirmelerde sanayi üretimindeki yıllık değişimin nisan ve mayıs aylarında yüzde 3 civarında gerçekleşeceğini hesaplıyoruz. Bir günlük işgünü artışı nedeniyle bu rakam mayıs ayında bir puan yukarıya gidebilir. Ancak genel olarak yılın ilk çeyreğinde görülen yüzde 2.8'lik sanayi üretim artışının ikinci çeyrekte de korunacağını söyleyebiliriz.

"gokce.20120526222859.jpg"
Daha uzun vadede ise kapasite kullanımındaki (ve dolaylı olarak ara malı ithalatındaki) düşüşlerin sanayi üretimine ve ihracata yansıması kaçınılmaz gözüküyor. Bu anlamda yavaşlama trendi devam ederse büyüme rakamlarının negatife dönme riski söz konusu. Yılın ikinci yarısında, ekonomik aktivitedeki zayıflık iç talepteki daralma kanalıyla enflasyonda düşüşü de kolaylaştırabilir. Ancak enflasyonda büyük oranda beklentilerden kaynaklanan katılık devam ederse, Merkez Bankası bir yanda zayıflayan ekonomik aktivite, bir yanda da yüksek enflasyon nedeniyle, para politikası tercihlerinde sıkışabilir.

<h3>Süper Lig'in 21. haftasında Galatasaray, Yeni Malatyaspor'a konuk oldu. Sarı Kırmızılılar çok zo

Galatasaray - Yeni Malatyaspor maç yorumu

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Kimyasal tuvalet, bomba gücü göstergesi, radyasyon ölçüm cihazı... Nükleer sığınak açık artırmaya çıkarıldı

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Mustafa Şentop'u ziyaret etti