Çocukluğum, TRT'de hemen her akşam bültenlerde yer alan İran-Irak savaşı (1980-1988) haberleriyle geçti.

O sekiz yıl, tam da olup bitenleri kavramaya başladığım dönem olarak, 'savaş' sözcüğüyle tanıştığım seneler oldu; ilk ve ortaokul yıllarım...

Fakat savaş kadar can sıkıcı bir başka haberler silsilesi daha var ki, çocukluğumu geçtim, birkaç nesli yutan, hiç bitmeyecekmiş gibi, mütemadiyen tekrar eden bir durum: 'İsrail askerleri Filistinlileri vurdu, İsrail Gazze'yi bombaladı.'

Geçen yıl, (sadece eylül ayı içinde) 23 kez baskın düzenlenen Mescid-i Aksa Müslümanların ilk kıblesi.

Mescid'i Aksa'yı içinde bulunduran Kudüs ise dünyanın en eski şehirlerinden biri; üç semavi dinin ortak ülküsü.

Müslümanlarca Kudüs, peygamberlerin mirası, insanlığa ilahi işaretlerin zuhur ettiği özel bir yer; İsra ve Miraç (göğe çıkış) mucizelerinin şahidi aynı zamanda...

Şair Sezai Karakoç'un dizeleriyle 'Gökte yapılıp yere indirilen şehir. Tanrı şehri ve bütün insanlığın şehri.'

İşte bu özel şehri tarihiyle, mirasıyla, dini konumuyla, fetihler ve çeşitli evreleriyle, mimarisi ve kültürüyle ele alan 'Kudüs Vahiyle Kutsanan Şehir' adlı kitap, Albaraka Türk Kültür Yayınları'ndan çıktı.

Kudüs'ü 'Müslüman Kudüs' yapan Hz. Ömer'den Selahattin Eyyubi'ye, Yavuz Sultan Selim'den Sultan 2. Abdülhamid'e önemli devlet adamlarına ithafla başlayan kitap, Eldar Hasanoğlu ve Nuh Arslantaş tarafından hazırlanmış.

Şurası bir gerçek ki Kudüs, tarihinin en istikrarlı dönemlerini Müslümanların yönetiminde iken geçirmiş olsa da günümüzde şehirdeki İslam mirası günden güne ortadan kaldırılmaya çalışılıyor. Dolayısıyla Kudüs adına yapılan her kalıcı çalışma önem kazanıyor.

Kudüs'ün önemi, tarihi ve özellikle İslam mirasındaki yeri üzerine kaleme alınmış, fotoğraflarla ve arşiv belgeleriyle desteklenmiş bir kaynak kitap elimizdeki...

Kudüs'ün coğrafi özellikleriyle başlayan kitap, eski dünyada Kudüs bölümüyle devam ediyor ki burada, Yahudi geleneğinde Kudüs'ün yeri detaylarıyla ele alınıyor.

Sonrasında Hıristiyan ve nihayet İslam geleneğinde Kudüs bölümleriyle ilerleyen eserde Kudüs'ün gelmiş geçmiş tüm dönemleri tek tek ele alınıyor. Siyasi dönemlerinin yanı sıra camileri, medreseleri, mescitleri, tekkeleri, kapıları ve diğer yapılarıyla Kudüs'ün kültürel atlası gözler önüne seriliyor.

Dolayısıyla kitabı okuyan bir kimse, maddi manevi tüm yönleriyle Kudüs'ün tarihsel süreç içerisindeki öyküsüne de tanıklık ediyor.

Ne diyordum, hiç bitmeyecekmiş gibi gelen 'zulüm' haberlerinin adresi olmayı hak etmiyor Kudüs.

SEYYAHLARIN AYNASINDAN İSTANBUL

Madem konu şehirlerden açıldı; şehirlerin sultanı İstanbul'a dair bir kitaptan da söz edelim. Yine Albaraka Türk Kültür Yayınları'ndan çıkan 'Seyyahların Aynasında İstanbul' adlı kitap Prof. Dr. Ümit Meriç tarafından hazırlanmış.

Şair Nedim'in gözünde 'Bir sengine yekpare Acem mülkü'nün feda edildiği, Peygamber'in fethini müjdelediği şehir İstanbul...

Asırlar boyunca dünya tarihine damgasını vurmuş, imparatorluklar şehri...

Dolayısıyla Doğu Roma'dan Osmanlı İstanbul'una uzanan tarihsel süreçte seyyahların, diplomatların, misyonerlerin, şairlerin, ressamların, mimarların buluştuğu şehir olmuş.

Ümit Meriç İstanbul hakkında yazı kaleme alan, kitap yayınlayan seyyahları kısa hikayeleriyle tanıttıktan sonra şehre dair gözlemlerini pasajlar halinde aktarıyor.

Söz gelimi, bir dönem İstanbul'da ikamet eden Fransız seyyah Nerval, burada farklı dinlerden, kültürlerden insanların birbiriyle uyum içinde yaşamasından o denli etkilenmiş ki 18. Yüzyıla damgasını vuran Aydınlanma Çağı'nın böyle bir kent yaratmayı amaçladığını söylemiştir.

Meriç, 428 sayfalık eserde, 7. yüzyıldan başlayarak, İstanbul hayatındaki değişimleri, seyyahların aynasından renkli sahnelerle buluşturuyor okuru.

Kitap bu haliyle İstanbul'un sosyal tarihine, mimarisine, geleneklerine, tabii güzelliklerine, toplumsal katmanların günlük yaşayışlarına da ışık tutuyor.