• $8,3241
  • €10,1166
  • 499.012
  • 1454.25
16 Mart 2011 Çarşamba

Nükleer santrallar ve radyasyon

Yurtsan Atakan
Yurtsan Atakan
YAZARIN SAYFASI

Depremden hasar gören ve nükleer erime riski yaşanan Japonya'daki nükleer santralın yarattığı tehdidin boyutu nedir? Söylendiği gibi Çernobil'le karşılaştırmak doğru mudur? Nükleer enerji gerçekten en uzak durulması gereken enerji türü müdür?
Japonya'da yüzyılın en büyük depremlerinden biri yaşanmışken, ekranları 'Bizde olsa ne olurdu' geyiğiyle dolduran medyamızdan bu konularda doyurucu, tarafsız ve bilgilendirici yayınlar beklemek lüks ama dünya medyası bunları tartışıyor bugün.
Bu yazıyı yazarken, Japonya'daki santraldaki nükleer erime riski devam ediyordu. Risk çok büyük ancak uzmanlara göre Çernobil'le karşılaştırılması yanlış.
Nükleer enerji her şey yolunda gittiğinde en güvenilir ve en temiz enerji türlerinden biri. Sorun Japonya'daki depremde olduğu gibi işler kötüye gittiğinde başlıyor ve işin kötü yanı, işler kötüye gitti mi felaket boyutlarında kötüye gidiyor.
Nükleer enerji ve radyasyon konularıyla ilgili kamuoyunda oluşmuş pek çok yanlış, eksik ya da abartılı kanı var.
Her şeyden önce, kamuoyu nükleer santral kazalarının yaratacağı etkiyi yanlış bir şekilde atom bombasının etkileriyle karıştırıyor. Oysa her iki olayın radyoaktif etkisi bambaşka.
Öncelikle atom bombaları yere düşmeden, havada patlatılıyorlar ve bu da etkilerini kat kat artırıyor. Daha da önemlisi atom bombasından yayılan radyoaktif ışıma ile nükleer santral kazasından çevreye yayılan radyoaktif ışıma arasında önemli farklar var.
Bu farklara geçmeden önce, kamuoyunda oluşmuş çok önemli bir başka yanlış algılamaya da değinmek gerekiyor. Radyasyon denilince yanlış olarak (iyonize etme etkisi olan) radyoaktif ışımayı anlama gibi bir eğilim var toplumda. Oysa radyasyon etrafımızdaki her yerde var ve çoğu tamamen zararsız.
Çevremiz güneş ışığından radyo dalgalarına, ısı kaynaklarından cep telefonu dalgalarına kadar ölçülemeyecek kadar çok elektromanyetik dalgayla yani radyasyonla çevrili. Ancak elektromanyetik dalgaların hepsi sağlığa zararlı değil. Zararlı olanları elektromanyetik dalga yelpazesinin en aşırı ucundaki radyoaktif ışımalar gibi çok küçük bir bölümden ibaret.
Elektromanyetik dalgalar kendi başlarına ısısı olmayan ancak bir maddeyle temas ettiklerinden ısı üreten görünmez enerji dalgalarıdır. Yelpazenin bir ucunda en güçlü radyoaktif dalgalar, diğer ucunda ise en zayıf radyo dalgaları bulunur. Cep telefonu dalgaları bu en zararsız uçtadır.
Yelpazenin ortalarında bir yerlerde ise bildiğimiz ateşten yayılan dalgalar gelir. Yani eğer her türlü radyasyondan korkmamız gerekecek olsa otomobil farlarından çıkan ışıktan, havadaki televizyon yayınlarından ve hatta kaloriferden yayılan ısıdan bile çekinmemiz gerekir.
Nükleer santral kazalarından ve atom bombalarından yayılan, elektromanyetik dalga yelpazesinin en aşırı ucundaki radyoaktif ışımalara gelince. Bunlar da kendi aralarında alfa, beta, gama ve x-ışını olmak üzere dörde ayrılırlar. Bu görünmez ışınların özelliği enerji yüklerinin çarptıkları atomun yapısını ve enerji durumunu etkileyecek kadar güçlü olmasıdır.
Alfa ve beta ışınları sağlığa zararlı etkileri olmasına rağmen giysileri ve deriyi de geçip iç organlara ulaşabilen gama ve x-ışınları kadar zararlı değildir.
Nükleer santral kazalarından yayılan radyoaktif ışımalar daha çok alfa ve beta cinsindenken, atom bombasından yayılanlar gama ve x-ışınlarıdır ve patlama anında birkaç saniye içinde kurbanların tüm vücuduna nüfuz ederler.
Nükleer santrallardan yayılan radyoaktif ışımanın etkisi radyasyon kaynağından uzaklaştıkça önemli ölçüde azalır. Etkisi uzun dönemlidir ama aynı özelliğinden dolayı önlem alınması da daha kolay bir radyasyon tehdididir.
Yeni Sosyal Medya
www.twitter.com/yurtsan - www.neonebu.com

<p>İşgalci İsrail'in Gazze'yi abluka altına alması sonrası 13 yaşındaki Abdurrahman eş-Şanti, Filist

13 yaşındaki Abdurrahman eş-Şanti Gazze'den dünyaya rap yaparak haykırdı

Yer siyah, gök beyaz; şampiyon Beşiktaş!

Filistinlilerin evleri yerle bir oldu

Milli Eğitim Bakanı Selçuk, emekli öğretmenlerle çevrim içi bayramlaştı