• $33,1952
  • €36,0226
  • 2551
  • 11156.2
11 Temmuz 2024 Perşembe

Türk dünyasının sivil entegrasyonu

Her biri uzun süre Sovyetler Birliği'nin esaretinde kalmış Türk yurtlarının 1990'larda bağımsızlıklarına kavuşması pek çok kişiyi şaşırtsa da ve Türk devleti buna o günlerde hazırlıksız yakalansa da bunun mutlaka bir gün gerçekleşeceğini söyleyenler de vardı.

Türk halklarının bir gün esaretten kurtulacağını, Sovyetler'in dağılacağını söyleyen milliyetçiler bugün Bozkurt tartışması vesilesiyle yine görüldüğü üzere dört koldan taarruza maruz kalıp hem dünyada hem Türkiye'de kriminalize edilmeye çalışılırken o günlerde de Batı ve Doğu blokunun hedef tahtasına koyuluyordu.

Neticede Türkiye vesayet altındaki bir Türkiye'ydi ve Türkiye'yi vesayet altında tutan ABD'nin aparatları milliyetçileri kontrol edemedikleri için yok etmeyi istemişti. Tıpkı bugün de ABD'nin ve içimizdeki aparatlarının milliyetçileri kriminalize etmek, siyaseten yok etmek istemeleri gibi...

Tüm bunlara rağmen milliyetçilik yok olmadığı gibi daha da güçlendi. Milliyetçilerin kültürel hegemonya tarafından itibarsızlaştırılan, düşmanlaştırlan tezleri de tek tek gerçekleşti.

"Esir Türkler hür oldu" ve birçoğu devletlerini kurdu. Türkiye'nin hazırlıksız yakalanması, ciddi bağımsızlık sorunlarıyla karşı karşıya bulunması bir tarafa bağımsız olan Türk devletleri de üzerlerindeki Rus vesayetinden ve korkusundan kolay kolay kurtulamıyorlardı. Devletleşme tecrübeleri bakımından da Sovyet mirası bürokratik ve siyasi kadroları bakımından da bu Rus vesayetini kırmaları kolay değildi.

Türkiye'deki ve Türk Dünyasındaki sorunlar uzun süre devam etti. Arada geliştirilmeye çalışılan ilişkiler FETÖ/CIA operasyonlarıyla sabote edilmeye çalışıldı. Elbette hem Özal hem Demirel'in çabalarıyla ilişkiler önemli seviyeye getirildi ama İkinci Karabağ Savaşı'na kadar bu belli bir seviyede kaldı.

30 yıl işgal altında kalmış Karabağ'ın yedi düvelin desteğini almış Ermenistan'dan geri alınması Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği destekle mümkün oluyordu. Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği destekle Karabağ'ın işgalden kurtarılmasında büyük pay sahibi olması o güne kadar Ruslara karşı tedirginlik yaşayan Türk ülkeleri için de büyük bir cesaret kaynağı oldu. Neticede Rusların bugün Ukrayna'ya yaptıkları bu tedirginliklerinin haksız olmadığını gösterdi.

İşte 2. Karabağ Savaşı'ndan sonra o güne kadar Türk Konseyi adıyla belli bir seviyeye kadar gelişebilmiş Türk Dünyasının siyasal birliği Türk Devletleri Teşkilatı ile çok da ileri bir aşamaya geçiyordu. Üstelik Teşkilata Macaristan'ın gözlemci üye olarak katılması, sonradan TDT'ye KKTC'nin de gözlemci üye yapılması bir zamanlar hayali bile kurulamayacak gelişmelerdi.

Dünyanın böylesine kaotik bir döneme doğru ilerlediği bir zamanda TDT hem Türk ülkeleri hem de Avrasya için önemli bir güç potansiyelini ifade ettiği gibi önemli bir istikrar ve barış koruyucu alternatifi de ifade ediyor.

TDT'ye dair devletlerarası entegrasyonu geliştirecek alternatifleri bir süredir konuştuk, konuşuyoruz.

Türk devletlerinin entegrasyonu bakımından çok konuşulmayan önemli bir boyutsa entegrasyonun sivil boyutu. Türk halkları ve bilhassa da elitleri arasındaki etkileşimin arttırılması.

Geçtiğimiz günlerde Diplomasi Vakfı tarafından TİKA desteğiyle İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde düzenlenen Türk Dünyası Düşünce Kuruluşları Forumu hem bu sivil entegrasyonun örneklerinden birini teşkil ederken hem de bu konuya dair Türk ülkelerinden gelen düşünce kuruluşu temsilcilerinin bu konuları ele aldığı bir platforma da dönüştü.

Büyük emeklerle gerçekleştirilen forumda akademik ve entelektüel etkileşiminin, sivil toplum kuruluşlarının ortaklıklarının, kültür ve sanat aktörlerinin Türk dünyasının entegrasyonu bakımından önemi tüm sorunları ve politika önerileriyle birlikte ele alındı.

Halklar arasındaki geliş-gidişlerin, turizmin arttırılmasının ve ekonomik entegrasyonun boyutları da tartışılan konular arasındaydı.

Unutulmamalı ki, Türk Dünyasının birliği, devletler kadar sivil toplumun da insiyatif almasıyla gerçekleşebilir.

<p>Uçaklarda en güvenli koltuk hangisi?</p><p>Her şey saniyeler içinde oldu.</p><p>Yolculardan bir b

Uçaklarda en güvenli koltuk hangisi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan KKTC'de! KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar tarafından resmi törenle karşılandı.

Kadir Ezildi nişanlandı! Arabada gelinin yanında oturmayınca sosyal medyada senaryolar yazıldı

Giresun'da sağanak nedeniyle bir ev yan yattı