• $7,3691
  • €8,976
  • 442.252
  • 1551.57
22 Mayıs 2011 Pazar

'Haksız çıkma vergisi' yasal

Metin Taş-Sezgin Özcan
Metin Taş-Sezgin Özcan
YAZARIN SAYFASI

Yaşamın her alanında çeşitli vergilerle karşılaşıyoruz. 'Haksız çıkma vergisi' de bunlardan birisi. Aslında bu ismi taşıyan bir vergi yok. Tahsil aşamasında bulunan bir vergi dava konusu edilip dava kaybedildiğinde verginin yüzde 10 zamlı ödenmesi gerekiyor. Literatürde 'haksız çıkma zammı' olarak bilinen bu fazla ödeme, başta vergiler olmak üzere 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamına giren bütün kamu alacakları için geçerli.
YASAL DÜZENLEME
Haksız çıkma zammı, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde düzenlenmiş olup, söz konusu maddeye göre;
'Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezdinde itirazda bulunabilir. İtirazın şekli, incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur.
Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır, aksi halde itiraz edilmemiş sayılır.İtiraz komisyonu bu itirazları en geç 7 gün içinde karara bağlamak mecburiyetindedir.
İtirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın reddolunduğu miktardaki amme alacağı yüzde 10 zamla tahsil edilir.'
ANAYASAYA AYKIRILIK İDDİASI
Yasal düzenlemeden de anlaşılacağı gibi, haksız çıkılması halinde ödeme emrine yapılan itirazın oldukça ciddi sonuçları ortaya çıkabiliyor. Mevcut düzenlemenin hak arama özgürlüğüyle bağdaşmadığı ve hukuk devleti ilkesi açısından da sorunlu olduğu, geçmişte çeşitli platformlarda dile getirilmişti.
Tahsilat aşamasındaki uyuşmazlıklarda, dava açılması işlemlerin yürütülmesini kendiliğinden durdurmuyor. Dahası, alacak için aylık yüzde 1,40 oranında gecikme zammı uygulanıyor. Ayrıca, borçlunun mal kaçırmasını ve ivazsız tasarruflarda bulunmasını engelleyen pek çok düzenleme de var. Dolayısıyla, bu düzenlemenin anayasa ile güvence altına alınmış hak ve özgürlükler bakımından sakıncaları olduğu anlaşılıyor. İşte bu noktadan hareketle bazı vergi mahkemeleri bu düzenlemeyi Anayasa Mahkemesi'ne taşıdılar.
AYKIRILIK YOK
Anayasa Mahkemesi, 14.05.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan E: 2009/83, K: 2011/29 sayılı kararıyla düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığına 'oybirliğiyle' karar verdi. Anayasa Mahkemesi kararının gerekçesinde şu ifadeler dikkat çekici:
'İtiraz konusu kural ile ödeme emrine karşı itirazın reddi durumunda haksız çıkma tazminatı koşulu bulunmakla birlikte idarenin yapmış olduğu işlemler yargı denetimi kapsamındadır. Kamu borçlusu ödeme emrinin tebliğinden önce kamu alacağının esası hakkında yargı yoluna başvurabileceği gibi, itiraz konusu kural ile ödeme emrinin tebliğinden sonra da tahsile ilişkin olarak dava açabilme olanağına sahiptir. Ayrıca, kişilerin davacı veya davalı olarak, yargı mercileri önünde sahip oldukları anayasal haklar engellenmemiş; idari bir işlem niteliğinde olan kamu alacağı ile ilgili ödeme emrine karşı yargı yolu kapatılmamış; mahkemeler, bu işlemlerle ilgili açılmış olan davaları inceleyerek gerekli kararları vermekten alıkonulmamıştır. Bu nedenle kuralın hak arama özgürlüğünü engelleyen bir yönü bulunmamaktadır.'
Gerekçesinden de görüleceği gibi karar, daha önceki aşamalarda (örneğin vergi/ceza ihbarnamesi tebliği sonrası) bu hakkın kullanıldığı veya kullanılabileceği kabullenmesine dayalı. Tebligatın usulsüz olması dışındaki durumlar için geçerli olan bu kabullenmeye genel olarak katıldığımızı belirtmek isteriz. Bundan böyle, kamu borçlularının ödeme emrine karşı dava açmadan önce bir kez daha düşünmelerinde yarar var.

Özürlü hakkından yararlanarak erken emekli olabilir miyim?
10.12.1944 doğumluyum. İlk defa 01.05.1989 tarihinde SSK sigortalısı olarak çalışmaya başladım ve 461 prim günüm var. 01.11.2002-31.12.2003 tarihleri arasında 1 yıl 2 ay tarım Bağ-Kur sigortası ödedim. 01.04.2004 tarihinde tekrar tarım Bağ-Kur sigortalısı oldum ve halen devam ediyor. Buradan da 7 yıl 13 gün prim ödemem var.
Kalp hastasıyım, iş göremezlik raporu aldım. Ne zaman normal emekli olabilirim. İş göremezlik raporu aldığımdan erken emekli olabilir miyim? Olabilirsem ne zaman emekli olabilirim ve ne yapmam gerekir? Ali Kamalı
Prim gününüzü 5400 güne tamamladığınızda Bağ-Kur'dan yaştan emekli olabilirsiniz.
İş göremezlik raporu aldığınızı belirtmekle birlikte, rapordaki çalışma gücü kayıp oranınızı belirtmemişsiniz. Çalışma gücü kaybınız en az yüzde 60 oranında ve bu durum ilk defa sigortalı olduğunuz tarihten sonra ortaya çıkmış ise hemen malulen emekli olabilirsiniz. Çalışma gücü kayıp oranınız yüzde 50 ile yüzde 59 arasında ise prim gününüzü 4320 güne tamamladığınız tarihte; yüzde 40 ile 49 arasında ise prim gününüzü 4680 güne tamamladığınız tarihte, özürlülere sağlanan erken emeklilik imkanından yararlanarak emekli olmanız mümkün.

YORUMSUZ
SEÇİM meydanlarında özel hayata ilişkin kaset polemiklerinin yapıldığı bugünlerde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesinin bilinmesinde yarar olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle söz konusu düzenlemeyi yorumsuz olarak aktarıyoruz.
'Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adl” para cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.
Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır.'

GÜNÜN SÖZÜ
'Kaybetmeyi ahlaksız bir teklife tercih et. Kaybetmenin acısı bir an; diğerinin vicdan azabı ömür boyu sürer.'  Kızılderili atasözü

<p>Amerika Birleşik Devletlerinde 46. Başkan Demokrat Lider Joe Biden oldu. </p><p>ABD'de yeni

ABD'de yeni dönem başladı

Türkiye'nin yeni nesil yerli silahları

Ankara'nın en yaşlı iki kadınına koronavirüs aşısı yapıldı

Yılanların yuttukları dev canlılar