Özellikle sağlık alanında çalışan kamu görevlileri açısından son dönemlerde yapılan düzenlemeler, bunlara yönelik iptal kararları ve benzeri gelişmeler nedeniyle ilgililerin kafası karışmış durumda. Konu hakkında son olarak 650 sayılı KHK ile yapılan düzenlemeler sonrası devlet memurları açısından yeni bir hukuki durum ortaya çıktı. Bu yazımızda konuyu öğretim üyeleri dışında kalan devlet memurları açısından ele alacağız.

ÇALIŞMA YASAKLARI
Kararname öncesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesinin ilk fıkrası şu şekildeydi:
'Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya ticari vekil veya kolektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. (Görevli oldukları kurumların iştiraklerinde kurumlarını temsilen alacakları görevler hariç).'
Maddenin yazım şekline göre, kendi özel kanunlarında bir kısıtlama olmadığı sürece, bazı memurların serbest meslek faaliyeti yapmalarının serbest olduğu anlaşılmaktaydı. Hemen belirtelim buradaki serbest meslek faaliyeti ifadesi, ticari nitelikte olmayan ve uzmanlık gerektiren faaliyetleri kapsıyor.

YAPILAN EKLEME
650 sayılı KHK ile 28. maddeye aşağıdaki cümle eklendi:
'Memurlar, meslek” faaliyette veya serbest meslek icrasında bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane ve benzeri yerler açamaz; gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait herhangi bir işyerinde veya vakıf üniversitelerinde çalışamaz.'
Maddenin bu cümle eklenerek yürürlüğe girmesi sonucu, memurların serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve bu amaçla işyeri açmaları kesin olarak yasaklandı. Ayrıca, gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında (örneğin TÜRMOB, TOBB) veya vakıf üniversitelerinde çalışmaları da yasak kapsamına alındı.
Son duruma göre örneğin bir vergi müfettişi, vakıf üniversitelerinde ders veremeyecek. TÜRMOB sınav komisyonunda görev alıp alamayacakları ise tartışmalı.

İSTİSNA
Öğretim üyesi dışında kalan memurları ilgilendiren bu yasaklar maddenin ikinci fıkrasıyla kısmen yumuşatılmıştır. Söz konusu fıkraya göre;
'Memurların üyesi oldukları yapı, kalkınma ve tüketim kooperatifleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kanunla kurulmuş yardım sandıklarının yönetim, denetim ve disiplin kurulları üyelikleri görevleri, özel kanunlarda belirtilen görevler ile kurumundan izin alınmak kaydıyla yapılan insan” ve sosyal amaçlı gönüllü çalışmalar bu yasaklamanın dışındadır.'
Memurların sayılan kooperatiflerle kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında yönetim, denetim ve disiplin kurulu üyeliği yapabilmesi için söz konusu kuruluşların üyesi olması şart koşulmuş durumda.

Şeyh Edebali'den Öğütler
'Cahil ile dost olma; ilim bilmez, irfan bilmez, söz bilmez; üzülürsün.
Saygısızla dost olma; usul bilmez, adap bilmez, sınır bilmez; üzülürsün.
Aç gözlü ile dost olma; ikram bilmez, kural bilmez, doymak bilmez; üzülürsün,
Görgüsüzle dost olma; yol bilmez, yordam bilmez, kural bilmez; üzülürsün.
Kibirliyle dost olma; hal bilmez, ahval bilmez, gönül bilmez; üzülürsün.
Ukalayla dost olma; çok konuşur, boş konuşur, kem konuşur; üzülürsün.
Namertle dost olma; mertlik bilmez, yürek bilmez, dost bilmez; üzülürsün.
İlim bil, irfan bil, söz bil.
İkram bil, kural bil, doyum bil.
Usul bil, adap bil, sınır bil.
Yol bil, yordam bil.
Hal bil, ahval bil, gönül bil.
Çok konuşma, boş konuşma, kem konuşma.
Mert ol, yürekli ol.
Kimsenin umudunu kırma.
Sen seni bil; ömrünce bu yeter sana.'
(Şeyh Edebali'nin Osman Bey'e tavsiyesi)

YORUMSUZ

Kıdem Tazminatı Fonu, önceki gün yine gündemdeydi...
BİR  televizyon programına katılan Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, Kıdem Tazminatı Fonunu oluşturacak paraların, bir havuzda toplanmayıp, her çalışan adına açılacak bireysel hesaplarda toplanmasının öngörüldüğünü, böylece toplanan paraların istismar edilerek başka amaçlarla kullanılmasının önüne geçileceğini söyledi.
Bilindiği üzere işsizlik sigortası primleri havuzda toplanıyor ve fon gelirlerinin bir kısmı 2008 yılından buyana genel bütçeye aktarılıyor...