Nutricia Türkiye ve Ortadoğu Bölge Müdürü Gamze Çuhadaroğlu: Her 100 çocuğun 58’inde demir eksikliği var. Almanya’da bu oran yüzde 7. Demir, vücutta oksijeni taşıyan eleman. Demir eksikliği, zeka eksikliğidir.

Yeni doğan ölüm oranı Avrupa’da binde 4, bizde binde 8. Sağlık politikalarında yapılan iyileştirmeler, aile hekimliği sistemi ile ölüm oranını binde 13’ten bine 8’e düşürdük ama hâlâ çok yolumuz var. Maalesef Doğu’daki bebek ölümleri, Batı’nın 4-5 katı düzeyinde. Aptamil, Bebelac, Lactamil ürünleriyle bir yandan mama ve anne beslenmesine yönelik ürünler pazarlarken, bir yandan da ‘özellikle ilk 6 ayda en iyi besin anne sütüdür’ kampanyasını yürüten Nutricia Türkiye ve Ortadoğu Bölge Müdürü Gamze Çuhadaroğlu bu haftaki söyleşi konuğum.

ÇOCUK BAKIMINI HİÇ BİLMİYORUZ

Özellikle Doğu’da ne yanlış yapılıyor da çocukları yaşatmayı beceremiyoruz?
Türkiye, Rusya, Çin yüksek riskli ülkeler, tamamen bebek ölümleri nedeniyle. Ne oluyor da yapamıyoruz? Yeterli özeni gösteremiyoruz, bakımı bilmiyoruz. Biz de, Nutricia Anne Bebek Beslenmesi olarak tüm derdimiz annelerin hamileliklerinde hem kendilerinin hem de doğumdan itibaren bebeklerinin iyi beslenmesi, iyi bakımının sağlanması. Hem sağlık personeli hem de otoritelerle beraber çok ciddi şekilde eğitim platformlarımız var. Bir de önemli bir sosyal sorumluluk projesi daha başlatacağız.

ÇOCUK PSİKOLOJİSİ DE ÇOK ÖNEMLİ

Emzirmenin mucizesi diye bir sosyal sorumluluk projeniz vardı. Bu projeden mi söz ediyorsunuz?
Yeni bir sosyal sorumluluk projesi açıklayacağız. Amacımız sağlıklı çocuk yetiştirme bilinci artırmak, doğru beslemek ve aynı zamanda çocuk psikolojisine önem vermek.

BATI'DAKİ ŞEHİRLERDE ORANLAR YÜKSEK

Bölgeler arası beslenme sorunu farklılık gösteriyor mu?
Kesinlikle. Bilinç ve eğitim artıkça, Batı’da mesela anne sütü verileri de artıyor. İki sene boyunca anne sütü verilmeli, bu bilinmiyor maalesef ki. Anne sütü yoksa yerine biberon maması verilmesi lazım. Bebek başına Batı’da bu oranlar Doğu’ya göre daha yüksek.

GELİŞMİŞ ÜLKELERDE EN FAZLA YÜZDE 10

Türkiye’yi diğer pazarlarla karşılaştırabilir miyiz?
Bizde en önemli sorun demir eksikliği. Yüzde 58 oranında. Yani her 100 çocuğun 58’inde demir eksikliği var. Almanya’da bu oran yüzde 7. Gelişmiş ülkelerde demir eksikliği en fazla yüzde 10. Demirin en etkin bulunduğu besin, ettir ancak özellikle ekonomik sebepler nedeniyle Türkiye’de bebeklerin ancak yüzde 23’ü et-balık-tavuk tüketebiliyor. Demir, vücutta oksijeni taşıyan elemen. Oksijen az taşındığında, organlar az çalışıyor. Kronik demir eksikliği, zeka eksikliğidir. Toplumda da bu oran yüzde 50 düzeyinde. Bunun yanı sıra D vitamini, C vitamini ve iyot eksikliği var, bunlar da beyin gelişimini olumsuz etkiliyor. Sonuçta tamamen potansiyelinin altında bireyler oluyoruz.

Sağlıklı nesiller için ilk 1.000 gün altın dönem

Anneler bebeklerine neyi yanlış veriyor?
Yeni bir araştırma ortaya koyuyor ki, ilk bin gün beslenmenin önemi büyük. İlk bin gün annenin hamile kalmasıyla başlıyor. Türk halkı zanneder ki hastalık genetiktir, değil. İlk bin gündeki beslenme ve çevresel faktörler çocuğun ilerideki hayatında sağlığına yüzde 80 etki ediyor. Genetik faktörler sadece yüzde 20 etkiliyor Bin gün dediğimiz dönem altın dönem. Anneler, hamile kaldığı andan itibaren çocuğunun 2 yaşına kadar çok dikkat etmesi gerekiyor. İleride olabilecek tüm hastalıklar o çocuğun yediği, içtiği ve çevresel faktörlerle alakalı. Kalp rahatsızlığı, diyabet, tansiyon, kolestrol hep erken dönem beslenmedeki yanlışlardan kaynaklanıyor. Yanlış beslenme için de şunları söyleyebilirim. Doğu’da şekerli çaya ekmek katıp veriyorlar bebeğe. Oysa ilk 6 ay bebeğin değil şekerli çay, anne sütünden başka hiçbir şey içmemesi lazım. Veya yemeğin suyuna ekmek banıp yediriyorlar. Aslında yemeğin suyunda hiçbir vitamen, mineral yok ve bu bilinmiyor. Üstüne üstlük yağ, salça yiyor, bebek kof şişmanlıyor. Batı’da ise ilk 6 ay anne sütü bilinci oturmuş vaziyette ama altı ayda sonra anne sütünün önemi unutuluyor.

ANNE SÜTÜ HAYATİ, GÜNDE İKİ BARDAK VERİLMELİ

30 yıldır Türkiye’de faaliyet gösteriyoruz. İlk 6 ayda anne sütü bilincini büyük ölçüde oturttuk, bu çok önemli bir misyondu. Doğumdan sonra bebeğini emzirenlerin oranı yüzde 97. Ancak daha çok alınacak yolumuzun olduğunu da görüyoruz. Son veriler gösteriyor ki, Türkiye’de her 10 bebekten biri altıncı aydan önce ek besine geçiyor. Anneler, anne sütü miktarını unutuyorlar. Oysa günde iki bardak anne sütü vermek lazım.
Bunu annelerimiz yanlış yapıyor. Gıdayı, temel besin yapıyor, anne sütünü ek gıda. Bu konu 2015’te önceliğimiz olacak.

Anneler için sütte Türkiye lider oldu

Anneler doğru besleniyor mu?
Anne sütünü veriyor, vücudundaki tüm rezervler gidiyor. Tırnaklar gidiyor, saç dökülmeleri başlıyor, diş sorunları çıkıyor. Kemik erimesi başlıyor. Annelerde de demir eksikliği var. Demir eksikliği, Türk halkının kronik sorunu. Sağlıklı nesiller için çalışıyorsak, annelerin de beslenmesi önemli. Global şirketimiz 117 ülkede ama ilk defa emziren anneler için sütü Türkiye’de lanse ettik. İçinde B1, C, D vitamini, kalsiyum, demir, folik asit var. Anneler günde bir bardak içtiği takdirde, emzirme döneminde kaybettiği tüm vitamin ve minerallari yerine koymuş oluyor. Biz Türkiye olarak liderlik yaptık, şimdi Almanya, İngiltere, İtalya piyasaya tanıtıyor.

Endonezya bile bizim iki katımız

Türkiye’de bebek başına düşen tüketim, Avrupa ve birçok dünya ülkesinin çok gerisinde. Türkiye’de bebek beslenme ürünü tüketim oranı yılda 17 kilogram. Bu oran aynı emzirme bilincinde olan Polonya’da 44 kilogram. Fransa’da 124 kilogram, Hollanda’da 180, Ukrayna’da 171, hatta Endonezya’da Türkiye’nin 2 katıdır. Bu farkın nedeni de Türkiye’de gereğinden fazla ek besin -ağırlıklı prinç unu, bebe bisküvisi verilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu arada 10 yıl önce Türkiye’de 4 kilogramdı, bebek başına tüketim.

İlk günden strese giriyorlar

Kadınların hamile olduklarını öğrendikleri andan itibaren büyük stres ve belirsizlik ortamında hayatlarını sürdürmeleri gerekiyor. Yöneticilerine bunu söyleyecekler mi, ne zaman söyleyecekler, ‘hamile olmaları kariyer gelişimlerini etkileyecek mi’ gibi bir çok endişe içine giriyorlar. Doktor randevusu almak bile kadınlar için yoğun iş hayatında bir zorluk olabiliyor. Bu durum sonucunda da kendini ihmal ediyor ve motivasyonu ve performansı düşüyor.