Geçtiğimiz günlerde cruise gemisi Costa Concordia'nın battığı haberine Zeytinburnu açıklarındaki yük gemisi kazası eklenince, denizlerdeki büyük kazaları hatırlayalım istedik.

Cuma sabahı, İstanbul güne bir gemi kazası haberiyle başladı. Zeytinburnu açıklarındaki gemi, lodos nedeniyle iki gemiye çarptı ve su alarak batmaya başladı. Birkaç gün önce de bir başka gemi kazası haberi almıştık... 11 kişinin hayatını kaybettiği Costa Concordia adlı cruise İtalya'nın Giglio Adası yakınlarında kaza geçirdi. Kazanın nedeniyle ilgili iddialar çeşitli... 'Gemiyi ilk terk eden kaptan' Francesco Schettino tutuklandı, kazanın nedenini anlatınca biz de aydınlanacağız.
Denizde kaza çok sık rastlanan bir durum değil, en azından uçak kazalarından daha az olduğunu söylemeliyiz. Ancak bir kaza olduğu zaman da yüzyıllar geçse unutulmuyor, bu yaklaşımda kuşkusuz Titanik'in büyük payı var.
Tarih boyuna onlarca gemi battı, binlerce kişi hayatını kaybetti. Özellikle Uzakdoğu'da feribot kazaları dünya için 'sıradan' bir habere dönüştü. Eski, bakımsız feribotlara kapasitesinin çok üstünde yolcu almak, bu feribotları işini ciddiye almayan kaptanlara emanet etmek ve tabii sık sık değişen hava koşulları kaza oranını artırıyor. Ancak dünyada öyle kazalar var ki hem yarattığı etki, hem hikayesi hem de hayatını kaybeden insanların fazlalığıyla özel bir öneme sahip. Bunların başında Dona Paz geliyor...

4 BİN 386 KİŞİ ÖLDÜ
Dünyanın en ölümcül deniz kazası Uzakdoğu'da 20 Aralık 1987'de yaşandı. Cruise gemisi Dona Paz, petrol tankeri Vector'le çarpışınca 4 bin 386 kişi yaşamını yitirdi. 1963 yılında Japonya'da inşa edilen Dona Paz, yolcularını uzun bir tatile çıkarmıştı ki Tablas Boğazı yakınlarında Vector'le çarpıştı. Vector'ün taşıdığı petrol hem gemilere hem de denize yayıldı ve ciddi bir yangın çıktı. Kazayı anlatan kaynaklara göre, hem gemi hem de deniz yanıyordu... Gemideki yolcuların hiçbiri kurtulamadı, kurtarma ekipleri kaza yerine ulaştığında kömürleşmiş cesetlerle karşılaştı. Zaten denize atlasalardı da kurtulamazlardı çünkü Tablas Boğazı köpekbalıklarının cirit attığı bir yer.
EN MEŞHURU İKİNCİ SIRADA
Tüm dünyanın heyecanla beklediği Titanik nihayet suyla kavuşmuş ve ilk seferine hazırlanırken ne yolcular, ne mürettebat ne de şirket, bu yolculuğun bir efsaneye dönüşeceğini biliyordu. White Star Line şirketinin Belfast'ta inşa ettirdiği gemi 1912'nin ilk günlerinde sefere hazırdı. Gemi  15 Nisan 1912 gecesi bir buzdağına çarparak sulara gömüldü. 'Batmaz' denilen gemi batmıştı. bin 514 kişinin hayatını kaybettiği kazayla ilgili çok sayıda iddia ortaya atıldı, şirket hakkında davalar açıldı. Kapasitesinin çok altında sadece bin 178 kişilik filika olması çok eleştirildi.

BARIŞ ÖLÜM GETİRDİ
En ölümcül kazalar listesinin üçüncü sırasında Mısırlı, adının anlamı 'barış' olan Al-Salam adlı yolcu gemisi var. bin 26 kişinin hayatını kaybettiği kaza, 3 Şubat 2006'da yaşandı. Al Salam, Dubai ve Suudi Arabistan'a uğradıktan sonra Mısır'a doğru yola çıkmıştı. Kızıldeniz'de saat 22.00 sularında karayla bağlantısını kaybetti. Geminin batmasına kötü hava koşullarının neden olduğu açıklandı. Gemideki bin 312 yolcunun çoğunu Suudi Arabistan'da çalışan Mısırlılar ile hacdan gelenler oluşturuyordu. 388 kişi de sağ olarak kurtarıldı.

KANADA AÇIKLARINDA İKİ AVRUPALI
Titanik'in şoku henüz atlatılmamıştı ki iki yıl sonra Kanada açıklarında RMS Empress of Ireland adlı yolcu gemisi            SS Storstad adlı Norveçli yük gemisiyle çarpıştı. 29 Mayıs        1914'de yaşanan bu kazada           bin 12 kişi hayatını kaybetti.          1905 yılında Fairfield adlı şirket tarafından yaptırılan geminin batışı uzun süre tartışıldı. Çünkü geminin kaptanı Henry Kendall oldukça ünlü biriydi. Ayrıca kazada hayatını kaybedenler arasında İngiliz romancı ve oyun yazarı Laurence Irwing de bulunuyordu. Kayıtlara göre çarpışmaya sisli hava neden oldu.

DİĞER REKORTMENLER
Don Juan: Filipin Boğazı'nda 22 Nisan 1980'de batan gemide, 1.000 kişi yaşamını yitirdi.
Princess of The Stars: 21 Haziran 2008'de Finlandiya açıklarında tayfuna yakalanan gemide 800 kişi hayatını kaybetti.
Novorossiysk: Rusların savaş gemisi Sivastopol açıklarında battığında tarih 29 Ekim 1955'ti. 602 Sovyet askeri hayatını yitirdi.
Salem Express: Kızıldeniz'de 15 Aralık 1991 yılında batan gemide, 464 kişi sulara gömüldü.

TİTANİK'İN KARDEŞİ DE AYNI KADERİ PAYLAŞTI
Titanik ile birlikte inşa edilen Britannic, kardeşi kadar ünlü olamadı ancak kaderleri aynı oldu. Bir süre Londra-New York arasında yolcu taşıyan Britannic, hastane gemisine dönüştürüldü. 2. Dünya Savaşı'nda Akdeniz'de görevli olan gemi, Rodos açıklarında bir mayına çarptı. Kaynaklar, su almasına karşın geminin yol aldığını ve karaya ulaşmaya çalıştığını yazıyor. Bu sırada yolcuların çoğu filikalarla denize indi ancak burnu batmaya başlayan geminin pervaneleri suyun üstüne çıkarak filikaları parçaladı ve onlarca kişi hayatını kaybetti. Britannica da karaya ulaşamadan sulara gömüldü...

SAVAŞ KURBANI WILHELM GUSTLOFF
En fazla ölümün olduğu olay, bir kaza değil, saldırı sonucunda yaşandı. 2. Dünya Savaşı'nın sonunda 30 Ocak 1945 günü Prusya'nın Gotenhafen Limanı'ndan yola çıkan Wilhelm Gustloff adlı Alman gemisi binlerce kişiyi taşıyordu. Savaş bitince Almanlar tarafından Sovyetler Birliği'ne verilen Prusya'dan kaçmak isteyenler vardı. Binlerce kişi, geminin her yerine sığınmıştı. Geminin kapasitesi bin 865 kişiydi ancak resmi kayıtlara göre gemide 600 kadar denizci, 4 bini çocuk, yaklaşık 9 bin sivil yolcu vardı. Fırtınalı ve sisli bir havada yol alan gemiyi kısa bir süre sonra Sovyet denizaltıları fark etti. Denizaltıdan gönderilen torpillerle gemi 50 dakikada battı.