Küresel ısınma ve kirlilik deniz yaşamını da etkiliyor. Türkiye karasularında daha önce hiç görülmemiş zehirli balık ve denizanası sayısı hızla artıyor. Çoğu Kızıldeniz'den gelen 100'e yakın farklı canlı hem denizleri hem de insan sağlığını tehdit ediyor...

Özellikle bu yıl denizlerimizde ilginç gelişmeler yaşanıyor. Balıkçıların oltasına takılan daha önce Türkiye karasularında hiç görülmemiş zehirli balıklar, Marmara ve Ege'de kıyıya yakın yerlerde görülen zehirli denizanaları, Marmara'da yaşaması imkansız olan deniz canlıları haberleri geliyor... Uzmanlar bu yıl Kızıldeniz'den yaklaşık 75 farklı deniz canlısının Akdeniz'e geldiğini bir kısmının da kıyılara kadar ulaştığını belirtiyor. Akdeniz'in yanı sıra Ege, Marmara ve Karadeniz'de de aynı durum yaşanıyor. Akademisyenler denizlerimizde daha önce rastlanmamış çoğu zehirli 100'e yakın balık ve diğer canlıların çeşitli nedenlerle göç ettiğini belirtiyor.
Bu şaşırtıcı ve kaygı verici durumun iki nedeni var: Biri küresel ısınmanın yarattığı dengesizlik, diğeri de denizlerin giderek daha çok kirlenmesi. 
Bu yeni misafirler arasında en popüler olanı balon balığı. Son bir ayda birkaç tane balon balığı yakalandı özellikle birkaçı büyüklüğüyle dikkat çekti. Bilim adamları, bu balığın zehirli olduğunu, yenildiği zaman felç ve ölümlere neden olduğunu belirtiyor. Balon balığının en çok görüldüğü yer Bodrum. Balıkçılar birkaç ay içinde 50 ayrı balon balığı yakalamış. Bu isimlerden biri de Abdullah Ahçı. Fotoğraf sanatçısı olan Ahçı, 'Levrek ve çipuraya olta attıkça balon balığı çıktı, üst üste balon balığı yakalayınca sürüler halinde dolaştığını anladım ve korktum. Çünkü bu balık Hint Okyanusu balığı ve zehirlidir' diyor.
Herkes Ahçı kadar şanslı değil çünkü birçok kişi balon balığını tanımıyor. Dünyada özellikle Uzakdoğu ve Amerika'da popüler olan balon balığını pişirmek için çok özel bir eğitimden geçmek gerekiyor ki Türkiye'de bu işi yapacak kimse yok.
Bodrum Sualtı Cankurtarma Derneği Başkanı Arif Yılmaz 'Küresel ısınmanın da etkisiyle Kızıldeniz'den Akdeniz'e göç eden onlarca balık türü ve su canlısı var. Bu türlerin arasında 6 tür balon balığı yer alıyor. Balon balığı yaz aylarında üreme döneminde yavrularını korumak amacıyla bir zehir salgılıyor. Yenilirse ölümlere ve felce neden olabiliyor. Başka ülkelerde ölümler olduğunu biliyoruz' uyarısında bulunuyor. Yılmaz, 'Balon balığı kılçığı az ve lezzetli olduğu için tercih ediliyor. Ancak üreme dönemi bittikten sonra yenebiliyor, uzman kişilerin pişirmesi gerekiyor. Yakalayanlar yemesin ve yetkililere haber versin' diyor.
Bir diğer ciddi tehlike ise denizanaları. Birkaç yıldır dev denizanalarının Akdeniz'e giriş yaptığını Türkiye kıyılarına yaklaştığını duyuyorduk. Beklenen sonunda oldu ve birkaç gün önce Marmaris Körfezi'nde yapılan bir araştırmada insan sağlığına zararlı üç denizanası saptandı. Marmaris Çevrecileri Derneği ve Muğla Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi tarafından yürütülen çalışmanın sonuçlarına göre Körfez'de kirlilik nedeniyle sudaki oksijen ciddi oranda azalmış. Bu nedenle bazı canlıların yaşaması için uygun ortam oluştuğunu söyleyen Prof. Dr. Ahmet Nuri Tarkan Süveyş Kanalı'ndan geçip Marmaris'e kadar gelen ve insana zararlı üç denizanası türüne rastladıklarını söyledi. 'Bu türler 'göçmen denizanası', 'çiçek denizanası' ve 'Avustralya benekli denizanası'. Hint Okyanusu'ndan gelen göçmen denizanası insana temas ettiğinde kaşıntı ardından kızarıklık oluşturur. Daha sonra nefes darlığı, bulantı, mide krampları yaratabilir. Bu nedenle çok dikkatli olmak gerekiyor' uyarısında bulundu. Bu denizanaları deniz hayatına da zarar veriyor balık yumurtaları ve larvaları tüketiyor' sözleriyle tehlikeye dikkat çekti.

ŞİMDİ DE KAYA BALIĞI ALARMI
Hafta içinde Adana'da balıkçıların rastlantı eseri buldukları 'kaya balığı'nı görünce şaşırdık. Görünüşü nedeniyle 'dünyanın en çirkin balığı' olarak tanınan kaya balığı, öldürücü bir zehre sahip. Uzmanlar balığın çok tehlikeli olduğunu belirterek kıyı bölgelerinde yaşayanların uyarılması, sağlık kuruluşlarının bu konuda bilgilendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Zehirlenme durumunda, şiddetli ağrı, ödem, kas uyuşukluğu, felç ve tansiyon düşüklüğü yaşanıyor.

BUNLAR İYİ GÜNLERİMİZ!
Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Can Bizsel'e göre 'Hem insan eliyle hem de doğanın dengesi nedeniyle bu süreç yaşanıyor. Öncelikle Süveyş Kanalı açılarak bu canlıların dolaşımı sağlandı, iki farklı ekosistem birbirine bağlanmış oldu.' Prof. Dr. Bayram Öztürk ise Karadeniz'de birçok Akdeniz canlısının görüldüğünü söylüyor. Zehirli balıkların Marmara gibi iç denizlere kadar ulaştığına dikkat çeken Öztürk, oksijen miktarının azalmasıyla denizanalarının popülasyonunu artırdığını söylüyor. Öztürk, Akdeniz'in daha tuzlu ve sıcak bir deniz haline geldiğini belirterek, 'Araştırmalar 90 yıl sonra deniz suyu sıcaklığının 3,5 derece artacağını gösteriyor. Bu da limanları, balıkçıları, turizmi derinden etkileyecek' diyor.