• $13,7194
  • €15,5684
  • 786.53
  • 1910.41
19 Haziran 2015 Cuma

Yunanistan’ın kritik borç sorunu ve 'eti ve budu'

Bugün her kişi Yunanistan konusunda bazı fikirlere sahip ama konuşmak için bazı gerçekleri de bilmek gerek. Bugün önce bazı verilere bakalım, sonra da bugünün kavgası olan borç-reform kavgası konusuna bir açıklık getirelim. Dünden itibaren Yunanistan ile Troyka denen AB Komisyonu, IMF ve Avrupa Merkez Bankası arasında bazılarına göre en son görüşmeler yapılacak.

Yunanistan kabaca 11 milyon nüfusu olan ve satın alma gücü paritesiyle 2014 yılında 284 milyar dolar GSYİH üreten bir ülkedir. Kişi başına gelir ise satın alma gücü paritesiyle 2014 yılında 25 bin dolar civarında idi. 2012 yılında yüzde eksi 7 ile daralan Yunanistan’da işsizlik oranı bugün yüzde 27 civarında. Genç nüfus işsizliği ise yüzde 55. Ülkenin başı global krizin Avrupa’ya atladığı 2009'da iyice belaya girmiş ve bütçe açığı/GSYİH oranı %15'e çıkmış, 2014'te de ancak yüzde 12.7'ye indirebilmişti. 2010'da IMF ve Avrupa Birliği Yunanistan’a toplam 147 milyar dolar yardım getirmişti. 2012'de ise daha büyük ikinci bir kurtarma operasyonu yapıldı. Ülkenin ihracatı 37 milyar dolar, ithalatı ise 62 milyar dolar. Turizm ülkenin toplam GSYİH sayısının yüzde 18 kadarı. Bu nedenle cari açık yılda sadece 2 milyar dolar kadar. Enflasyon da çok düşük. Ülkenin döviz rezervleri de son verilerde 6 milyar dolar kadardı. Ama kamu sektörü, ülke kapitalist olmasına rağmen çok büyük ve GSYİH’nın yüzde 48.5'i. Kamunun borcu 2014 yılında GSYİH oranı olarak yüzde 175'e çıkmıştı. Yunanistan’ın reytingi ise 2009'dan başlayarak en düşük düzeye indi.
313 milyar euro borcu var
Yunanistan’ın en son 2012 yılında yeniden hesaplanan ve yeni destek içeren borcu bugünkü kurlarla oldukça büyük. Tümü 353 milyar dolar veya 313 milyar euro. Bu borcun önemli kısmı yani kabaca 184 milyar euro kadarı Euro Bölgesi ülkelerine olan borç. Ama Yunanistan bu 184 milyar euro borçta çok düşük faiz ödeyeceği gibi, geri ödemeye 2020 yılında başlayacak ve borcu kapatmak için de 30 yıl vakti var. Yani hali hazır değer hesaplanırsa, yani zaman dikkate alındığında, 184 milyar euronun bugünkü değeri oldukça küçük çıkar.
Ancak bu hikayenin tamamı değil. Yunanistan ilaveten dört farklı borç türüne daha sahip. IMF’e şu anda toplam 20 milyar euro kadar borcu var. 27 milyar dolar da Avrupa Merkez Bankası’na olan borcu. Tabii bir de özel alacaklılara olan borç var. Ayrıca da kısa vadeli hazine bonosu tür borçlar.
En problemli olabilecek borç ise IMF ve Avrupa Merkez Bankası'na olan borçları. Çünkü bunlar en fazla 5 yıl içinde geri ödenmiş olmak zorunda. Önümüzdeki günlerde bir sıkışma olacak, ayrıca eylül ayı sonuna kadar da 10 milyar dolara yakın borç geri ödenmesi gerçekleşmek zorunda.
Burada sorun ne? Ne IMF ne de Avrupa Merkez Bankası bu borçları anlaşmayla ve kuralları bozarak tehir edemez. Anlaşmazlığın esas temeli ise, bu borçlar nedeni ile yapılması gerekenler konusunda Yunanistan’ın zorlanması. Bu nedenle de Yunanistan’ın çöküşü gerçekleşirse, borcun bu kesimi nedeniyle gerçekleşecek. Bir şekilde anlaşma gerçekleşir ve sorun aşılır ise de, bu sefer uzun vadeli borcun azaltılması konusu gündeme oturacak. Yani uzun vadeli borcun geri ödenmesi ve kaç yılda ödeneceği konusunda da pazarlık yapılmak zorunda ki halihazır etkisi küçülsün.
Yani bugünkü genel konu, Euro Bölgesi’nin Atina’ya, bu IMF ve A.M.Bankası borçlarının ayıklanması konusunda ek borç vermek zorunda olması. Anlaşılırsa, kısa vadeli borçlar gündeme gelecek.
Bekliyoruz, olacakları hep birlikte göreceğiz. Yunanistan gelişmelerini yakından izliyoruz!

<p> </p>

Parasosyal etkileşimi çocuklarımıza neden anlatmalıyız?

UNESCO'nun geçici listesindeki Yesemek'te 15 heykel gün yüzüne çıkarıldı

Cumhurbaşkanı Erdoğan Siirt'te toplu açılış törenine katıldı

Ürdün'ün Salt kentindeki müze dünyanın en küçük Kuran-ı Kerim'ine ev sahipliği yapıyor