Bilindiği gibi Obama ABD’deki Demokrat Parti’nin üyesi olarak seçilmiş Başkanı. Demokrat Parti hafifçe ortanın solu, sosyal demokrat bir ABD partisidir. Bilindiği gibi Obama ülkesi için dış ticaretin önemini iyice bildiğinden, Çin gibi, kişi başına gelir açısından daha fakir olsalar da, ABD büyüklüğüne gelmiş ülkelerin, dünya ticaretinden büyük pay kapmalarının önüne geçmek için, peş peşe dış ticaret anlaşmaları yapmaya çalışmakta idi. Özellikle de Pasifik ülkeleriyle!

Bu dış ticaret anlaşmaları ülkenin ithalatını sınırlayıp ihracatını artırdığı oranda da ABD’li emekçilerin lehine olacak bir ortam yaratacaktı. Bu tür anlaşmaların ABD Demokrat Partisi üyeleri tarafından destek görmesinden daha normal bir şey olamazdı ama bu hafta sonunda ortaya çıktı ki, kendi partisi Obama’ya yeterli desteği vermemişti ve önemli bir çelme takıyordu.
Cuma günü ABD Kongresi’nde Demokrat Partililer kendi Başkanları Obama’ya tam destek vermediler. Obama’nın uzun zamandan beri görülmemiş büyüklükte ve Trans Pasifik Ortaklığı adıyla geçen ve başta Japonya olmak üzere tam 10 ilave ülkenin de içinde bulunacağı bir dış ticaret anlaşması yapmasını engellediler.
Gündemde konu ile ilgili iki kanun vardı. Birincisi Temsilciler Meclisi’ne geldi ve Obama’nın hızlı bir şekilde dış ticaret anlaşması yapabilmesi için gerekli izin 219’a 211 oyla kabul edildi.
Ancak dış ticaret anlaşması ile ilişkili ikinci kanun reddedildi. Ret hem Demokratların hem de Cumhuriyetçilerin ret oyu vermesiyle gündeme geldi. Ne idi bu kanunun adı: “Trade Adjustment Assistance Program” (kısaca TAA ) . Yani bu ikinci kanun ilk kanunla dış ticaret anlaşması yapılan ülkelere verilen özel avantajlar çerçevesinde işsiz kalabilecek bazı ABD emekçilerine, devlet tarafından yardım yapılmasını içeriyordu. İşte bu işsiz kalanlara yardım kanunu üstelik Demokratların oyları Cumhuriyetçilere de eklenerek reddedilince, ilk kanunun kabul edilmesine rağmen yürürlüğe girmesi ve uygulanması mümkün olamayacaktı.
Demokratlar ilk kanunu destekleyip ikinci kanuna destek vermeyince Cunhuriyetçiler de hemen kabul edilen ilk kanunu pazartesi günü yeniden oylayıp reddetmek üzere teklif de getirdiler.
Aslında TAA adlı kanun Demokratların sempatiyle baktıkları bir kanundu. Ama Obama’nın Dış Ticaret Anlaşmaları Demokrat Parti içinde bir bölünme yaratmıştı. Demokrat Parti içinde kalabalık bir grup geçmişteki Dış Ticaret Anlaşmalarının orta sınıfta ücretleri düşürüp artan eşitsizlik yarattığı kanısında idi. Sendikalar da bu görüşe angaje olmakta idi. Bu arada genelde Parlamento’ya pek gelmeyen Obama bu sefer kendi Demokrat Partili üyeleri ikna etmek için çaba göstermeye gelmişti. İlginçtir ki kanun aleyhine oy verenler arasında Obama’nın çok yakını Nancy Pelosi de vardı. Obama son 24 saatte Nancy Pelosi’yi destek vermesi için iki kere aramıştı. Ama Pelosi “Biz kendi işçilerimiz için daha iyi bir anlaşma yazılmasını istiyoruz!” demişti.
Bu kanun reddinin dış ticaret konusunda ne tür sonuçlar yaratacağı henüz bilinmiyor, ama ilginçtir ki Cumhuriyetçilerin bazıları da Obama’nın yaklaşımını beğeniyorlardı. Bakalım bu yenilgi sonrası dış ticaret hamlesinin sonucu ne olacak.