• $7,3604
  • €8,9024
  • 410.631
  • 1528.82
20 Ocak 2012 Cuma

2011'de cari açık arttı bütçe açığı azaldı!

Geçen hafta hem Kasım ayına ilişkin ödemeler dengesi rakamları hem de 2011 yılının toplamına ilişkin Merkezi Yönetim Bütçe gerçekleşme verileri açıklandı. Ödemeler dengesi verilerinde küçük bir sürpriz vardı ve cari açık uzun süre sonra ilk defa kasım ayında azaldı. Öbür tarafta ise Merkezi Yönetim bütçe açığı yıllık hedefin kabaca yarısında kaldı, geçen yıla göre de yarı yarıya azaldı.
Aralık ayında beklendiği gibi bazı kamu harcamalarının gecikmiş muhasebeleştirilmesi sonucu aylık bütçe açığı 18 milyar TL'yi buldu. Bu rakam 2010'un Aralık ayına göre kabaca iki milyar daha fazla. Ancak yıl genelinde olumlu seyreden bütçe performansı sayesinde yıllık bütçe açığı rakamı toplamda 17.4 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bu da tahmini hesaplamalarımıza göre GSYH'nın yaklaşık yüzde 1.3'üne karşılık geliyor. Geçen yıl bu oran yüzde 3.6 düzeyindeydi.
Aşağıdaki tabloda geçen yıla ilişkin on iki aylık Merkezi Yönetim Bütçe gerçekleşmelerinin bir özeti yer alıyor. Tabloda gerçekleşen bütçe performansının hedefe göre karşılaştırılmasının yapıldığı en sağ sütun ile enflasyondan arındırılmış, yıllık reel değişim oranlarının yer aldığı ortanca sütundaki değerlere dikkat çekmek istiyoruz.

"ikbn1.jpg"

Son sütunda yer alan verilere baktığımızda gelirler tarafında bütçe hedefinin aşıldığını, harcamalar tarafında ise hedefin tutturulduğunu görüyoruz. Detaylarda, hedefin ciddi bir şekilde altında kalan iki önemli kalem görüyoruz. Sosyal güvenlik açığı finansmanı hedefin yaklaşık 10 milyar TL altında yani hedefin yüzde 85'i seviyesinde kalmış. Bu olumlu bir gelişme. Diğer yandan faiz harcamaları da hedeften yaklaşık beş milyar TL daha düşük gerçekleşmiş ki bu da olumlu bir durum. Yani, sosyal güvenlik açığındaki düzelme ve faiz giderlerindeki düşüş sayesinde kabaca 15 milyar TL'lik bir tasarruf gerçekleşmiş. Bunun sonucunda da faiz dışı fazla rakamı hedefin neredeyse iki katına çıkarken bütçe açığı da hedefin yarısında kalmış.

"ikibin2.jpg"

CARİ AÇIKTA 11 YILLIK REKOR
Ödemeler dengesi tablosunda ise geçen yıl boyunca sürekli artan cari açık ülke olarak risk algılamsında en önemli faktör olarak ön plana çıkmıştı. Başta da belirttiğimiz üzere Kasım ayında cari açık rakamı uzun süre sonra yıllık bazda ilk defa azalarak 5.2 milyar dolar olarak gerçekleşti. On iki aylık toplam açık da yaklaşık bir milyar dolarlık azalışla 78 milyar dolar seviyesine geriledi. Bu da tahmini olarak GSYH'nın yüzde 10'una karşılık geliyor. Net hata ve noksan kalemindeki girişleri ve uzun vadeli yatırımları hariç tutarak (yani kısa vadeli finansman ve borçlanmaya karşılık gelen) cari açık rakamına baktığımızda da yüzde 6.8 gibi yüksek bir oran hesaplıyoruz. Yukarıdaki grafikte cari açığın GSYH'ya oranının son yirmi yıldaki seyri görülüyor.
Dikkat edilirse kısa vadeli yatırımlar ve borçlanma ile finanse edilen cari açık verisinde 2011 öncesinde kaydedilen en yüksek seviye yüzde 6.2 ile 2000 senesi olmuş. O dönemde hatırlanırsa Türkiye devasa bütçe açıkları ile uğraşıyordu. Yüksek cari açık oranı da zaten kamu açıklarıyla oldukça riskli durumda bulunan tabloyu iyice kırılgan hale getiriyordu. Bugün bulunduğumuz durum ile 2000 yılındaki tablo arasındaki temel fark da zaten kamu bütçesinde sağlam bir temele sahip olmamız. O dönemde kamu bütçesi GSYH oranı olarak çift basamaklı oranlarda açık veriyordu. Bugün ise bütçe nerdeyse denk durumda ve cari açığın neredeyse tamamı özel kesimdeki tasarruf açığından kaynaklanıyor.

<p>Türkiye'nin merakla beklediği kontrollü normalleşme süreci başladı. Başkan Erdoğan Kabine toplant

Bir hafta sonra risk haritasında nasıl renkler göreceğiz?

Düzce'de altyapı çalışması sırasında şans eseri bulundu!

Her yerde uyuyabilen vurdum duymaz insanlar

Endonezya'nın Sinabung Yanardağı'nda hareketlilik