• $7,5345
  • €8,9837
  • 411.286
  • 1541.98
14 Ocak 2012 Cumartesi

Merkez bir yandan döviz sattı bir yandan 12.8 milyar $ borc ödedi, rezer

Merkez Bankası, bir yandan döviz satıp diğer yandan da piyasaya doğrudan müdahale ederken, aynı zamanda 12.8 milyar dolarlık da borç ödedi. Tüm bunlara rağmen Merkez, ama son iki yılda piyasadan aldığı ve rezervine eklediği dövizin ancak yarısını kullanmış oldu. Görüldüğü gibi rezervler bitmiyor...

Merkez Bankası Başkanı, bazı çok bilenlere göre 'üfürdü ve köpürdü', 'Türk Lirası 2012'de en çok değerlenen para olacak, doları şaşırtacak!' dedi ve Barselona'ya gitti. Başkan dışardayken, içeride TL değerleniyor.  Ülkemizin döviz rezervleri dolar olarak ifade edilir ve kamuya ait olan kısmı da Merkez Bankası'nda durur. Bu nedenle dolar rezerv rakamları değiştiği zaman kur etkisi mi, miktar etkisi mi olduğunu izlemek kolay değil. Bir de bu işin özel tarafı var. Özel sektörde sadece bankaların döviz rezervlerini takip edebiliyoruz. Ama şirketlerin kasalarında , vatandaşlarda, içeride ve dışarıda, nakit şeklinde veya  döviz hesabı tutan her özel kişide de milyarlarca dolarlık döviz ve altın var...

"mrkzbryndncccc.jpg"

KAMUNUN DÖVİZİ MB KASASINDA
Bir de döviz cinsinden borçlarımız söz konusu. Kamu kesiminin döviz borçları Merkez'in kasasında  durmaz. Merkez, kamuya ait dövizleri tutar ve bunlar bilançonun aktifinde yer alır. Pasifinde de kendi döviz borçları vardır ama onlar çoklukla bankalara, Hazine'ye... Yani sıcak paracılara değil. Kamunun döviz borçları Hazine veya kamu kurumlarının bilançolarında pasifte yer alır. Hazine ve kamu bu borçlarını geri ödeyeceği zaman dövizi MB alır, (Dolayısıyla da MB'de de bir döviz hesabı tutar, bu hesap Merkez bilançosunun pasifinde gözükür). Merkez Hazine ve diğer kamu için döviz borcu ödediği zaman da aktifinden döviz varlığı çıkar ve pasifinden de Hazine'ye olan borcu düşer (bu TL veya döviz cinsinden ifade edilen borçlardan ödeme olabilir.)

Toplam 12.8 milyar dolarlık borç ödedi
İLK dikkat etmeniz gereken noktanın altını çizelim. 2011'in başından sonuna kadar yani 1 Ocak 2011- 31 Aralık 2011 arasında Merkez Bankası  8.3 milyar dolar Hazine'nin, 222 milyon dolar diğer kamu kurumlarının, 374 milyar dolar TCMB'nın kendi döviz  borcunu  ve 2.9 milyar dolar IMF'e borcumuzu ödedi. Bunun toplamı 12.8 milyar dolar. Yani yılın bütününde MB'den çeşitli aylarda toplam kamu borç ödemesi için 12.8 milyar dolar çıktı...

BU HESABA GÖRE ARTTI MI, AZALDI MI?
MERKEZ'İN döviz rezervi 2009 yılı sonunda 74.8 milyar dolardı. 2010 yılı sonunda ise 85.9 milyar dolara çıkmıştı. Zirve değerine ise 2011 yılının 29 Temmuz tarihinde ulaştı: 98.6 milyar dolar! 30 Aralık 2011 yılın son iş günüydü ve kapanışta döviz rezervi 88.2 milyar dolara inmişti. Yani rezerv tam 10.2 milyar dolar kur ve miktar etkisi ile azalmıştı. Bu arada da bu azalmanın yanında yukarıda anlattığımız gibi 12.8 milyar dolar dış borç ödendiğini de söyleyelim. Yani azalmanın tümü döviz piyasasına müdahale nedeni ile değil, bir kısmı düzenli borç ödenmesi nedeni ile gerçekleşmiş.

YIL SONUNDA TALEP PATLADI
MERKEZ'İN piyasada ne kadar döviz alım satım işlemine taraf olduğu da kabaca bankanın haftalık basın bülteninde görülebilir. Piyasada döviz işlemleri 'spekülatif' son 15 günde ne kadardı? Yandaki ince tablo 2011'in son günlerini sergiliyor. 15 Aralık öncesi günde ortalama 100 milyon dolar olan döviz işlemleri, artıyor ve yılın son günlerinde talep azıyor. Değerler yanda...

37.7 MİLYAR TL KåR ETTİ
ŞU andaki gidişatta hem dışa kamu borcu ödediğimizi, hem de döviz satarak piyasaya müdahale ettiğimizi, ama son iki yılda döviz rezervine eklediğimiz dövizin ancak yarısını kullanmış olduğumuzu görmek mümkün. Yani rezervler bitmiyor. Kur, stabilize oldu. Bilin ki kimse Merkez'den daha bilgili değil, konuşulan, yazılan, çizilenin çoğu da 'traş!'. Öte yandan Merkez, kurlar ve döviz pozisyonu fazlası taşıması sonucunda 30 Aralık itibarıyla 20.2 milyar TL ve menkul kıymet işlemleri nedeniyle de 17.5 milyar TL kar etmiş bulunuyor. Kimsenin endişesi olmasın. Merkez Hazine'ye büyük bir kar devredecek. Bu da bütçe açığını sıfırlayabilir.

6.5 milyar $'lık işlem
AŞIRI döviz talebinin 15 Aralık'ta başladığını ve sonunda  27-30 Aralık'ta iyice azdığını görmek mümkün. Yandaki tabloda yılın sonunda gözüken toplam döviz işlemi kabaca 6.5 milyar dolar kadar. Bu süreçte tek satıcı da Merkez olarak düşünülmeli.

Piyasadaki Döviz İşlemleri
Tarih........İşlem Milyon $
15.12........302.0
16.12........472.9
19.12........228.3
20.12........700.7
21.12........701.4
22.12........100.2
23.12........192.3
26.12........-
27.12........542.5
28.12........779.8
29.12........301.1
30.12........2036.0

<p>Samsun'da eski eşi E.M.'yi sokak ortasında 5 yaşındaki kızlarının önünde öldüresiye döven İbrahim

Samsun'daki caninin ifadesi ortaya çıktı: Bir anda gözüm döndü ve sinir krizi geçirdim

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Iğdır'da esnaf ziyareti yaptı

Mavi Vatan 2021 Tatbikatı'nın Seçkin Gözlemci Günü başladı

Başkan Erdoğan, Mavi Vatan 2021 Taktik Tatbikatı'na canlı bağlantıyla katıldı