Sözel alandaki öğrencilerin en gözde tercihlerinden olan Türk dili ve edebiyatı bölümleri, ülkemizin en yüksek altıncı kontenjanına sahip. Devlet, vakıf ve KKTC üniversitelerinde hem gündüz hem de ikinci öğretim fırsatı sunan bölümlerin yanında, Anadolu Üniversitesi’nin 6 bin 150 kontenjanlı açıköğretim programı da değerlendirilebilir. 

2013 ÖSYS’de Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerini seçen adaylar 81’i devlet, 16’sı vakıf ve 4’ü de Kıbrıs Üniversitesi olmak üzere 101 farklı üniversiteden tercih yaptılar. Bu üniversitelerdeki toplam 10 bin 761 kontenjanın yüzde 91’i devlet üniversitelerindeydi. Bu yüksek oran dikkat çekici. Her ne kadar son yıllarda pek çok alanda vakıf üniversitelerinin kontenjanlarında büyük artışlar görülse de yerleşme oranları dikkate alındığında Türk Dili ve Edebiyatı’nda vakıf payının gelecekte artması zayıf bir olasılık olarak görünüyor. 
Temmuz ayının son haftasında açıklanan ilk yerleştirmelerde devlet üniversitelerinde bulunan Türk Dili ve Edebiyatı kontenjanlarının tamamı doldu. Vakıf üniversiteleri arasında Avrasya, Fatih ve İstanbul Aydın Üniversitesi’nin ücretli programlarında boşluklar kaldı. Kıbrıs’taki okullarda yüzde 50 burslu kontenjanların bile tam dolmamış olması, KKTC’nin Türk Dili Edebiyatı okumak için adaylara cazip gelmediğinin bir göstergesi. 
Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine yerleşenlerden 490’ının daha sonra kesin kayıt yaptırmamış olması da dikkati çeken bir diğer nokta. 

71 şehirde bu bölüm var 

Coğrafi dağılıma göre Türkiye’deki 71 şehirde TDE eğitimi almak mümkün. Diğer bölümlerle kıyaslanınca bu sayı oldukça yüksek. Vakıf üniversitelerinde TDE okumak için seçenekler İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Trabzon... Kıbrıs’ta Gazimağusa, Lefke ve Lefkoşa’da yer alan KKTC üniversitelerinde de TDE bölümleri var. 
Türk Dili ve Edebiyatı okumak isteyen adaylar için ikinci öğretim seçenekleri oldukça fazla. 62 farklı ilde gündüz öğretim yanında ikinci öğretim fırsatı da var. Toplam TDE kontenjanının yüzde 40’ı ikinci öğretimde bulunuyor. Gündüz öğretim olan ancak ikinci öğretim olmayan iller Aydın, Bilecik, İzmir, Mardin, Mersin, Muş, Rize, Şanlıurfa, Tekirdağ. 
Türk Dili ve Edebiyatı kontenjanlarının üniversitelere göre dağılımı incelendiğinde devlet üniversitelerinde kontenjanların homojen şekilde dağıldığı görülüyor. Listenin başında 200 ve üstünde kontenjanı olan Gazi, Sakarya, Atatürk ve Erciyes üniversiteleri yer alıyor. Vakıf üniversitelerindeki TDE kontenjanlarının diğer (işletme, hukuk vb.) kontenjanlarla kıyaslandığında yüksek tutulmamış olması dikkat çekici. Vakıflardaki en büyük kontenjan 65 ile İstanbul Aydın Üniversitesi’nde.  

Ücretler 16-25 bin lira arasında 

Vakıf üniversitelerindeki yıllık eğitim ücretleri geniş bir aralıkta değişiyor. Listenin başında, yıllık 25 bin lira öğrenim ücretiyle İpek Üniversitesi (eski adıyla Altınkoza Üniversitesi) yer alırken; Gediz, İstanbul 29 Mayıs, Avrasya, ve Fatih Sultan Mehmet üniversitelerinde yıllık ücret 16 bin liranın altında kalıyor. 

Puana göre burs imkanı

Vakıf TDE bölümlerinde133 ücretli kontenjanın yanında 91 tam burslu, 48 yüzde 75 burslu, 333 yüzde 50 burslu ve 117 yüzde 25 burslu kontenjan olduğunu unutmamak gerek. 
TDE bölümlerinin taban puanları dikkate alındığında devlet üniversitelerinde İstanbul’un önde olduğunu görüyoruz. Boğaziçi, İstanbul, Marmara ve Hacettepe’nin öğrenciler arasında en çok itibar gören üniversiteler olduğu anlaşılıyor. Vakıf üniversitelerinin puanlarına bakıldığında ise çarpık bir tablo çıkıyor karşımıza. Bazı vakıf üniversitelerinin burslu programları, devlet üniversitelerinin taban puanlarından yüksekken, ücretli programların taban puanları çok gerilere düşebiliyor. Örneğin TOBB Ekonomi ve Teknoloji, Süleyman Şah ve İstanbul Şehir üniversitelerinin tam burslu programlarının taban puanları Boğaziçi’nin taban puanından yüksek. İstanbul Arel, Çağ, Fatih üniversitelerinin yüzde 50 programlarının taban puanı ise Tunceli Üniversitesi’nin ikinci öğretiminden düşük...
Kontenjanı dolduran ve taban puanı oluşan vakıf TDE programları arasında Yeditepe Üniversitesi’nin ücretli programına son yerleşen öğrencinin puanı 210 bin 670. Liseden gelen en düşük puanın (OBP) 30 olabileceği düşünüldüğünde, LYS-3 ve LYS-4 sınavlarında 180 barajını aşmayı başaran ve toplamda yüzde 21 (yüz üzerinden 21) başarı gösteren adayların da TDE programlarına yerleşebildiğini anlıyoruz. 

Psikoloji okumak da bir seçenek 

2012-2013 yılı istatisitklerine göre Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerinde 23 bin 738 öğrenci okuyor. Öğrenciler arasında, yüzde 64 oranla kızlar ağırlıklı. İstatistikler TDE alanında Türkiye’de yaklaşık 5 bin 400 lisansüstü öğrenci olduğunu gösteriyor. Yılda yaklaşık 400 kişi mezun oluyor. 2013’te doktoradan 91 kişi mezun olmuş. Lisans seviyesinde kadınların ağır bastığı dağılım lisansüstünde dengeleniyor. Bir de ülkemizdeki psikoloji bölümlerinin akademik kadrosuna göz atalım... 154 profesör,  114 doçent ve 389 yardımcı doçentin görev yapıyor. Kariyer olarak akademik yaşamı seçmiş olan araştırma görevlilerinin sayısı ise 290. Cinsiyet dağılımına bakacak olursak akademik seviye arttıkça dağılımın erkekler lehine arttığını görüyoruz. Yardımcı doçentlerde yüzde 35 olan kadın öğretim üyesi oranı, doçentlerde yüzde 28, profesörlerde ise yüzde 21.