Üniversite sınavlarında puanı yüksek gelen her öğrenci, istesin ya da istemesin tıp düşünmeye başlıyor. Bu konuda ciddi “mahalle baskısı” hissediyor. ÖSYM’nin paylaştığı veriler ilk 3 binde bulunan sayısal öğrencilerin yaklaşık üçte ikisinin tıp fakültelerini tercih ettiklerini ortaya koyuyor. 

Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ, Bilkent. Taban puanlar dikkate alındığında listenin en üstünde yer alan üniversiteler.  Her sene ÖSYS sürecinde ilk binde kaç öğrencinin bu üniversitelere yerleşeceği merak edilir. Gelin görün ki istatistikler sayısal alanda zirvede olan öğrencilerin bu üniversiteleri pek tercih etmediğini gösteriyor. Bunun asıl nedeni bu üniversitelerin tıp fakültelerinin olmaması. 

MAHALLE BASKISI TERCİHTE ETKEN 

Temmuz 2012’de ODTÜ’nün mezuniyet töreninde Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezunlarının açtığı bir pankart çok ilgi çekmiş  ve sosyal medyada çok konuşulmuştu: “Puanımız Tıp’a da yetiyordu”.  Pankart, sayısal alanda ÖSYS’de son yıllarda ortaya çıkan tablonun harika bir yansıması. ÖSYM’nin paylaştığı veriler ilk 3000’de bulunan sayısal öğrencilerin yaklaşık üçte ikisinin tıp fakültelerini tercih ettiklerini ortaya koyuyor. Geri kalanlar farklı mühendislik alanlarına yerleşiyorlar. 
Doktorluk, en başarılı öğrencilerin seçeceği meslek olarak kamuoyunun zihninde etiketlenmiş. Bu nedenle YGS/LYS sonrasında puanı yüksek gelen her öğrenci, istesin ya da istemesin tıp düşünmeye başlıyor. Bu konuda ciddi “mahalle baskısı” hissediyor. Puanı yettiği halde tıp seçmemek “anlaşılmaz bir” tercih olarak algılanıyor.

50 İLDE 79 TIP FAKÜLTESİ 

Her ne kadar pek çok tıp doktoru, mesleğin geleceği konusunda endişe hissedip tıp tercihi yapacak gençleri dikkatli olmaları için uyarsa da, tercih listelerinde daha uzun bir süre için tıp fakültelerinin üst sıralarda yer alması garanti gözüküyor. Ülkemizdeki tıp fakülteleriyle ilgili detay bilgilere bir göz atalım. 
2013 ÖSYS’de tıp tercihi yapan adayların 58’i devlet, 19’u vakıf ve 2’si de Kıbrıs Üniversitesi olmak üzere 79 farklı üniversite içinden tercih yaptılar. Bu üniversitelerdeki toplam 11.839 kontenjanın %87’si devlet üniversitelerinde bulunuyordu. Temmuz ayının son haftasında açıklanan ilk yerleştirmelerde tıp kontenjanlarının tamamı doldu. 
Tıp fakültelerinin coğrafi dağılımına göre Türkiye’de 50 farklı şehirde tıp eğitimi almak mümkün.    

İSTANBUL KONTENJANDA LİDER 

Türkiye’de pek çok meslekle ilgili ikinci öğretim imkanları varken, tıp fakültelerinde ikinci öğretim bulunmuyor. Tıp eğitimindeki müfredatın yoğunluk ve zorluğu düşünüldüğünde bu sonucu yadırgamamak gerek. Tıp kontenjanlarının üniversitelere göre dağılımı incelendiğinde, hukukta olduğu gibi, tıp camiasında ekol olarak kabul edilen üniversitelerin kontenjanlarının oldukça yüksek olduğu görülüyor.  İki farklı tıp fakültesi (Çapa ve Cerrahpaşa) olan ve 944 kontenjanı bulunan İstanbul Üniversitesi’ni, 448 kontenjanla Hacettepe ve 411 kontenjanla Gazi izliyor.  

YILLIK ÜCRET 24-50 BİN LİRA ARASI 

Vakıf üniversitelerinde ücretler bölümden bölüme farklılık gösterir ve en yüksek olan programlar çoğunlukla tıp fakültelerinin programlarıdır. Örneğin Yeditepe Üniversitesi’nde hukuk programının yıllık ücreti 27.800 TL iken, tıp programının ücreti 37.800 TL. Tüm vakıf üniversiteleri dikkate alındığında tıp fakültelerinde yıllık ücretin 24.000 TL (Ufuk Üniversitesi) ile 50.300 TL (Koç Üniversitesi) arasında değiştiği görülüyor. Yüksek ücretlere rağmen vakıflarda tam ve kısmi burslu kontenjanların olduğunu unutmamak gerekiyor. Haftaya psikoloji bölümlerinin tomografisini çekeceğiz...  

ZİRVEDE CERRAHPAŞA HACETTEPE VE ÇAPA

Üniversitelerin ve bölümlerin belli kriterlere göre sıralanması son zamanlarda oldukça popüler bir yaklaşım. Üniversite adaylarının gözünde üniversitelerin ve bölümlerin yerini taban puanlar gösteriyor. Yüksek taban puanlı bölümün daha iyi olduğu düşünülüyor. Ancak bu kıyaslamada bölümlerin kontenjanını da dikkate almak gerekiyor. Devlet Üniversiteleri arasında İstanbul Cerrahpaşa Tıp İngilizce programı en yüksek taban puan ile listenin başında yer alırken, ikinci ve üçüncü sırada Hacettepe’nin İngilizce ve Türkçe programları bulunuyor. Vakıf Üniversiteleri arasından Şifa, Koç ve Turgut Özal üniversitelerindeki tam ve kısmi burslu programlar ön plana çıkıyor. Vakıfların ücretli programları arasındaki sıralama Bahçeşehir, Başkent ve TOBB ETÜ üniversiteleri şekilde. Taban puana göre listenin sonunda yer alan tıp fakültelerine göz atıldığında bunların ülkemizin doğu illerinde yer alan üniversitelerde bulunduğu dikkat çekiyor. Çok kaba bir söylemle devlette tıp okuyabilmek için Y-MF3 puan türünde (biraz da güvenlik payı bırakarak)ilk 12 binde olmayı hedeflemek gerekiyor. Vakıf üniversitelerinde oluşan en düşük taban puanlar incelendiğinde akademik başarı olarak devletler ile kıyas götürmeyecek fark olduğu dikkat çekiyor 

50 BİN DOKTOR ADAYI 

Şimdi gelelim hali hazırda tıp fakültelerinde okuyan öğrencilere.  Her sene ÖSYM web sitesinde yayınlanan Yükseköğretim istatistiklerine göre (2012-2013 öğretim yılı) tıp fakültelerinde 50.733 öğrencinin okuyor. Öğrenciler arasında erkekler %54 ile daha ağırlıklı. Mezuniyet aşamasında da erkelerin daha ağırlıklı olduğu görülüyor (%57). Ülkemizdeki tıp fakültelerinin akademik kadrosuna göz atacak olursak, üniversitelerimizde 5.629 profesör, 2.320 doçent ve 3.286 yardımcı doçent görev yaptığını görüyoruz. Bu sayıların oldukça yüksek olduğunun altını çizmek gerekiyor. Yükseköğretim İstatistiklerine göre ülkemizdeki üniversitelerde 17.177 profesör, 10.309 doçent ve 25.071 yardımcı doçent var. Bu durumda üniversitelerimizde her üç profesörün, her beş doçentin ve her yedi yardımcı doçentin biri tıp alanında çalışıyor. Cinsiyet dağılımına bakacak olursak tıp fakültelerinde görevli kadın profesörlerin oranı %32. Bu oran %28 olan Türkiye ortalamasının biraz üzerinde.