The Economist dergisine göre Rusya’nın ekonomik sorunları zaten Kırım’a el konmasından veya Ukrayna’da kavga başlamadan önce su yüzüne çıkmıştı. Rusya’nın temel yaklaşımı olan petrol ve gaz satışından elde edilen kazancın devlet tarafından tüketim ekonomisine aktarılması modeli Putin’in başkanlığa döndüğü 2012 yılında aslında sorunlar yaşamakta idi.

Ama Batının yasakları, finansman kıtlığı, sermaye kaçışı ve belirsizlik ortamı, mevcut problemlere eklenince Rusya’nın uzun süre sıfıra yakın büyümeye kilitlenmesi gündeme gelir oldu. Rusya genelde dış alem ile sorun yaşayınca iç ekonomi dramatik boyutta problem yaşıyor.

Petrol ve gaz da cabası

Rusya’nın 2014 ikinci çeyrek büyümesi yüzde 0.8 civarında. 2014 yıllık büyümesi için tahmin de yüzde 0.4 kadar. Ağustos 2014 tarihinde sanayi üretimi büyümesi de sadece 0.1 olarak ilan edildi.
Ülkede 10 yıllık kamu borcu faizi 9.39 düzeyine tırmandı. Döviz kuru da 1 Ekim tarihinde bir dolar 39.7 Ruble’ye geldi. Tam bir yıl evvel 32.2 düzeyindeydi.
Şu anda kamu bütçesi 2014 yılında 0.4 fazla verecek diye düşünülüyor ama 2015 yılında sadece askeri harcamaların bile bu yıldakinden 80 milyar dolar daha fazla olarak ve GSYİH oranı ile yüzde 4 düzeyinde gerçekleşecek olması tahmini de var.
Petrol ve gaz fiyatlarında yaşanan düşüş de Rusya’nın sorunlarını artırıyor. Petrol fiyatlarında bir dolar düşüş Rusya’ya 2.3 milyar dolar boyutunda bir bütçe açığı getiriyor. Diğer taraftan petrol ve gaz geliri Rusya bütçesinin toplam gelirinin yarısını oluşturuyor. Bu sayılar da Rusya’nın sorunlarının giderek daha da büyümesi demek. Büyük bir yatırım şirketi olan Blackstone‘un Rusya’dan çıkması, önemli bir yazılım firması olan Adobe’nin de Rusya’yı terk etmesi, 30 Eylül tarihinden bu yana, sermaye hareketi kontrolü geleceği dedikodularının yayılmasına neden oldu ve kur da bu nedenle düştü deniyor.

Rublede değer kaybı sürecek

Rusya Hükümeti 2014 eylül ayında 2015-2017 arası için yeni bir bütçe açıkladı. Hükümete göre 2015 yılında enflasyon yüzde 6 olacak deniyor ama analist tahminleri yüzde 8 olur demekte. 2015 GSYİH reel büyümesi yüzde 1.2 olur deniyor ama Dünya Bankası’nın en iyimser tahmini yüzde 0.3 . Bütçede petrol varil fiyatı 100 dolar olarak alınmış ama global arz bolluğu nedeniyle 95 doların altına bile iner diyen sayısı giderek artıyor. Yani Rusya’nın sıfır büyüme, yüksek enflasyon ve Ruble’nin değer kaybının devamını birkaç yıl yaşaması senaryosu gündemde.
Ama Putin ulusal güvenlik daha önemlidir diyerek çatlak sesleri susturuyor. Medya yeni bir kanunla engellenirken , ABD kökenli Rusça Forbes’un kapanması ve gene kısmen yabancılar tarafından sahip olunan Vedomosti adlı günlük yayının da yayına son vermesi gündeme geldi.
Bu arada Putin’in yakını ve Rosneft adlı devlete ait petrol devinin tepesindeki İgor Sechin’in de, yasaklar nedeniyle Rosneft’de büyük finansman sorunu yaşadığı da konuşulanlar arasında. Bu nedenle de Bashneft adlı petrol şirketinin de yeniden devletleştirilmesi de gündeme geliyor gibi.