• $28,9778
  • €31,846
  • 1903.54
  • 8009.33
24 Ağustos 2023 Perşembe

Kerameti garpta aramak üzerine

B.

Bir zamanlar Akdeniz dünyanın merkezindeydi ve zenginlik, kültür, sanat, ilim; hulasa beşeriyete ait üretilen pek çok şey Doğu'dan Batı'ya akardı.

Üç beş yıllık bir istisna halinden bahsetmiyoruz, aksine dünyanın, geçtiğimiz iki yüz elli yılı bir kenara bırakırsak mutadından bahsediyoruz.

Roma'da da Doğu, Batı'dan fersah fersah ilerideydi. Bir Romalı için Batı'da bir göreve atanmak, lanetlenmek gibi bir şeydi.

O burun kıvırdığımız, hiçbir şeye benzetemediğimiz Suriyeliler var ya, geldikleri topraklar dünyanın kalbi, medeniyetin çerağıydı. Süslü cümle kurmak için çerağ demiş değilim. Suriye'nin yağı olmasa Akitanya'daki şatoların lambası yanmazdı. Bakmayın günümüzde zeytin ürettiklerine. O zamanlar yoktu işte.

18. Asır'da dahi hadise uzun süre böyle devam etti. Maria Theresa'ya şalvar giydiren, Avrupa saraylarına safranı, gülsuyunu sokan bir şark merakı o yüzyılda dahi vardır.

68 Kuşağı'nın ve hippilerin Asya merakı, 20. Asır'da dahi zaman zaman şarkta keramet arandığı demler doğurdu...

Her neyse, derdimiz, minör tonlarla hassaslaştırılmış bir "Doğu, Batı'yı döver" türküsü söylemek değil. Filmin ikinci bölümünü biliyorsunuz. 18. Asır, kum saatinin tersine çevrildiği, akışın istikametinin değiştiği bir yüzyıldır.

Ondan sonra gelen eslafımızın, nûru garpta aramasında bir gariplik görmem ben. Doğaldır. Rüzgar öyle esiyor. Cereyana karşı nargile mi tüttürseydi adamcağızlar?

Ne Nâmık Kemal'in ne Akif'in garba bakıp da vay anasını demesi benim açımdan hakir görülecek bir şey değildir. Dedim ya, o gün itibarıyla bir şelalenin altında durmuş, yukarıya bakan adamlardı yalnızca bu bîbaht dedelerimiz.

Ben şu an garpperestlik yapanı hakir görüyorum. Dalga geçilesi, aşağılanası bir tutum olarak görüyorum. Zira kum saati artık devrildi. Cam fanus kırıldı, kumlar dört bir yana saçıldı. Bu herc-ü merc eyyamında hâlâ yüceltecek bir yukarıdaki aramak af buyurun, fakat ahmaklığın daniskasıdır. Dahası büyük cehalettir.

Bir yazıyla halledilecek iş değil. Öyle görünüyor ki önümüzdeki iki üç yazının mevzuu bu olacak. Şimdilik burada keselim ve önümüzdeki günlerde kültürel melezlik, siyasal ve kültürel desentralizasyon gibi mevzulara gireceğimizi beyan edelim.

<p>İçişleri Bakanı Yerlikaya'dan yapılan açıklamada 'Akaryakıt Kaçakçılığına yönelik 46 ilde eş zama

Akaryakıt kaçakçılığına yönelik 46 ilde eş zamanlı operasyon

Sağanak nedeniyle araçlar sürüklendi, iş yerlerini su bastı

BM Genel Merkezi'nde Filistin sergisi açıldı

İşgal altındaki Gazze'de yaşam dramı