Çocukları korumak için önce onlara mahremiyeti anlattık. Mahremiyetin anlatımı ile üzerinde durulan en önemli nokta “Kimse sana dokunamaz!” idi. Peki ya dokunduysa… Ya kimseye anlatamıyorsa? Bu yazıyı okuyan bir yetişkin geçmişinde bunu yaşayan bir bireyse? Kısaca hepimiz bir çocuktuk. Bugün alınacak olan tüm önlemler geleceği korumak olduğundan, susma…

NASIL ÖNLEM ALINABİLİR?

Cinsel istismarı önlemenin kilit noktası, cinsel istismarın önlenebilir bir mesele olduğuna inanmaktan geçer. Devlete bu konuda büyük sorumluluk düştüğü gibi ailelere başlı başına farklı sorumluluklar düşmektedir. Birçok önlem ve öğreti çoğu hayatı kurtarabiliyor. Hâliyle sadece “kendini koru” cümlesi yeterli olmayacaktır. Çocuğa öğretilen onca şeyden ziyade bir yetişkine neleri öğrenmesi gerektiği bildirilirse ciddi bir adım atılmış olacaktır. İstismar ile mücadelenin sorumluluğu çocuğa değil bir yetişkine aittir. Cinsel istismar dediğimiz; bir çocuğun bir yetişkin tarafından cinsel olarak sömürülmesidir. Yani bu durumda işin içinde bilinçli bir yetişkin olduğu unutulmamalıdır. Bu yetişkinler zannedildiği üzere uzak bir yabancı değil aksine çocuğun tanıyıp güvendiği beraberinde saygı duyduğu kişilerden çıkmaktadır. İstismar denilince akla yalnızca cinsellik gelmemelidir. Birçok kullanılan kelime çocuğu istismarda bırakabilir. Çocuğun onayı alınmadan yapılan her bir hareket çocuğa istismar olabilmektedir. Örneğin, sosyal medyada çocuğun çıplak fotoğraflarını paylaşmak gibi! Kendinize “Neyin peşindeyim?” sorusunu hatırlatın.

KENDİ İHTİYAÇLARINIZ İLE ÇOCUĞUN İHTİYAÇLARINI KARIŞTIRMAYIN

“Çocukluğunuza dair hatırladığınız en mutlu anınız nedir?” diye kendi kendinize sorduğunuzda verdiğiniz cevapları fark edin. Şu an çocuklarınızın doğum günü organizasyonları, mezuniyet törenleri, başarı kutlamaları gibi onca paralar harcayarak strese girdiğiniz günlerin çocuk için ne kadar önemsiz olduğunu kendi çocukluğunuzda yaşadığınız en mutlu anınız ile daha iyi fark edebilirsiniz. Çocuğun üzerinde hakkınız değil sorumluluklarınız vardır. İstemediği bir şeyi zorla dayatmak, ihtiyaçlarını yok saymak çocuğun ihmale uğradığını gösterir. Neleri yok saydığınızı düşünmeniz ise çocuğu hangi konularda ihmal ettiğinizi bulmanıza yardımcı olacaktır.

ÇOCUKLARI GÜÇLENDİREREK ÖNLEM ALABİLİRSİNİZ

Kendisini nasıl savunması gerektiğini bilen bir çocuk bedenini koruması gerektiğini de öğrenmiş olacaktır. Çocukların bedenleri üzerinde söz söyleme, karar verme, “HAYIR” deme hakları vardır. Örneğin, ona sarılmadan önce çocuğunuzun bunu isteyip istemediğini sorun. Bedenleri ile ilgili konularda onlardan onay almaya dikkat edin. Sizin çocuğa sarılma ihtiyacınız ile çocuğun ihtiyacını karıştırmayın. Çocuğun sahip olduğu hakları korumak önlemlerden bir tanesidir. Çocuklarınıza sorumluluklarını yerine getirmesi için fırsatlar verin çünkü sunulan her fırsat çocuğu bireysel anlamda güçlendirecektir. Susmaya değil konuşmaya teşvik ettiğinizde, yargılanmadığını düşünen bir çocuk başına gelen istismarı ailesi ile kolaylıkla paylaşabilmektedir. Onlarla iletişiminizde kullandığınız her bir kelime onların üzerinde bırakacağınız izi belirler. Kendini kolayca ifade etmesine olanak sağlanmayan çocuk, başına bir şey geldiğinde de susmayı tercih eder. Onların güçlenmesi sizin önlem almanızdır.

SOMUT ADIMLAR ATIN

Olaylara yalnızca öfkelenip söylenmek hiçbir şeyi değiştirmediği gibi geçicidir. Cinselliği konuşmaktan kaçınma, başına bir taciz olayı gelen çocuğun “el alem ne der?” diye susturulması, beraberinde cinsel istismara uğrayan kişilere çaresizlik, suçluluk hissettiren tepkiler verilmesi doğru olmadığı gibi iyi niyet de içermemektedir. Bu konular hakkında konuşarak insanlarında bilinçlenmesini sağlayabilmek ise iyi bir önlemdir.

DİKKAT!

Cinsel istismar yalnızca cinsel organa değil bedenin her yönüne yapılan dokunuşları içermektedir. Dolayısı ile tehdit algısı yalnızca cinsel organ için değildir. Bir çocuk ile cinsel içerikli konuşmalarda cinsel istismara girdiğinden daha geniş çaplı düşünmek koruyucu önlem almanıza yardımcı olacaktır. Kimsenin onun bedenine izinsiz dokunamayacağını belirtirken bunu sizin de yapmamanız gerekir. Çocuktan saygı beklemek ona saygı duymakla mümkündür. İnsanların içinde onları soymamalı onlarında bir birey olduğunu unutmamalısınız.

ÇOCUK “HAYIR” DEDİĞİNDE SAYGI DUYUN

Çocuğunuz size hayır dediğinde ona saygı duyun. Sizinle paylaştığı her anıyı dikkatlice dinleyerek kendisini özel hissettirin. Böylece özel hissetmediği ve sınır ihlali yaşadığı durumları size kolayca anlatabilecektir. Aynı şekilde internet kullanımında da rahatsız olduğu görsel ile karşılaştığında size rahatça anlatabilmesi için onlarla kurduğunuz iletişime çok dikkat edin. Olası istismar durumunda iletişiminiz iyi değilse size söylemek yerine saklamayı tercih edecektir. Çocuğunuzu korumak için korkutucu kelimeler kullanmayın. Örneğin; “Seni kaçırırlar, zarar verirler!” yerine, “Bedenin özel ve herkese hayır deme özgürlüğüne sahipsin, bedenin hakkında söz söyleme hakkın var!” denmelidir. Çünkü korkutucu kelimeler kullanmak beden algılarını olumsuz etkileyeceğinden cinsel gelişimlerine de zarar verebilir. Çocukların güçlenmesi adına destekleyici bir yaklaşım sunmak gerekmektedir. Unutmayın, güvenli ilişkiler kurarak güvensiz bir ortamın fark edilmesini sağlayabilirsiniz.