Washington'dan yükselen sert söylemler, Avrupa başkentlerinde tedirginlik yaratırken Ortadoğu'da savaşın yönü hâlâ belirsiz. İran'da süren yıpratma savaşı esnasında ABD Başkanı'nın Avrupa ülkelerine NATO'dan çekilirim ve Rusya'yla baş başa kalırsınız söylemleri olaya farklı boyutlar katıyor. Ancak Donald Trump'ın NATO'dan çekilme tehdidi yeni değil. Bu söylem, aslında doğrudan bir "kopuş" planından çok, özellikle İran savaşına katılmayan Avrupa'ya yönelik bir baskı aracı olarak okunmalı. NATO'nun kuruluş anlaşmasına göre bir ülke ittifaktan çıkabilir. Bunun için resmi bildirim yapılması ve bir yıllık süre geçmesi yeterlidir. Yani teknik olarak ABD'nin NATO'dan çekilmesi mümkündür. Ancak ABD'nin çekilmesi, NATO'nun askeri omurgasının çökmesi demektir. Avrupa ülkeleri tek başına Rusya'ya karşı caydırıcılık oluşturmakta zorlanabilir ve yeni bir Avrupa güvenlik mimarisi oluşturulması ise hem çok pahalı hem de uzun süre alabilir. Diğer yönden Avrupasız bir ABD ise hegemonik gücünden vazgeçip okyanusun arkasında kendi kabuğuna çekilen bir devlet anlamına gelir. Bu nedenle Trump'ın tehdidi, Avrupa'yı siyasi ve güvenlik bakımından ABD'ye bağımlı olmaya zorlayan bir kaldıraç olarak görülmelidir.

Pentagon'da tasfiye

İran savaşı bütün hızıyla devam ederken ABD Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Randy A. George ve beraberinde farklı birimlerden toplam yedi civarında planlama kadrolarındaki korgeneral ve tümgeneralin görevden alınması bir anda dikkatleri PENTAGON'un üzerine çekti. ABD'de üst düzey askeri atamalar ve görevden almalar, özellikle kriz dönemlerinde yalnızca idari bir tasarruf ya da sıradan bir rotasyon değil, doğrudan stratejik yön değişikliğinin işareti, doktrin ve yaklaşım değişimi anlamına gelir ki görevden alınan personelin sayısı da dikkate alındığında bu aynı zamanda ABD ordusu içinde kurumsal bir yeniden yapılanmanın da işareti sayılabilir. Bu kurumsal yapılanmanın amaçlarını da askerî açıdan; stratejik uyumun sağlanması, operasyonel yöntemlerdeki yaklaşım farklılıklarının giderilmesi ve harekât planlarının geliştirilmesi şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür. Stratejik uyum kapsamında ABD ordusunda kesin sonuç unsuru olan kara kuvvetlerinin siyasi otorite ile aynı çizgide olması önemlidir. Özellikle J. Biden döneminden gelen ekiplerin tasfiyesi ve uyumlu ekiplerle sürecin yürütülmesi ile savaşta sonuca daha kısa sürede ulaşılması amaçlanıyor olabilir.

Harekât ikilemi

ABD ordusu içinde İran'a yönelik bir kara harekâtı konusunda bir kesim, bunun Irak ve Afganistan'dan çok daha maliyetli olacağını savunurken, daha "şahin" kanat, sınırlı ama hızlı bir kara operasyonunun mümkün olabileceğini düşünüyor. Bu noktada, kara harekâtına temkinli yaklaşan askerlerin tasfiye edilmiş olabileceği değerlendiriliyor. Doğal olarak yeni atamalarla birlikte kara saldırılarını da içeren yeni harekât planlarının hazırlanacağını da öngörmek mümkündür. Ancak İran'a karşı kara harekâtı başlatması için sadece komuta değişikliği yetmez. Lojistik hazırlık, bölgesel üslenme, müttefik desteği ve kamuoyu desteği gibi çok daha büyük değişkenler de gerekir. Dolayısıyla bu görevden almalar, bir savaşın başladığını değil, Washington'ın tüm kartları masaya sürdüğünü göstermektedir.

Kara harekâtı mümkün mü?

İran'a bir kara harekâtı çok zor, ama imkânsız değildir. Çünkü İran'ın coğrafi büyüklüğü, nüfusu ve özellikle asimetrik savaş kapasitesi ABD için ciddi şekilde caydırıcıdır. Ayrıca İran'ın sahip olduğu milis ağları, balistik füze kapasitesi ve bölgesel vekil güçler, olası bir kara harekâtını ABD için son derece riskli hale getirir. ABD ve İsrail'in önümüzdeki günlerde bu risklerin elimine edilmesi ve olası kara harekâtı için elverişli şartların oluşturulması maksadıyla İran'a karşı daha yüksek yoğunlukta konvansiyonel hava ve deniz saldırıları yaparken, bölgeye stratejik kara yığınaklanması için yoğun lojistik sevkıyat gerçekleştirmesi muhtemel görünüyor.