Bedelli askerlik yapacak olan işçi ya ücretsiz izne çıkıp görevi sonrası işine geri döner ya da kıdem tazminatını alıp işten ayrılabilir. İşveren bu durumda çalışana kıdem tazminatını ödemek zorundadır.

Bugünlerde pek çok işçi, bedelli askerlik başvurusunun sonuçlarını bekliyor. Aralık ayında sonuçlanan başvuru işlemleri sonrası ocak ve şubat celplerinin sonuçları internet üzerinden takip ediliyor. 2018 yılıyla birlikte bedelli askerlikte temel eğitim şartı uygulanıyor. Bu sürede işyerinden ayrılmak zorunda kalan işçilerin ücretsiz izinli sayılacağına dair kanuni düzenleme yapılmıştı. Ancak işçi talep ederse işveren bedelliye gidecek işçiye kıdem tazminatı ödemek zorunda. Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nin bu yöndeki kararı bugünlerde sonuç bekleyen işçilerin lehine. Karar işçilere kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyduğu için kritik önem taşıyor.

‘İSTİFA’ BİLDİRİMİ

Söz konusu karara konu olan olayda, işyerinde 3 yıl kıdemi olan işçi, bedelli askerlik hakkından yararlanmak için işyerinden ayrılmış ve kıdem tazminatını talep etmiş. İşveren ise işçinin işten çıkışını ‘03- İstifa’ koduyla yapmış ve işçiye kıdem tazminatı ödememiş. İşveren, işçinin bedelli askerliğin temel eğitim süreci boyunca ücretsiz izinli sayılacağına dair kanun hükmünü uygulayacağını beyan etmiş. Bunun üzerine dava açan işçi, işverenden kıdem tazminatını talep etmiş. Yerel mahkeme işçi ve işverenin ifadelerini dinleyip işçinin kıdem tazminatına hak kazanamayacağı yönünde karar vermiş.

MAHKEME ÇEVİRDİ

Davacı işçinin yerel mahkemenin kararını istinafa taşıması sonrası Konya Bölge Adliye Mahkemesi, kararı bozmuş. Mahkeme, bedelli askerlikle ilgili düzenlemede işçinin ücretsiz izinli sayılacağının belirtildiğini ancak 7146 sayılı Kanunun 2/4 maddesi kıdem tazminatını düzenleyen 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesinde değişiklik yapılmadığını ifade etmiştir. Kararda, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14/3. maddesinde muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesini fesheden işçinin kıdem tazminatına hak kazanacağının düzenlendiği belirtilmiştir.

ÇALIŞANIN 2 TERCİH HAKKI VAR

7146 sayılı kanunda, temel askerlik süresince çalışanın işyeri tarafından ücretsiz izinli olarak sayılacağına yer verildiğinden, bedelli askerlik nedeniyle işine ara verecek işçi, iş akdini feshetmemişse dönüşünde aynı yerde çalışma hakkına sahiptir. Bu durumda ortada bir fesih olmadığından feshe bağlı alacak olan kıdem tazminatı talebinden söz edilemez. Yani işçinin seçimlik hakkı vardır. İşçi isterse ücretsiz izinli sayılıp temel askerlik eğitimi sonrası işine geri döner, isterse kıdem tazminatını alıp işyerinden ayrılır ve temel askerlik eğitimine bu şekilde gider. İşçi talep ederse işveren askere gidecek işçisine kıdem tazminatını ödemek durumundadır.

YASAL FAİZİYLE GERİ ALMAYA HAK KAZANDI

Bölge Adliye Mahkemesi, yerel mahkemenin kararını bozması sonrasında işçiyi haklı bulmuş ve bedelli askerlik çerçevesinde temel askerlik eğitimi için işyerinden ayrılan işçiye işverenin kıdem tazminatını ödemesi gerektiğine hükmetmiştir. İşçi bu kapsamda 6.288 TL olan kıdem tazminatını yasal faiziyle birlikte hak etmiş, ayrıca yargılama giderleri ve dava harçlarının da davalı tarafından ödenmesine hükmedilmiştir.