Geçtiğimiz günlerde Macaristan'da genel seçimler oldu. Ama belki de bugüne kadar Macaristan'da olan hiçbir seçim ne dünyada ne Türkiye'de bu kadar tartışıldı.

Macaristan'da bugüne kadar dört seçim kazanmış, toplam 16 sene başbakanlık yapmış olan Viktor Orban'ın başında bulunduğu Fidezs Partisi ile Hristiyan Demokratların ittifakı %53 gibi büyük bir oy oranı alarak zafer kazandı. Öte yandan tek ortak paydası Viktor Orban'ı devirme hedefi olan ama aralarında ciddi politik ve ideolojik farklar da bulunan 6'lı muhalefet bloku %35'te kaldı.

Altı partiden oluşan muhalefet bloku birbirine hiç benzemeyen siyasi partilerden oluşuyordu. Macaristan Sosyalist Partisi önderliğinde, sol-liberal parti olan Demokratik Koalisyon'un, Yeşiller'in iki partisinin de olduğu, diğer yandan aşırı sağcı Jobbik'in, muhafazakâr 'Daha İyi Macaristan Hareketi'nin ve liberal 'Macaristan için Diyalog Partisi'nin de yer aldığı bir cümbüş!

MACAR SEÇİMLERİ TÜRKİYE'DEKİ MUHALEFET İÇİN NASIL DERSLER BARINDIRIYOR?

Sadece ve sadece Orban karşıtlığı üzerinden bir araya gelmiş bu muhalefet blokundan beklentisi olanlar çoktu. Özellikle Rusya'ya karşı sert tavır almayan Orban'ı kendi hizasına çekmek isteyen ABD, AB ve küreselciler bu "6 benzemez"den oluşan muhalefete büyük yatırım yapmıştı.

Lakin toplum dediğimiz şey robotlardan oluşmuyor; ikna edilmesi, beklentilerinin, taleplerinin karşılanması gerekiyor ve en önemlisi de bir millet olarak millî haysiyetinin korunmasını talep ediyor. Orban karşıtlığı üzerinden bir araya gelen ama aralarında hiçbir siyasî, ideolojik özdeşlik olmayan, ortak bir hikâyeye sahip olmayan, dış destekli 6 siyasi partinin seçmeni ikna etmesi mümkün olmadı.

Türkiye'de de Batı'dan fonlananların büyük bir heyecanla beklediği; Macaristan'da muhalefetin olası bir zaferinden kalkarak Türkiye'de de 6'lı muhalefetin kazanabileceğine dair bir kampanyaya başlatmak için heveslenenlerin büyük hüsran yaşadıkları görülüyor.

Büyük sosyal demokrat partinin muhalefete önderlik etmesi; blokun içinde muhafazakâr, liberal ve milliyetçilikten gelen siyasi partilerin olması; bütün bu partilerin Orban karşıtlığı üzerinden bir araya gelmesi, dış politikada Batı hegemonyasına itiraz etmemeleri ve ortak aday olarak da muhafazakârlığa uzak olmayan bir belediye başkanı olan Peter Marki-Zay'i aday göstermeleri muhalefetin Türkiye'deki ile benzerliğini açıkça ortaya koyuyor.

Dahası daha önceleri milliyetçi olarak ve hatta Turancı olarak bilinen Jobbik'in karşıt gruplarla bu ittifakta yer almasına ve Batıcılık yapmasına kızan bazı partililerin ayrılıp kurduğu yeni partinin Jobbik'in oylarının önemli bir kısmını götürdüğü; kalan Jobbik seçmeninin de bir kısmının Orban'a oy verdiği biliniyor. İyi Parti bu örneğe dikkat etmeli.

GÜÇLÜ LİDERLİK, TARİHSEL HİKÂYE

Dünya ekonomik ve politik zor zamanlardan geçerken, yanı başında Ukrayna-Rusya Savaşı varken Macar halkı güçlü liderlikten vazgeçmemiş görünüyor. Çünkü dünyada hâlâ liderler belirleyici konumdalar ve halklar zor fırtınada gemiyi limana ulaştıracak kaptan arayışındalar. Tıpkı Türkiye'de Erdoğan gibi güçlü bir liderin karşısına muhalefetin aday bulmakta zorlanması gibi Macaristan'da da Orban'a karşı çıkarılan Marki-Zay'in zayıf kaldığı ortada.

Dahası ortak hikâyeye sahip olmak; ortak değer, fikir, dava ve ülkü birliğinin önemini de unutmamak gerekiyor. Birbiriyle tarihsel ve ideolojik ortaklığı olmayan siyasi partileri tren vagonları gibi arka arkaya dizmekle başarının gelmediği Macaristan'da görülüyor. Üstelik geçmişte aldıkları toplam oya bile ulaşamadıklarını da eklemek gerek.

Benzer heterojenlik Türkiye'deki muhalif blok için de söz konusu. Kemalist solu, liberali, merkez sağı, İslâmcısı, eski İslâmcısı, eski milliyetçisi aynı muhalif ittifakta buluşmuşken; diğer yanda Cumhur İttifakında tarih boyu benzer söylemleri, sembolleri, sloganları, tarih ve değer telakkilerini paylaşan dahası daha önce defalarca birlikte hükümet kurup, seçim ittifakı yapmış AK Parti ve MHP ortak hikâyeleri ile tıpkı Macaristan'da seçimi kazanan ittifak örneğindeki gibi daha organik bir ittifak olarak ortada duruyor.