Geçtiğimiz haftalarda başta Sibel Can olmak üzere birçok ismin lüks araçlarına el konuldu. Peki Sibel Can'ın satıcılara ödediği para ne olacak? Cevap: Aracı satan kişiden parayı isteyecek. Vermezse mahkemeye gidecek

ralarında ünlü isimlerin de bulunduğu bazı kişilere ait lüks araçlara polis tarafından el konulması, bir süre magazin gündemini işgal etti. Oysa olay, magazine indirgenemeyecek kadar ciddi boyutlar taşıyor. Bu nedenle, konu hakkında okurlarımızı bilgilendirmek istedik. Araçlara el konulma gerekçesi; söz konusu araçların sahte belgelerle değerlerinin düşük gösterilmesi. Araçların değerlerinin düşük gösterilmesi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda 'kaçakçılık suçu' olarak tanımlanmış.
YASAL DÜZENLEME
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 'suçlar ve kabahatler' başlığını taşıyan 3. maddesinin iki numaralı fıkrasına göre; 'Eşyayı, sahte belge kullanmak suretiyle gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin, Türkiye'ye ithal eden kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adl” para cezası ile cezalandırılır.' Bu düzenleme söz konusu eşyayı ithal eden kişi hakkında uygulanacak. Yani bu madde hükmüne göre eşyanın kullanıcılarına hapis cezası verilmesi söz konusu değil. Ancak, söz konusu maddenin beşinci fıkrasına göre; söz konusu araçların bu özelliğini bilerek ve ticari amaçla satın alan, satışa arz eden, satan, taşıyan veya saklayan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılıyor. Ünlülerimiz araçların ticaretini yapmadıklarından ve kullanıcısı olduklarından bu madde uyarınca da cezalandırılmaları söz konusu olmayacak.

El koymanın dayanağı
Ünlülerin araçlarına el konulmasının sebebi, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 13. maddesi ile bu maddenin yollama (atıf) yaptığı Türk Ceza Kanunu'nun 54. maddesi. Söz konusu taşıtların alım ve satımı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3. maddesinde suç olarak tanımlanmış durumda. Bu nedenle bu araçların alım ve satımı suç kapsamına giriyor. Söz konusu araçlara el konulması bu nedene dayalı olarak gerçekleştirilmiş durumda.

Aracı ilk satan zararı ödeyecek
'Peki, bu insanların ödedikleri paralar ne olacak?' şeklinde bir soru akla gelebilir. Ünlülerimizin 'ucuz lüks araç' sevdasıyla satıcılara ödedikleri paraya gelince, bu konudaki muhatapları satıcılar. Yani, el konulan aracın sahibi aracı kendisine satan kişiye, satıcı ise kendisine aracı satan kişiye başvuracak. Yani, son aşamadan başlayarak herkes kendisinden önceki aşamaya başvurup uğradığı zararın giderilmesini isteyecek. İlgili kişi ya da kuruluş bu konuda isteksiz davranırsa yargı yoluna başvurulması gerekecek.

Eşya müsaderesi neden yapılır?
Türk Ceza Kanunu'nun 54. Maddesine göre bir eşyaya el konulması (eşya müsaderesi) şu hallerde mümkün:
- İyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla, kasıtlı bir suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçtan meydana gelen eşyanın müsaderesine hükmolunur. Suçun işlenmesinde kullanılmak üzere hazırlanan eşya, kamu güvenliği, kamu sağlığı veya genel ahlak açısından tehlikeli olması durumunda müsadere edilir.
-  Suçta kullanılan eşyanın müsadere edilmesinin işlenen suça göre daha ağır sonuçlar doğuracağı ve bu nedenle hakkaniyete aykırı olacağı anlaşıldığında, müsaderesine hükmedilmeyebilir.
-  Üretİmİ, bulundurulması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.
-  BİR şeyin sadece bazı kısımlarının müsaderesi gerektiğinde, tümüne zarar verilmeksizin bu kısmı ayırmak olanaklı ise, sadece bu kısmın müsaderesine karar verilir.

GÜNÜN SÖZÜ
'Ucuz etin yahnisi yavan olur.' Türk Atasözü