Çalışanlar, çeşitli nedenlerle işten ayrılabiliyor veya işten çıkarılabiliyorlar. Buna bağlı olarak da işsizlik sigortasına başvuruda bulunuyorlar. Bugün, işsizlik ödeneğinden yaralanma şartları, başvuru ve tutarı konusunda bazı açıklamalar yapacağız.
İşten çıkarılan sigortalının işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için, işten çıkarılmadan önceki son 120 günü kesintisiz olmak üzere, son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olması gerekiyor.
BAŞVURU GEREKİYOR
İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarını sağlayan sigortalı, işvereninden alacağı işten ayrılma bildirgesi ile birlikte hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren otuz gün içinde Türkiye İş Kurumu'na (İŞKUR) başvurmalı. Zira mücbir sebepler dışında başvuruda gecikilen süre, işsizlik ödeneği almaya hak kazanılan süreden düşülüyor. Örneğin, sekiz ay süreyle işsizlik ödeneği alma hakkı bulunan kişi, başvurusunu iki ay geciktirdiğinde işsizlik ödeneği alacağı süre altı aya düşüyor.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALINACAK SÜRE
Son üç yıl içinde;
600 gün (20 ay) işsizlik sigortası primi ödeyenlere 180 gün (6 ay),
900 gün (30 ay) işsizlik sigortası primi ödeyenlere 240 gün (8 ay),
1080 gün (36 ay) işsizlik sigortası primi ödeyenlere 300 gün (10 ay),
süre ile işsizlik ödeneği veriliyor.
Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı kadar oluyor. Ancak işsizlik ödeneği miktarı asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80'ini aşamıyor. Bugünkü asgari ücrete göre aylık işsizlik ödeneği en az 376 TL, en fazla 752 TL oluyor.
İşsizlik ödeneği her ayın sonunda aylık olarak işsizin kendisine ödeniyor. İlk işsizlik ödeneği ödemesinin ise ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın sonuna kadar yapılması gerekiyor.
İşsizlik ödeneğinden Damga Vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapılamıyor. Nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir ve temlik edilemiyor.
ÖDENEK ALIRKEN İŞE BAŞLANMASI
İşsizlik ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar işe girilmesi halinde, işsizlik ödeneği kesiliyor. İşsizlik ödeneğinden yararlanmak için gerekli olan şartları sağlamadan yeniden işsiz kalınması halinde, daha önce hak edilen ancak yeniden işe girildiği için yararlanılamayan işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneği almaya devam ediliyor. İşsizlik ödeneğine hak kazanmak suretiyle yeniden işsiz kalınması halinde ise sadece yeni hak sahipliğinden doğan süre kadar işsizlik ödeneği ödeniyor.
HAK DÜŞÜRÜCÜ NEDENLER
İşsizlik ödeneğinin alındığı süreç içinde uyulması gerek bazı koşullar var. Aksi halde işsizlik ödeneği kesiliyor. İşsizlik aylığı almakta iken;
l Türkiye İş Kurumu tarafından teklif edilen, mesleğine uygun ve son çalışılan işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alan sınırları içinde bir işin haklı bir nedene dayanmaksızın reddedilmesi, l İşsizlik ödeneği alınan sürede gelir getirici bir işte çalışıldığının veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alındığının tespit edilmesi, l Türkiye İş Kurumu tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitiminin haklı bir neden göstermeden reddedilmesi veya kabul edilmesine rağmen devam edilmemesi,
l Haklı bir nedene dayanmaksızın Türkiye İş Kurumu tarafından yapılan çağrıların zamanında yanıtlanmaması, istenilen bilgi ve belgelerin öngörülen süre içinde vermemesi hallerinde işsizlik ödeneği kesiliyor.

Durumunuzu verdiğiniz dilekçenin içeriği belirler
01.06.2009 tarihinde başlamış olduğum görevden yaşamış olduğumuz problemler sonucu karşılıklı anlaşarak ve tüm tazminat haklarımı almak şartıyla şirketinizden ayrılmak istiyorum diye dilekçe verdim, onlarda bana istifa ettiğimi söyleyerek beni işten çıkardılar, tazminatlarımı ödemediler. Ne yapabilirim? Ç. Güldalı
Verdiğiniz dilekçenin içeriği önemli. Verdiğiniz dilekçe bir teklif niteliğinde ise bize göre işten ayrılmış sayılmazsınız. Bu durumda iş mahkemesinde dava açarak istifa etmediğinizi, şartlarınızın kabulü halinde işten ayrılacağınıza dair bir teklif yaptığınızı, ancak işveren tarafından işten çıkarıldığınızı iddia edebilirsiniz. Ancak verdiğiniz dilekçe, istifa dilekçesi niteliğinde ise ve dilekçeden sonra işe devam etmediyseniz, işten kendiniz ayrılmış sayılırsınız. Zira bu şekilde bir işten ayrıma halinde kıdem tazminatına hak kazanılması söz konusu olmaz.

GÜNÜN SÖZÜ
'İnsanları kandırmak, kandırılmış olduklarına ikna etmekten daha kolaydır.'   Mark Twain