• $28,9919
  • €31,2252
  • 1866.62
  • 7913.76
1 Temmuz 2023 Cumartesi

Bir meydan okuma: Şeytan taşlamak

"Emir hac göçeli hayli zamandır..." (Yunus Emre)

İki milyonu aşkın Müslüman hac ibadetini eda etti. Haccın menâsikleri gereği ihrama giren hacı adayları Kabe'yi tavaf etti, Safa ve Merve arasında sa'y yaptı, Arafat vakfesini gerçekleştirdi. Müzdelife'yi ve Mina'yı ziyaret ettiler, cemrelere taş atarak şeytan taşladılar.

Çağımızın seküler insanına bu davranışlar çok anlaşılır gelmiyor. Özellikle "şeytan taşlamak" özelinde sürekli dile getirilen sorular bu yabancılığı gözler önüne seriyor. Taşların atıldığı yerde şeytanın olup olmadığı sorusunu soranlar için aslında sorgulanması gereken şey, şeytan diye bir şeyin varlığına inanıp inanmadıklarıdır.

Öyle ya, bir davranışı rasyonaliteye tabi tutmak istiyorsanız, öncelikle kendiniz rasyonel bir zeminden hareket etmelisiniz.

Bir yandan şeytanı varlığına inanıp bir yandan şeytan taşlamayı sorgulayanların durumu içler acısıdır. Nasreddin Hoca'nın "Doğurduğuna inanıyorsun da öldüğüne niye inanmıyorsun?" sorusunun muhatabı bu insanlar için masaya yatırmaları gereken esas mesele kırık dökük rasyonaliteleridir.

Modern insan tipolojisini doğru temsil eden rasyonaliteye tam iman etmiş kişiler için böyle bir çelişkiden söz edemeyiz. Şeytanın varlığına inanmayanın şeytan taşlamayı anlamaması normaldir.

Fakat sorgulaması normal değildir. Rasyonaliteye iman etmiş birinin, Allah'a iman eden birinin imanından dolayı yapıp ettiğini sorgulaması haddine de değildir, makul de değildir.

Ancak bu davranışların kaynağı üzerine düşünebilir ve tartışabilir.

Bu noktada daha önemli bir soru karşımızda duruyor. Rasyonaliteye tabi tutulmak istenen şey rasyonaliteyi bir kıstas olarak kabul ediyor mu? Ya da o şey için rasyonalite tek veya temel belirleyici midir?

Bu soruya kısa yoldan "Hayır" cevabını verebiliriz. Din dogmatiktir ve rasyonaliteyi temel kıstas kabul etmez.

İslam'ın akletmeye ve tefekküre yaptığı vurgu ve çağrı dinin rasyonaliteyi temel kıstas olarak kabul ettiği anlamına gelmez. Çünkü rasyonalite akletmek değildir, aklı en hakiki yol gösterici olarak görmektir. Din mantık örgüsünü önemser, yadsımaz fakat farklı parametreler ve dinamiklere sahiptir.

Rasyonaliteye ister kırık dökük ister tam iman etmiş olsun, bu gerçeği görmezden gelerek konuşanlar oksimoron yüklü cümleler kurmaya mahkûmdurlar.

Zaman zaman bazı ibadetlerin rasyonelleştirilmeye çalışıldığına şahit oluyoruz. Namazın spora, duanın enerjiye benzetilmesi kimimize aşırı karikatürize bir durum gibi gelebilir ama irrasyonel ve aşkın olanı idrak edemeyişimizin bizi oraya götürebileceği de bir gerçek. Ya da daha kötü bir yere...

Elbette ibadetlerin bireysel, toplumsal, ekonomik ve siyasal hayata taalluk eden tarafları ve tamamına vakıf olamayacağımız illetleri vardır.

İyi ama, acaba illetlerinden bazıları daha sarih olan oruç ibadetinin irade terbiyesi ve ihtiyaç sahiplerinin durumunu hissetmemizi sağlaması dışında başka boyutları olmadığına emin olabilir miyiz?

İbadetleri salt ritüel olarak görmekle onu rasyonalize etmeye kalkmak farklı zihinlerin ürünü müdür?

İbadetlere içerik bulma ihtiyacı duymak onun form olarak kıymetini bilmemenin sonucudur.

Oysa din form ve muhtevadır. Matematik ve fizik de değildir, meditasyon ve enerji de değildir.

Ne modernitenin rasyo'suna ne de postmodern çoğulculuğun onu yılgın bir hoşgörüyle benimsemesine ihtiyacı yoktur.

Rasyonalizme başvurmadan ibadet eden kişi moderniteye, ibadetinin yegane hakikat olduğuna inanan kişi postmoderniteye meydan okumaktadır.

İbadet, egemenin kimin olduğunun göstergesidir.

Dinin mensubu nerenin mukaddes olduğunu seçemez. Bir yer mukaddes kılınmışsa orası mukaddestir.

"Gerek yürüyerek gerek uzak yollardan gelerek yorgunluktan zayıf düşmüş develer üzerinde" oraya yönelinir.

Şeytan taşlanması gerekiyorsa şeytan taşlanır.

Ve Müslümanı ifsada ve kötülüğe karşı teyakkuz halinde tutar.

<p>Avrupa'nın en göden kış turizmi destinasyonu olan Palandöken Kayak Merkezi 2023-2024 kayak sezonu

Palandöken'de kış sezonu büyük bir coşkuyla açıldı

İşgalci İsrail'den Gazze'ye yeni saldırı

Rıza Çalımbay ve İsmail Kartal tercihini yaptı! İşte dev derbinin 11'leri...

Dikkat: Bu otomobiller 350 bin TL ile 450 bin TL arası! Kaçıran adeta pişman oluyor