Mesud Barzani’nin Diyarbakır ziyareti haliyle Öcalan ile kıyaslanmasını da gündeme getirdi. İki lider arasında ortak yanlar kanımca çok sınırlı, farklılıklar ise çok fazla. Öcalan ve Barzani arasında ilk elden 16 farklı özellik sıralanabilir.
1- Mesud Barzani ismi bir aileyi simgeliyor, Abdullah Öcalan ise daha çok bir bireyi.
2- Barzani zengin, Öcalan yoksul.
3- Öcalan yazar ve entelektüel, Barzani okur-yazar.
4- Öcalan’ın kanlı bir mücadeleyle elde ettiği liderlik, Barzani için aileden devralınan bir miras.
5- Mesud Barzani halk önderi, Öcalan örgüt lideri.
6- Barzani direnişçi, Öcalan savaşçı.
7- Barzani daha az Iraklı ve daha çok Kürt; Öcalan ise daha az Kürt ve daha çok Türkiyeli.
8- Öcalan radikal solcu ve milliyetçi; Barzani milliyetçi, muhafazakâr ve demokrat.
9- Barzani politik gerçekçi, Öcalan pragmatik.
10- Öcalan hapiste ve mazlum; Barzani devletleşti ve mağrur.
11- Barzani vasat, Öcalan sıra dışı.
12- Barzani’nin seveni çok, Öcalan’ın düşmanı.
13- Barzani meşru lider, Öcalan hâlâ illegal.
14- Öcalan katı ve sekter, Barzani sağduyulu ve ılımlı.
15- Barzani sanatçı dostu, Öcalan gazeteci-köşe yazarı dostu.
16- Barzani sempatik,Öcalan ise antipatik.
Mesud Barzani ile Abdullah Öcalan arasındaki rekabetin eskiye dayandığını söyleyebiliriz. Bu rekabet, bundan sonra da muhakkak devam edecek. Ancak geçmişte olduğu gibi iki lider arasındaki rekabetin birbirini yok etme üzerine kurulu olduğunu düşünmüyorum. Barzani’nin Diyarbakır ziyaretini de bu çerçevede ele almak gerekiyor; Barzani, Öcalan ’a karşı bir aktör olarak Diyarbakır’a gelmiyor. Öcalan ’dan rol çalmak veya Öcalan ’ı etkisizleştirmek için yapılan bir ziyaret değil bu.
Çözüm sürecinin muhatabı Barzani değil, Öcalan ’dır. Üstelik Ankara’nın Öcalan’ı muhatap almasında Barzani ve Talabani’nin de desteği ve katkısı söz konusudur.
Ankara, Kürt liderleri birbirine karşı kullanmaktan çoktan vazgeçti; Dışişleri Bakanlığı, farklı ülkelerdeki Kürt liderleri eşgüdüm halinde davranmaları için teşvik ediyor. PYD lideri Salih Müslim’i Türkiye’ye davet ederek aslında ortak bir hareket noktası yakalanmaya çalışıldı. Suriye’deki Rojava bölgesinde yaşanan gerginliğin nedeni Türk dışişleri değil, Kürt örgütleri arasındaki etkinlik mücadelesidir.
Barzani ziyaretinin tarihi önemde olduğunu aşağı yukarı pek çok çevre kabul ediyor; Diyarbakır buluşmasının tabu yıkan bir özelliği bulunuyor. Kürt siyaseti iç ve dış politikadaki bu köklü değişikliği pek algılayamıyor ve eski reflekslerle tepki veriyor. Eski korkularla sürece yaklaşmanın bir faydası yok. Ne Barzani Öcalan’ı etkisizleştirme derdinde ne de Öcalan’ın bundan duyabileceği bir korku olabilir. Önemli olan bu ziyaretin çözüm sürecine sunacağı katkıdır; tarihi Diyarbakır buluşmasının eleştirisi bence ancak bu nokta üzerinden yapılabilir.