• $8,122
  • €9,7107
  • 455.578
  • 1378.37
19 Temmuz 2015 Pazar

‘Nerde eski ramazanlar- bayramlar’ ‘Nerde eski kar kuyuları’

1

Yazın ortasında ‘kar’dan ‘kuyu’dan bahsetmek nerden çıktı diye düşünebilirsiniz doğal olarak.
Biraz sabır, anlatacağım.
2
Bizim köyden Ali’nin evi sanki elini uzattığında karşı geçedeki eli tutacak kadar yakın görünüyordu.
İftar daveti nedeniyle bakmak değil de, gitmek söz konusu olduğunda yol birden uzadı.
Ali’ye göre Tepeköy yolu daha kısaydı ama Daylı yolu daha düzgündü. Tercihimi Daylı yolundan yana kullandım. Çünkü Daylı Köyü’ne gitmek için Tepebaşı Mahallesi’nden geçmek gerekiyordu ki, orada okuduğum ilkokulu ve iki sene kaldığımız Kanbakoğlu Yusuf’un evini görmek mümkündü.
Hatta, şayet duruyorsa üzerinde horan oynadığımız ‘kar kuyusu’na bile gidebilirdim.
3
Kanbakoğlu Yusuf dondurmacıydı. Dondurma yapmak içinse buz olmazsa olmaz malzemelerden birisi.
(Bildiğim kadarıyla) Dondurma yapmak için öncelikle 80-100 cm boyunda, 25-30 cm genişliğinde bakır bir fıçıya ihtiyaç var. Sonra, bakır fıçıdan daha kısa ama daha geniş ahşap bir fıçı lazım.
Dondurma önce bakır fıçıda kaynatılır, sonra ahşap fıçıya aktarılır. Daha sonra bakır fıçı, ahşap fıçının içine yerleştirilir. İkisinin arasındaki boşluğa buz ve tuz dökülür. Bu işlemler tamamlandıktan, bakır fıçıyla ahşap fıçı arasındaki boşluk tamamen buz ve tuz ile dolduktan sonra bakır fıçı hızla hızla çevrilmeye başlar. Bu çevirme esnasında hem bakır fıçının içindeki malzemeler birbirine karışır, hem malzemenin donması sağlanır. Bu işlem, karışım belli bir kıvama ulaşıncaya yani ‘dondurma’ oluncaya kadar devam eder. Satışa hazır hale gelmiş dondurma, eser miktarda meyan kökünün dondurmanın üzerine damlatılması yardımıyla tahta bir kürekle dövülüp yumuşatılarak servis edilmektedir.
(Ara not: Görele’de yapılan dondurma, bildiğimiz dondurmalardan farklı olup sadece o yöreye ait özgün bir çeşittir.)
Şimdi anladınız mı kar ile, ‘kar kuyusu’yla yazın ne ilgisi olduğunu. Yazın dondurma yenecekse kıştan kar kuyusunu doldurmak gerekir.
4
Her dondurmacının bir ‘kar kuyusu’ vardır mutlaka. (var idi) Yusuf Amca’nın kuyusu bir yamacın tepesinde ki evinin önündeki bahçenin bitimindeydi, yani tarlanın en düşük kotunda. Kar yağdığında bahçedeki karlar tahta küreklerle kürenerek kuyuya doldurulurdu. Yetmediği taktirde başka yerlerden insanlar sırtlarında kar taşırlardı. Mesele karı kuyuya ulaştırmakla bitmezdi. Kuyu kapasitesini azami derecede kullanabilmek ve buzun kaliteli olması için karların çiğnenerek sıkıştırılması gerekirdi ki bu oldukça meşakkatli bir işti. (hangisi değildi ki) bu nedenle kar küreme imecesinde mutlaka kemençeci de olurdu. Ancak kemençe eşliğinde mesela 20x20x10 mt ebadındaki bir kuyu horan oynayarak doldurulabilirdi.
Son bir metresi yaz geldiğinde güneşten korunması için samanla doldurulmuş, yağmur yağdığında suların kuyuya dolmaması için ev gibi çatıları bulunan kuyular artık yaza hazır halde beklerdi.
O evde kaldığımız iki senede de sözünü ettiğim bu imeceye (bir anlamda şölene) bende katılmıştım da aradığım işte o kuyu idi.
5
Şimdi. Hala geleneksel usullerle üretimi devam eden ‘Görele Dondurması’ için bile teknolojik imkanlarla elde edilen buzlar kullanılıyor. Eski kuyular şimdi uzaklarda kalan bir hatıra.
Ben, kendi ömrümde; Kuyularda yapılan buzlardan fabrikasyon buzlara…
İdare lambasıyla ders çalışılan günlerden LED aydınlatmaya… Gece ve gündüz içindeki hareketlerin ve zaman dilimlerinin mesela namaz saatlerinin gökyüzüne bakılarak tayin edildiği günlerden; üst kattaki halanın alt kattaki yeğenini sahura telefonla kaldırdığı günlere geçmiş olmayı…
Karşıdan karşıya ıslıkla haberleştiğimiz günlerden akıllı telefonlara, 3G internet hizmetine
İçerisi dışarısıyla aynı seviyede ve aynı düzlemde tek katlı; taş ve ahşap karışımı evlerden; dünyaya çakılmak istercesine sivri ve akıllı binalara kadar ulaşan değişimi bizzat izledim, gözledim ve yaşadım.
Bu kadarı benim başımı döndürmeye yetti.
Daha fazlasına kapılarımı kapatıyorum.
6
Ah! Nerede eski ramazanlar(!)
Nerede eski bayramlar(!)
Eski buzlar ve kuyular nerede.
7
Nice bayramlara...
Komşu sesinde yankılanan sağlıkla,
Eskimiş dostluklarla,
Ve baki selamlarımla.

<p>Spor Toto Süper Lig'de Fenerbahçe konuk ettiği Gaziantep FK'yi 3-1 mağlup ederek şampiyonluk yarı

Fenerbahçe-Gaziantep FK Maç Yorumu

Güvenliğin dikkati, hayatını kurtardı

Polisin ikna çalışması sonucu teslim olan terörist ailesiyle buluşturuldu

Osmanlı döneminde padişahların iftar sofralarını süsleyen yemekler